Column

'Dat emanciperen ook leuk is, wordt vaak vergeten'

Dat emancipatie leuk is, wordt vaak niet verteld in discussies over de economische zelfstandigheid van vrouwen, zegt Malou van Hintum.

Minister Jet Bussemaker van Onderwijs komt aan op het Binnenhof voor de ministerraad. Beeld anp

Meestal hoor je dat vrouwen een behoorlijk eigen inkomen moeten (proberen te) verdienen omdat ze anders het risico lopen op langdurige armoede - als ze niet meer kunnen rekenen op het salaris van de man die hen 'onderhield'. Over dat woord vallen een hoop mensen. Want vrouwen die zorgen, zijn voor het welzijn van een gezin toch net zo belangrijk als mannen die voor dat gezin een inkomen verdienen? En dat is ook zo.

Cement
Zorg is het cement van de samenleving, zonder zorg kan niemand. Kinderen niet, zieke mensen niet, hulpbehoevende mensen niet, en ook mannen die het geld verdienen niet. Het aantal mensen dat een groot deel van de dagelijkse zorg kan uitbesteden, is beperkt. Want dat kost geld, veel geld. Het is niet voor niets dat het kabinet heeft besloten dat mensen voortaan meer naar elkaar moeten omzien. Als we al die zorg moeten uitbetalen in euro's, wordt doodgewone zorg te duur.

Liefde
Zorg heeft dus wel degelijk een waarde die in geld is uit te drukken, maar dat geld wordt niet betaald. Veel mannen en vrouwen vinden het een kwestie van 'liefde' om te zorgen; en die onbetaalde liefde wordt voornamelijk door vrouwen geleverd.

De prijs die zij daarvoor betalen is financiële onzekerheid en afhankelijkheid. Een prijs die pas zichtbaar en voelbaar wordt, als de constructie omvalt waarin die zorg wordt geleverd. Bij scheiding, werkloosheid of ziekte werkt het arrangement waarin de man het geld verdiende en de vrouw zorgde niet meer. Vrouwen worden daarvan de dupe: zij zijn degenen die blijven zorgen zonder dat er een inkomen tegenover staat. En als ze al wel op de arbeidsmarkt actief willen worden, hebben ze vaak zo'n grote achterstand opgelopen dat ze geen behoorlijk inkomen meer kunnen verdienen.

Angst
Hoe waar dit doemscenario ook is, het is nauwelijks een reden voor vrouwen die nu fulltime zorgen om aan het werk te gaan. En dat begrijp ik wel. Want wie alleen om deze reden betaald gaat werken, verdient haar geld op basis van angst.

Angst voor de economische toekomst, en angst voor de toekomst van de eigen relatie. In dat laatste geval lijkt het betaald werken van vrouwen eerder het gevolg van een motie van wantrouwen tegen de partner dan van een oprechte wens om te doen wat voor elke volwassene normaal zou moeten zijn: je talenten gebruiken, en daarmee zoveel (proberen te) verdienen dat je jezelf kunt onderhouden.

Verdienmachine
Betaald krijgen voor je werk is leuk. Geld is een manier om waardering uit te drukken en te krijgen, je kunt het gebruiken voor noodzakelijke en plezierige dingen, en werken houdt je scherp. In contact met collega's en concurrenten moet je vaak heel andere aspecten van jezelf aanspreken dan in de dagelijkse zorg voor kinderen en hulpbehoevenden.

Zorgen is leuk, omdat wederkerige steun en liefde je rijker maken als mens. Het zijn waarden die niet in geld zijn uit te drukken, maar dat maakt ze niet minder waardevol. Integendeel. Wie een verdienmachine wordt, laat net zo goed talenten en kansen liggen als iemand die zich volop in het zorgen stort en de arbeidsmarkt mijdt.

Kans
De 'combinatie van werk en zorg' klinkt meestal als een probleem, maar in de grond is het een kans. Een kans om los te komen van oude patronen en het beste van twee werelden te combineren. Emanciperen is leuk, omdat het vrijheid en vertrouwen geeft. In jezelf, in elkaar, en in de toekomst. Waarom zou je dat niet willen?

Malou van Hintum is politicoloog en columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @MalouvH

 
Emanciperen is leuk, omdat het vrijheid en vertrouwen geeft. In jezelf, in elkaar, en in de toekomst. Waarom zou je dat niet willen?
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden