Dat is wennen, er staat een andere judocoach aan de rand van de mat

De band tussen judoka en coach is er een voor het leven. Toch zullen niet alle sporters vandaag bij de EK judo worden begeleid door hun vaste coach. De bond koos vorig jaar voor centralisatie. Dat doet pijn bij sommige judoka's.

PAPENDAL - Marjolein van Unen nam onlangs een onalledaags besluit: ze negeerde een bericht op haar telefoon. De afzender was een vrouwelijke judoka die wilde weten hoe het vervoer naar Montpellier was geregeld. Daar beginnen vandaag de Europese Kampioenschappen.


Jarenlang konden de vrouwelijke topjudoka's met hun twijfels, zorgen en vragen bij de bondscoach terecht. Het hield Van Unen 'dag en nacht' bezig. 'Maar ik heb besloten eindelijk eens een grens te trekken.'


De relatie tussen een judoka en zijn coach is intens. Waar de voetbaltrainer doorgaans een passant is die na een reeks nederlagen moet wijken, zijn in het judo verbintenissen voor het leven eerder regel dan uitzondering. Een judoka maakt zelden de overstap naar een andere trainer en al helemaal niet uit vrije wil.


Judoka's die van coach wisselden, deden dat tegen hun zin. De bond heeft bepaald dat, uit het oogpunt van centralisatie, judoka's alleen nog mogen worden bijgestaan door de twee bondscoaches en de clubcoaches Mark van der Ham en Benito Maij. Van der Ham is verbonden aan Budokan, Maij aan de andere Nederlandse topploeg: Kenamju uit Haarlem.


Topsportdirecteur Ben Sonnemans riep daarmee het onheil over zichzelf af. Linda Bolder zei zelfs te overwegen om voortaan voor België uit te komen, nu ze moest breken met haar trainer Ben Rietdijk. Van Emden en Verkerk sprongen openlijk in de bres voor De Korte en droegen vorig jaar hun WK-medailles op aan de kampioenenkweker.


Jeroen Mooren, een van de lichtgewichten die vandaag het spits afbijten bij de EK, traint al sinds zijn 4de bij Gerrie Theunissen. Hij zegt zich geen betere trainer te kunnen wensen. Mooren beschouwt hem als een vriend. Ze komen op elkaars verjaardagen en duiken na de training in Nijmegen elke vrijdagavond met hetzelfde groepje de kroeg in.


Mooren vindt het een groot pluspunt. Een coach neemt een prominente plaats in het leven van een judoka in, zegt hij. Ze reizen samen de toernooien af, delen lief en leed tijdens de trainingen. Of hij ook zijn privésores bij Theunissen neerlegt? 'Hij weet wel veel van mij, al ben ik niet iemand die veel over zijn gevoelens praat.'


Mooren vermoedt dat vrouwelijke judoka's eerder hun hart bij hun coach uitstorten. Hij heeft ten dele gelijk. Anicka van Emden en Marhinde Verkerk prijzen Chris de Korte als trainer, niet als emotioneel stootkussen of klankbord. Zij vinden vooral bij anderen een luisterend oor.


Van Emden deelt haar zorgen met krachttrainer Hans Kroon, terwijl Verkerk zich ook onder De Korte al wendde tot bondscoach Van Unen als vertrouwenspersoon. 'Je zoekt mensen bij wie je je het prettigst voelt. Bij Chris leg ik vooral het judotechnische gedeelte neer', zegt Van Emden.


Vrienden zijn de 76-jarige De Korte en zij niet, vindt ze. 'Maar hij is wel belangrijk in mijn carrière. Hij is de man die mij als judoka zo goed heeft gemaakt. En omdat hij zo veel van mijn tegenstanders weet, blijft hij op de achtergrond betrokken. Zijn kennis gaat niet verloren.'


Verkerk trainde in 2009 voor het derde jaar bij De Korte en diens sportschool Budokan, toen ze verrassend wereldkampioene werd in Rotterdam. Maar de samenwerking in het begin verliep stroef. 'Stille man, ouwe zeur', schetst ze met een lach het beeld van de trainer. 'Zo is hij nog steeds.'


Toch is ze gek op hem, al vindt ze het overdreven om te stellen dat De Korte deel uitmaakt van haar privéleven. Wel belt ze hem af en toe spontaan op, voor een kop koffie. En als ze na een toernooi met haar familie uit eten gaat, schuift De Korte vaak aan.


Verkerk: 'Daar blijft het ook bij. Ook met mijn ouders deel ik niet alles. Daar heb ik mijn psycholoog voor.' Ze is in de Nederlandse ploeg niet de enige die op die manier hulp heeft gezocht, zegt ze, al vertelt ze niet wie de anderen zijn.


In Zuid-Frankrijk laten Van Emden en Verkerk zich bijstaan door Van Unen en door Mark van der Ham. Mooren wordt, voor het laatst, gesouffleerd door Theunissen. Zijn plaats wordt na het toernooi ingenomen door Maarten Arens. Als bondscoach heeft hij onder meer de geblesseerde Henk Grol en EK-gangers Dex Elmont en Noël van 't End onder zijn hoede.


In Montpellier is De Korte achter de schermen welkom. Sonnemans staat zijn accreditatie toe. De Korte mag alleen niet coachen langs de mat. Die functie is onderdeel van het toch al omvangrijke takenpakket van Van Unen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.