Dat rondje op YouTube vreet energie

Films en video's nemen al de helft in van ons internetverkeer, ten koste van een gigantische hoeveelheid stroom. Niemand kijkt minder Netflix voor het klimaat, dus wat kun je wel doen?

Beeld Han Hoogerbrugge

Als internet een land zou zijn, zou het wat energieverbruik betreft wereldwijd op de zesde plaats staan, becijferde de Amerikaanse afdeling van Greenpeace vier jaar geleden. Aan ons dagelijks gesurf hangt een enorme uitstoot van broeikasgassen die voor consumenten grotendeels onzichtbaar blijft.

Ruwweg de helft van het energiegebruik heeft niets te maken met onze eigen computers, laptops en schermen en hoe we daar mee omgaan. Ze wordt veroorzaakt door partijen als YouTube, Netflix, Google en commerciële datacentra die informatie leveren en opslaan, zodat wij ze op een website kunnen zien.

Datacentra

Consumenten kunnen dit energiegebruik overigens beïnvloeden, waarover later meer. Maar eerst de ernst van het groeiende probleem. Het energiegebruik rond internet neemt toe en zal dat de komende jaren blijven doen. Vooral omdat we steeds méér en sneller informatie van het net halen, waardoor de motor daar simpel gezegd harder moet draaien en meer brandstof verstookt.

Afgelopen week maakte internetprovider KPN bekend dat ongeveer de helft van het dataverkeer op haar vaste netwerk nu al bestaat uit 'streaming video'. Mensen gebruiken hun snellere internet vooral voor het vaker bekijken van films en filmpjes.

Een kwart van al het KPN-dataverkeer wordt nu al opgewekt door YouTube en eenvijfde door abonnementdienst Netflix, die films en tv-series aanbiedt. Het dataverbruik van de gemiddelde KPN-klant nadert de 1 GB per maand, terwijl dat in 2014 nog minder dan eenderde was (300 MB).

Beeld Han Hoogerbrugge

Daar moeten de machines dus harder voor draaien. Het energiegebruik van Nederlandse datacentra die ons knooppunt zijn met internet, wordt al enkele jaren nauwkeurig bijgehouden door ontwikkelingsorganisatie Hivos. Vorig jaar gebruikten de 28 grootste Nederlandse datacentra samen 1,6 terawattuur (Twh) stroom, en volgend jaar zal dat naar verwachting 2,6 TWh zijn.

Is dat veel? Nou en of: het is evenveel als het jaarlijks energiegebruik van 785 duizend Nederlandse huishoudens, ofwel 10 procent van alle huishoudens. Het is evenveel stroom als 150 reusachtige windmolens op zee gaan produceren in het in aanbouw zijnde windpark Gemini.

Een groot deel van de stroom die de centra gebruiken, constateert Hivos, is echter niet duurzaam. Slechts 4 van de 28 draaiden vorig jaar gegarandeerd op donkergroene stroom van Nederlandse wind. KPN is er daar trouwens één van.

Buitenluchtkoeling

De exploitanten van de datafabrieken zijn bezig hun leven te beteren, zegt expert Marieke Kragten, die het onderzoek voor Hivos de afgelopen jaren deed. 'Grote partijen als Google bouwen datacentra die volledig draaien op duurzame stroom. En de datacentra worden efficiënter, ook omdat het kosten bespaart. Vooral de koeling is verbeterd. Airco's zijn echt ouderwets geworden; vaak worden de servers er gekoeld met buitenlucht. De apparaten kunnen veel meer aan dan vroeger.'

De groei van het internetverkeer kan die besparing tenietdoen. En daarbij staan we als gebruiker bepaald niet machteloos, vindt ze. De helft van het energiegebruik zit weliswaar bij de aanbieders en beheerders; maar de andere dus bij eindgebruikers zoals kantoren en ons, consumenten.

'Het maakt veel uit wat je met je computer doet. Films, filmpjes en foto's kosten het meeste energie en daarbij gaat het echt om enorme hoeveelheden. Het is moeilijk te controleren, maar vanuit de branche zelf heb ik eens de schatting gehoord dat op sommige momenten 40 procent van het dataverkeer tussen de Verenigde Staten en Europa wordt ingenomen door porno.'

Uiteraard is het kansloos om consumenten op te roepen geen of minder (porno)films te kijken omdat de aarde daardoor opwarmt. Gevraagd om een lijstje met suggesties die misschien wél werken, komt Kragten onder meer met het volgende:

Beeld reuters

- 'Doe de desktop de deur uit. Hij gebruikt veel meer stroom dan een laptop, en een tablet gebruikt weer minder stroom dan een laptop. Gebruik dus het juiste apparaat. Zo kun je een boek uitstekend lezen op je e-reader in plaats van op je iPad.'

- 'Gebruik de energiemanagers van je computers en schermen; de helderheid van het scherm hoeft niet altijd vol aan te staan; het apparaat kan sneller terugvallen in slaapstand. Gebruik géén screensavers; die zijn nergens voor nodig en vergen relatief veel stroom.'

- 'Laad je accu niet helemaal leeg, dus hang het apparaat op tijd aan het net. Dan gaat hij minder snel stuk. Ook dat is duurzaamheid.'

- 'Schakel randapparatuur 'savonds en tijdens je vakantie uit. Bijvoorbeeld de modem of router met wifi. Ook als mensen weken op vakantie zijn, blijven die meestal aan staan. Men is soms bang dat ze sneller stuk gaan als je ze elke avond uitzet, maar daar zijn geen goede aanwijzingen voor.'

- 'Een klein zonnepaneeltje is vaak al genoeg om je eigen mobiele telefoon op te laden. Ik heb zelf een simpel kampeerdingetje; vaak laad ik de telefoon ermee op door hem achter het raam in de zon te zetten.'

- 'Beperk overbodig e-mailverkeer. Op zich nemen mailtjes niet veel ruimte in, zeker niet vergeleken met films. Maar het scheelt wel degelijk of je een mail stuurt naar 25 adressen of naar één. Ik probeer me ook uit te schrijven voor overbodige nieuwsbrieven; iets waar we al snel te lui voor zijn. Ik geef toe dat je er de oorlog niet mee wint, maar het kan ons bewust maken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden