'Dat gevoel overvalt me elke keer weer'

De oudste vereniging van het betaald voetbal is 125 jaar. Wie er ooit speelde, was direct verkocht.

ROTTERDAM - Wanneer het Rotterdamse Sparta in 1909 voor de eerste keer de landstitel verovert, componeert Jacques Blazer de Sparta Marsch. Twintig jaar later schrijft bestuurslid Jan Wolff er een tekst bij en sindsdien zit de mars de Spartanen in het bloed. Zo luidt trouwens ook de tweede regel.


Elke thuiswedstrijd van de zesvoudige landskampioen begint met het clublied. Scoort de thuisclub, dan schalt de mars opnieuw door het Kasteel. Op Tweede Paasdag blijft de herhaling uit en dat is in alle opzichten pijnlijk. Niet alleen verspeelt Sparta zijn koppositie in de eerste divisie door de 1-0-nederlaag tegen Emmen. Uitgerekend op deze dag jubileert de oudste vereniging van het betaald voetbal.


Sparta is van 1888. In datzelfde jaar klonk het Concertgebouworkest voor de eerste keer. Dat kan haast geen toeval zijn.


Sparta is zoiets als cultureel erfgoed. Met zijn gevoel voor traditie belichaamt Sparta de waarden waarvoor de nostalgische beweging Against Modern Football zich sterk maakt.


De wedstrijd tegen Emmen, waarvoor het Kasteel zo goed als volstroomt, is dus niet de gehoopte climax. Die wordt bijna twee uur voor de aftrap al bereikt bij de receptie voor oudgedienden. Dat is ook niet zo gek. Als Sparta op dit moment iets is, dan is het verleden tijd.


Zo veel spelers, zo veel beroemde namen, zo veel generaties, zo veel herinneringen. Natuurlijk weerklinkt ook hier de Sparta Marsch. Uit 125 mannenkelen bromt de enige zekerheid die ze vandaag de dag nog hebben. Sparta kan verliezen, maar rood-wit gaat nooit verloren.


In het mooie jubileumboek dat maandag wordt gepresenteerd, breekt de prominente liefhebber Hugo Borst zich het hoofd over de vraag wat dat Sparta-gevoel van hem nu eigenlijk is.


Hij komt er niet uit en citeert daarom de nog prominentere Spartaan Jules Deelder. 'De mooiste dingen, vaak zijn daar geen woorden voor. Als je de liefde voor een club onder woorden kan brengen, verdwijnt het.'


Directeur Wiljan Vloet kan het evenmin verwoorden. 'Het Sparta-gevoel, dat zit in me en dat gaat er nooit meer uit.' Zijn gelijk ziet Vloet bevestigd door een zaal vol oud-spelers en oud-trainers. Eens een Spartaan, altijd een Spartaan.


De 68-jarige Hans Venneker speelde van 1968 tot en met 1975 voor Sparta. 'Dat is dus al bijna veertig jaar geleden. En elke keer dat ik hier kom, overvalt dat gevoel me weer.' Venneker leerde voetballen bij Feyenoord, die andere club uit Rotterdam. Sparta-trainer Wiel Coerver maakte van de spits een rechtsback. In die positie haalde hij het Nederlands elftal.


Het Sparta-gevoel zit voor Venneker in de persoonlijke omgang. 'Feyenoord was groter en onpersoonlijker.'


Bij Sparta trad hij bovendien in een traditie van een club die altijd groter zal zijn dan de grootste speler. 'Dat zat voor mij in kleine dingen. De bestuurskamer bijvoorbeeld. Die was voor ons spelers een soort heiligdom waar je niet kwam.'


Louis du Moulin betrad als 6-jarige, aan de hand van zijn vader, voor de eerste keer het Kasteel. Zijn talent reikte tot de A1. Waar Luuk Balkestein de overstap maakte naar het eerste, zette Du Moulin een stap opzij naar de journalistiek. Als supporter bleef hij een stamgast op het Kasteel en hij schreef mee aan het jubileumboek.


Sparta is voor Du Moulin een zoete herinnering die hij vasthoudt in het eeuwige rood-wit en de twee torens die een kasteel verbeelden. Ook voor hem zit dat gevoel in de kleine dingen. 'Bijvoorbeeld in de kegels die vroeger als scorebord dienstdeden.'


De 31-jarige Belg Davy de Fauw werd als jeugdspeler naar Sparta gehaald. Hij herinnert zich nu nog zijn eerste kennismaking. Dat was een wedstrijd tegen Roda JC, zijn volgende club.


'Ik kwam met mijn ouders en meteen toen ik op de tribune zat, wist ik het: dit is de club voor mij. Die hele ambiance met de Sparta Marsch aan het begin. Ik was verkocht.'


De Fauw speelt nu in eigen land bij Zulte Waregem. Vandaag heeft hij, opnieuw met zijn ouders, de twee uur durende reis naar Rotterdam ondernomen. 'Het is voor ons altijd weer een gevoel van thuiskomen.'


Douche

De 74-jarige Piet de Vries maakte in 1959 deel uit van het laatste kampioenselftal dat Sparta op de mat bracht. In de nadagen van zijn loopbaan stapte hij over naar het Haagse Holland Sport. Zijn gezicht betrekt nu nog bij de herinnering. Het was als een douche die opeens van warm naar koud ging. 'Ik had wel op mijn knieën willen terugkruipen.'


Na zijn loopbaan werd De Vries opnieuw Spartaan, zij het op de tribune. Dat hield hij decennia lang vol, tot de degradatie in 2010. 'Op een gegeven mment was het niet meer om aan te zien.'


Nu zit Sparta alleen nog maar in zijn genen. 'Maar als ik hier weer ben, voelt het meteen als vanouds.'


Davy de Fauw Oud-Spartaan


Van kop naar subtop


In één weekeinde is Sparta, tot Goede Vrijdag koploper in de eerste divisie, teruggevallen naar de vierde plaats. Na de nederlaag tegen Go Ahead Eagles vrijdagavond werd maandagmiddag in het Kasteel met 1-0 verloren van Emmen. Halverwege de eerste helft velde Almeida het vonnis.


Daarvoor en ook daarna hielp Sparta een reeks van kansen om zeep. De verwachtingsvolle sfeer vanwege het jubileum had een verlammende uitwerking op de thuisploeg.


Oud-trainer Barry Hughes, terug in het Kasteel vanwege het 125-jarig bestaan, was vernietigend in zijn commentaar. 'Ik zie geen enkele lijn en systeem bij dit Sparta', zei hij bij de regionale zender RTV Rijnmond.


Sparta degradeerde drie seizoenen geleden uit de eredivisie. Ondanks een relatief fors budget slaagde de ploeg er niet in het verloren terrein te herwinnen. Vooralsnog komt het dit seizoen weer aan op de nacompetitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden