'Dat ding danste echt op de golven'

Na een noodsignaal van de Baltic Ace schiet schipper René Sperling met zijn kotter te hulp. Even later ziet hij de stip van de radar verdwijnen. Het drama ontvouwt zich razendsnel.

Woensdagavond kwart over zeven, 65 kilometer ten westen van het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee. Op ruwe zee vist de kotter OD-6 Zelden Rust naar tong en schol als schipper René Sperling (26) een noodsignaal op de radio hoort. Het komt van de Baltic Ace, 10 zeemijl (18 kilometer) verderop. 'De kapitein was in paniek, ik hoorde de nood in zijn stem: Help, help, I am sinking!'


Sperling koerst direct aan op het koopvaardijschip met 1.417 auto's aan boord, vooral Mitsubishi's uit Japan en Thailand. Het schip van 148 meter (tonnage: 23.498) heeft acht dekken en werd in 2007 gebouwd op de Poolse scheepswerf Stocznia Gdynia. Na een stop in Zeebrugge hadden de kapitein en zijn 23 bemanningsleden koers gezet naar Finland.


Het schip is in de flank geraakt door de 135 meter lange Corvus J, met ongeveer duizend containers op weg van Aberdeen naar Antwerpen. De Corvus J heeft weliswaar averij opgelopen aan de voorkant, maar kan zelfstandig blijven varen en weet later één opvarende van de Baltic Ace te redden.


Het drama ontvouwt zich razendsnel. Voor de OD-6 Zelden Rust is het een klein uurtje varen, maar onderweg ziet Sperling de stip van de Baltic Ace van de radar verdwijnen. 'In een kwartier was hij gezonken, ik zag niks meer op de echo. Niet te geloven.'


Het is hels weer, windkracht 6 tot 7 uit het noordwesten, golven van zeker 4 meter, buien met hagel en sneeuw. 'Overal dreven kleine knipperlichtjes. Een paar reddingsboeien, een overlevingspak met niemand erin. We vonden een leeg vlot en een vrijevalboot. Die komt automatisch los van het schip bij een ongeluk. Niemand heeft de tijd gehad om erin te komen.'


In de Pistoolhaven in Rotterdam is bij het eerste noodsignaal de gele heli van Noordzee Helikopters Vlaanderen opgestegen. De piloot kent de bestemming, aan het begin van de Eurogeul bij lichtboei Noorderhinder. Het is ter hoogte van de plek waar loodsen van het Loodswezen aan boord stappen van de allergrootste zeeschepen, om ze veilig naar de Rotterdamse haven te brengen. De Baltic Ace en de Corvus J waren niet 'loodsplichtig' op dit deel van hun route.


De gele helikopter weet vier drenkelingen uit zee te halen, vliegt direct naar het Erasmus Medisch Centrum, tankt bij in de Pistoolhaven en gaat opnieuw helpen.


Ernstig onderkoeld

Op de Belgische luchtmachtbasis van Koksijde komt om 19.26 uur een melding binnen bij het 40ste smaldeel, de helikopterdivisie met als devies Aude Audenda, waag wat gewaagd moet worden. Een rode Seaking-helikopter, een kranige oldtimer, is een uurtje later ter plaatse. Eerst ziet duiker Jurrie Mulier (40) vanuit de lucht alleen wrakstukken en reddingsvesten, maar dan blijkt een stip op de radar een reddingsvlot.


'Dat ding was echt aan het dansen op de golven. Het was dichtgeritst, dus we konden niet zien of er mensen in zaten. Ik ben naar beneden gegaan en heb me in het koude water moeten losmaken. Anders bracht ik de helikopter in gevaar. Op zo'n moment word je zelf een speelbal van de zee.'


In het reddingsvlot treft Mulier zeven ernstig onderkoelde mensen aan. 'De reddingsboot stond vol water, terwijl twee overlevenden enkel hun ondergoed aanhadden. Die waren er het ergst aan toe. Ze reageerden bijna niet meer. Een half uurtje later en het was te laat geweest.' Zeven keer moet Mulier omhoog om alle slachtoffers veilig in de Seaking te krijgen.


Als om twee uur 's nachts het coördinerende patrouilleschip van de marine, De Friesland, de operatie staakt, zijn dertien mensen gered en vier lichamen geborgen. Schipper Sperling en zijn vier bemanningsleden hebben dan ruim zes uur gezocht. 'Het was ijskoud. De omstandigheden konden niet slechter zijn.'


Vijfde slachtoffer

Op donderdagochtend wordt de zoektocht hervat, al is de hoop vervlogen dat de zeven vermisten levend terug worden gevonden. Mogelijk zitten ze nog in het schip. Omdat de Baltic Ace is gezonken pal naast de Eurogeul, de belangrijkste toegangsroute naar de Rotterdamse haven, legt het gespecialiseerde schip Frans Naerebout van de Kustwacht wrakboeien in het water. De Arca, een vaartuig gespecialiseerd in het opruimen van olie, wordt er gestationeerd om schepen te waarschuwen. Olie is er gelukkig niet gelekt.


Om kwart voor twaalf vindt de Belgische Seaking-heli een vijfde slachtoffer. Jacques Delchef (42) probeert de man nog te reanimeren. 'Er is altijd een piepkleine kans dat iemand zich er nog door slaat hoewel hij al uren in het koude water ligt. Je bent het aan de nabestaanden verplicht alles te proberen.'


Het mag niet baten. De vijf geborgen slachtoffers zijn geïdentificeerd: twee Poolse mannen van 47 en 60 jaar, twee mannen uit de Filipijnen van 30 en 51, een Oekraïner van 47.


De Corvus J vaart 's middags op eigen kracht naar de Westerschelde en ligt nu bij Breskens voor anker. Als om half vijf de duisternis invalt, wordt de zoektocht andermaal gestaakt en nu definitief, meldt de Kustwacht. Wel wordt radioverkeer uitgezonden om passerende schepen te vragen scherp uit te kijken en bijzonderheden te melden aan het Kustwachtcentrum.


De komende dagen en weken moeten inzicht verschaffen over de toedracht. De gezonken Baltic Ace zou met 18 knopen (32 kilometer per uur) hebben gevaren, de Corvus J met 15 knopen. De Baltic Ace hoeft niet eens op een zwakke plek te zijn geraakt. 'Dit was gewoon een mokerslag', zegt Barend-Jan Binkhorst van maritiem ingenieursbureau C-Job & Partners.


De controles waren uitgevoerd door DNV (Det Norske Veritas), een van de strengste keurders ter wereld. 'Dit schip is volgens hun regels gebouwd, zij keken mee in de keuken van de ontwerper. De veiligheidscertificaten zijn deze zomer gecontroleerd, er was geen sprake van achterstallig onderhoud.'


Dat de Baltic Ace voer onder de vlag van de Bahama's, zegt volgens Binkhorst niets. 'DNV bepaalde uiteindelijk dat dit schip mag varen. Er is in de scheepvaart echt geen kans om aan de veiligheidsregels te ontsnappen.'


Schipper René Sperling is donderdag nog in het gebied blijven vissen maar keerde donderdagavond om elf uur vervroegd terug in Ouddorp. 'De hele dag heb ik vanuit de stuurhut nog gezocht. Het weer is te slecht. Het gaat tegen je natuur in om niets te doen, maar we zijn verslagen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden