REPORTAGE

Dat het katholicisme wegkwijnt merk je niet bij de Maria-verering in Heiloo

Het katholicisme kwijnt weg, kerken lopen leeg, maar op Maria-Tenhemelopneming trekt 'het putje van Heiloo' elk jaar meer pelgrims voor het geneeskrachtige water. Ook elders in Nederland groeit de Mariaverering.

Processie bij de RunxPut met heilzaam water op het voorhoofd van de Genadekapel in Heiloo Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

'De laatste jaren ben ik er steeds bij geweest', zegt Wil Wortel uit Amsterdam. 'Op 15 augustus haal ik altijd water bij het heilige putje van Heiloo.' Wortel zit onder een afdakje bij 'Het Oesdom', de plek waar na de dienst in de kerk koffie wordt gedronken. Ze is bepaald niet de enige vandaag.

Bij het bedevaartsoort Onze Lieve Vrouwe ter Nood in het Noord-Hollandse Heiloo hebben zich dinsdag meer dan vijfhonderd belangstellenden verzameld om de 'opneming van Maria in de hemel' te herdenken. Terwijl de regen met bakken uit de lucht valt, nemen ze deel aan de Pontificale Eucharistieviering en bezoeken ze daarna - via een wandeling door het Kapelbos - de heilige Runxput.

Dat de rooms-katholieke kerk in Nederland in zwaar weer verkeert en de ontkerkelijking zich in rap tempo doorzet, is hier niet te merken. Elk jaar komen er weer meer bedevaartgangers uit het hele land op de speciale dienst af. 'Deze Maria Bedevaartsplaats is de grootste van Nederland, en wat mij betreft ook de mooiste', zegt Wortel, die de plek via haar moeder heeft leren kennen. 'Zij was slecht ter been en haalde af en toe water uit de put van Heiloo. Daar waste ze zich mee om haar kwalen te verzachten.'

Tekst gaat verder onder de foto

Via een wandeling door het Kapelbos bezoeken de belangstellenden de heilige Runxput. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
Dat de rooms-katholieke kerk in Nederland in zwaar weer verkeert is hier niet te merken Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Veel gelovigen scheppen vandaag na de dienst plastic flesjes vol uit de Runxput, de bron die volgens de verhalen al sinds eind 14de eeuw een medicinale werking zou hebben. 'Ik heb zelf afgelopen jaar een nieuwe knie gekregen, dus ik ben een paar keer extra langs geweest voor water', vertelt Wortel. Haar dochter Myra Stuger, die naast haar zit, knikt. 'Eigenlijk is dit een plek voor mensen die krakkemikkig zijn. Een soort Lourdes.'

Ooit was Maria-Tenhemelopneming in Nederland ook een vrije dag, maar dat is het al lang niet meer. De ANWB waarschuwde eerder deze week voor topdrukte op wegen in België, Duitsland, Frankrijk en Italië. Landen waar Maria-Tenhemelopneming wel een vrije dag is, alle winkels dicht zijn en men massaal een dagje uit gaat.

'Maar Maria wordt ook in Nederland onder katholieken populairder', zegt Eric Fennis van het Bisdom Haarlem-Amsterdam, waaronder het bedevaartsoord in Heiloo valt. 'Waar dit precies door komt is niet helemaal duidelijk, maar waar Jezus vaak wordt gezien als 'streng', vinden gelovigen bij Maria meer zachtheid. De Mariaverering - en dus ook dit feest - is voor veel katholieken belangrijker geworden.'

Dat het NS-station in Heiloo in 2013 verdween, was voor veel pelgrims wel een teleurstelling. Van oudsher had de NS hier een halte, als gebaar naar bedevaartgangers die slecht ter been zijn. Na het verdwijnen van het station kwamen er af en toe groepjes bedevaartgangers in de problemen. Sommige conducteurs lieten op verzoek de trein nog wel stoppen bij het Heiligdom Onze Lieve Vrouwe ter Nood in Heiloo, maar na het uitstappen liepen de pelgrims tegen het nieuwe hek langs het spoor dat ProRail had laten plaatsen. Terwijl de stoptrein doorreed naar Beverwijk, zaten de bedevaartsgangers opgesloten tussen het spoor en het hekwerk. De reizigers - die vaak ook slecht ter been waren - moesten vervolgens een levensgevaarlijke tocht langs het spoor afleggen naar de dichtstbijzijnde overgang.

'Nu zet de NS bussen in tussen station Castricum en het heiligdom', zegt Jos Punt, bisschop van het bisdom Haarlem-Amsterdam. 'En op een dag als vandaag rijden die extra vaak.' Maar toch zijn er volgens Punt ook geruchten dat het NS-stationnetje van Heiloo weer nieuw leven in geblazen wordt door de aanhoudende stroom bezoekers. 'De aandacht voor Maria is constant en neemt zelfs toe. Dat de kerk vandaag zo vol zou zitten en dat er zoveel mensen zouden komen, had ik niet gedacht. Ik verwacht niet dat het station weer permanent open gaat, maar misschien wel ad hoc, voor dit soort feestdagen.'

Volgens Punt wordt de bedevaartplaats in Heiloo door allerlei mensen bezocht. 'Alleen jongeren zien we weinig, die kennen veel katholieke feestdagen ook niet meer. Vandaag zijn er vooral gezinnen met kinderen en ouderen natuurlijk, die Maria-Tenhemelopneming nog kennen van toen het een vrije dag was.' Die vrije dag verdween in de jaren zestig toen een aantal katholieke feestdagen naar de zondag werd verschoven. 'Tegenwoordig wordt het weer op de oorspronkelijke dag gevierd, maar die vrije dag hebben we niet teruggekregen.'

De meeste mensen hebben vandaag vrij genomen, zoals Jean Becker uit Zaandam. 'Ik ben geboren in Frankrijk waar het al een vrije dag was, maar ook in Nederland houd ik die dag altijd vrij. En het liefst bezoek ik dan Heiloo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden