Bellen metOnze correspondent

‘Dat ook in Amsterdam is gedemonstreerd beschouwen ze in de VS als steun’

Bijna twee weken na de dood van George Floyd blijven de demonstraties tegen racisme in de VS aanhouden. We bellen correspondent Michael Persson. Welke toezeggingen kunnen de demonstranten tot bedaren brengen, en speelt deze situatie Joe Biden in de kaart? 

Demonstranten knielen en steken hun vuist in de lucht tijdens in Brooklyn tijdens een Black Lives Matter-betoging.Beeld AFP

De demonstraties in de VS trokken ook dit weekeinde tienduizenden mensen. Hoe lang gaat dit door?

‘Dat er nog steeds zoveel mensen de straat op gaan, in de steden maar ook in kleine dorpjes, is niet te stoppen met een paar beloften. Daarvoor is de onvrede te structureel en het probleem te groot. Misschien kan een aantal toezeggingen de energie uit de massa halen. Mits ze geloofwaardig genoeg zijn.

‘Je kunt denken aan aanscherping van een aantal wetten, bijvoorbeeld over gelijkheid in het onderwijs en om discriminatie op de woningmarkt tegen te gaan. En dat de werkwijze van de politie over het hele land wordt gelijkgetrokken. Er zijn korpsen die nog ouderwets handhaven met geweldsexplosies. Met dat hardhandige ingrijpen krijgt dan vooral de zwarte bevolking te maken. Andere korpsen zijn veel moderner. In Washington, bijvoorbeeld, zie je politiemensen op de fiets, wijkagenten die een band opbouwen met de bevolking en meer transparantie over incidenten bij politie-ingrijpen.

‘Een eis die je de laatste dagen ook veel hoort is: defund the police. Haal geld weg bij de politie. Hun royale financiering zou vooral leiden tot militarisering van de politiemacht. Met minder geld, zo wordt geredeneerd, wordt de politie vanzelf minder gewelddadig.

‘Minder geld creëert echter ook andere problemen. De Amerikaanse politie heeft veel meer taken dan bijvoorbeeld de Nederlandse politie. Is iemand in de war en maakt diegene problemen, dan wordt de politie erop afgestuurd. Laat maar afkoelen in de cel. Een alternatief is er vaak niet. Geef je minder geld aan de politie, dan betekent dat minder personeel. Dan moet je dus andere organisaties optuigen, zoals voor geestelijke gezondheidszorg.’

Speelt de burgeropstand Joe Biden in de kaart, die sinds vrijdag de officiële presidentskandidaat is van de Democraten?

‘De kansen van Biden zijn wel gegroeid, omdat Trump deze crisis heeft laten escaleren. Hij heeft olie op het vuur gegooid door militairen in te schakelen en door de politie aan te moedigen om hard op te treden. Dat heeft averechts gewerkt. Opnieuw zegt een aantal Republikeinen van naam: deze man is niet geschikt voor het presidentschap.

‘Dat wil niet zeggen dat de presidentsverkiezingen een gelopen race zijn. Trump is weliswaar een paar procentpunten gezakt in de peilingen, maar waarschijnlijk zal opnieuw een kleine marge beslissend zijn. De Republikeinen kunnen nog veel doen om de ster van Biden omlaag te halen. Hij was al niet de ideale kandidaat. Zelfs nu heeft hij niet het vermogen om mensen zicht te geven op een andere, rechtvaardiger toekomst. Daarvoor mist hij gewoonweg de scherpte.’

Heeft Amerika in de gaten dat er wereldwijd demonstraties gaande zijn?

‘Zeker. En daar zijn de demonstranten ook echt dankbaar voor. Als mensen horen dat ik uit Nederland kom, dan weten ze vaak dat er ook in Amsterdam is gedemonstreerd. En van demonstraties zoals in Duitsland weten ze vaak ook. Die beschouwen ze als een steun. Net als de aanmoedigingen die ze krijgen van mensen langs de route, van mensen die uit de ramen hangen, van mensen die in hun auto’s zitten te toeteren. Zwart Amerika ziet dat heel veel mensen ze gelijk geven.’

Een demonstratie tegen racisme in Frankfurt, afgelopen weekend.Beeld Boris Roessler/dpa

Je kinderen van 10 en 12 jaar oud hebben zaterdag ook meegelopen met een mars in New York.

‘Ja, een mars van een kilometer of acht, vanaf Grand Army Plaza in Brooklyn naar Washington Square op Manhattan. Dat wilden ze zelf graag. Ze weten natuurlijk wat er speelt in het land, ze horen hier de hele avond helikopters boven het huis. Afgelopen week brak er plotseling iemand in bij de Zoom-les van onze zoon van 12, die allerlei racistische taal begon uit te slaan. Dat raakt natuurlijk direct zijn klasgenoten, mijn zoon zit op een redelijk gemengde school. Zo’n demonstratie is voor hem een goede manier om te laten zien wat hij van die taal vindt.

‘Ze vonden het indrukwekkend. Mijn zoon vond de eenheid die de demonstratie uitstraalde mooi. Mijn dochter was onder de indruk van de onderlinge solidariteit. Zeker toen de demonstratie langs een ziekenhuis kwam, het zorgpersoneel klapte en op zijn beurt weer werd toegejuicht. Mijn kinderen bleken genuanceerde demonstranten. Ze scandeerden de leuzen steeds harder mee, maar ze vonden het allemaal ook zielig voor de politie. Ze zeiden: die agenten doen ook maar hun werk. Tegelijkertijd snappen ze dat het om iets heel belangrijks gaat.

‘De kans om deelgenoot te zijn van zo’n historische gebeurtenis wilde ik ze niet ontnemen. Ik was daar tegelijkertijd met een belangstelling als verslaggever. Ik heb langs de route een aantal politiemensen gesproken. Een deel stond welwillend tegenover de demonstratie en Black Lives Matter. Een ander deel stond als stripfiguren langs de route, zoals ze met de wapenstok op hun hand tikten. Zonder reden overigens, want het ging er vredig aan toe.’

Hoe staat het met de angst voor besmetting met het coronavirus tijdens de demonstraties? De zwarte bevolking wordt toch al onevenredig zwaar getroffen door het virus.

‘Mensen zijn zich wel bewust van het gevaar van besmetting, maar het racismeprobleem vinden ze acuter. Ze grijpen het moment. Bij de demonstraties die ik meemaakte in Minneapolis was er geen enkele afstand. Bij latere demonstraties zag je vaak wat meer afstand, maar zeker geen 1,5 meter. Veel mensen dragen mondkapjes, het zijn vooral jonge mensen − ouderen houden zich meestal afzijdig, langs de route − en het is in de buitenlucht. Dat scheelt natuurlijk allemaal. Maar goed, het is bijna niet te vermijden dat de ziekte hier nog een keer terugkomt.’

Lees meer over de demonstraties tegen racisme

De woede begon kalm, donderdagavond in de Amerikaanse stad Minneapolis. Correspondent Michael Persson volgde de demonstranten: ‘Alles wat wordt aangestoken, zal affikken.’

De burgeropstand biedt kans voor Joe Biden, nu officieel presidentskandidaat.

Minneapolis heeft zijn onbekendheid met één kniemoord verspeeld, ziet columnist Stephan Sanders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden