ProfielDuque versus Petro

Dat de linkse presidentskandidaat in Colombia nog leeft, mag een wonder heten

In de tweede ronde van de Colombiaanse presidentsverkiezingen staan de rechtse Iván Duque en de linkse Gustavo Petro tegenover elkaar. Er staat dus echt iets op het spel voor Colombianen op 17 juni, maar wat precies?

Een man leest een krant met daarin het nieuws dat er een tweede ronde komt in de Colombiaanse presidentsverkiezingen.Beeld REUTERS

Links

Gustavo Petro vecht al zijn hele politieke leven tegen de conservatieve en steenrijke elite die van oudsher de dienst uitmaakt in Colombia, en is van plan de extreme ongelijkheid aan te pakken. De 58-jarige econoom is voor een deel van de Colombianen een welkome frisse wind, maar zijn progressieve voornemens wekken ook angst.

‘Ik wil de rijken niet armer maken, maar de armen rijker’, aldus Petro zondag, nadat hij een kwart van de stemmen had behaald in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Op 17 juni neemt Petro het op tegen Iván Duque, de stroman van zijn aartsvijand Álvaro Uribe. Ik ga niets onteigenen, zei Petro. ‘Dat is een leugen van de oppositie.

Het is veelzeggend dat Petro een groot deel van zijn speech gebruikte om argumenten van zijn tegenstanders te weerleggen. Die noemen hem een gevaarlijke Marxist’, een ‘Castrochavista, en voeren een angstcampagne met de honger en ellende in het socialistische buurland Venezuela als gevreesd toekomstbeeld. Petro moet de komende weken het vertrouwen zien te winnen van kiezers uit het centrum.

Petro groeit op in een leraarsgezin, en sluit zich op zeventienjarige leeftijd aan bij de linkse guerrillabeweging M-19. Hij belandt in de gevangenis vanwege zijn subversieve activiteiten, en wordt gemarteld. Na het vredesakkoord tussen de regering en M-19 schrijft hij mee aan een nieuwe grondwet en neemt in 1991 plaats in het parlement.

Gustavo PetroBeeld REUTERS

Daar maakt Petro van corruptie bestrijden zijn stokpaardje. Ook stelt hij de mensenrechtenschendingen van rechtse politici als Álvaro Uribe aan de kaak. Petro hamert op de misdaden van paramilitairen, die gesteund door rechts-conservatieve politici en het bedrijfsleven grote slachtpartijen aanrichten. Hij maakt machtige vijanden, wordt met de dood bedreigd en slaapt een tijdlang met een geweer onder zijn kussen.

In 2011 wordt Petro burgemeester van hoofdstad Bogotá. Hij scherpt de regels voor wapenbezit aan en brengt daarmee de moordcijfers omlaag. Ook verbetert hij de toegang tot stromend water in de sloppenwijken, en maakt openbaar vervoer goedkoper. Maar de inwoners van de hoofdstad herinneren vooral Petro’s mislukte poging de afvalophaaldienst te nationaliseren.

De laatste linkse kandidaat die serieus kans maakte de verkiezingen te winnen was Jorge Gaitán, die tijdens de campagne in 1948 werd vermoord. Sindsdien zijn honderden andere linkse politici uit de weg geruimd, vaak door paramilitairen, en met oogluikende toestemming van de autoriteiten. Dat Petro het levend tot de tweede ronde heeft geschopt, mag een wonder heten. Ongeacht de uitslag biedt het hoop voor de toekomst van de democratie in Colombia.

Rechts

Met bijna 40 procent van de stemmen was Iván Duque de grote winnaar van de Colombiaanse verkiezingen zondag. Hij heeft de steun van het bedrijfsleven en van de kerken, en is favoriet in de tweede ronde op 17 juni. Duque staat voor een conservatieve en neoliberale agenda, en pleit voor een keihard anti-drugsbeleid.

Duque is de stroman van Álvaro Uribe, senator en van 2002 tot 2010 president van Colombia. Uribe is een van de populairste en invloedrijkste politici van Colombia, maar de grondwet verbiedt hem een derde presidentstermijn. Bij de vorige verkiezingen schoof Uribe de agressieve hardliner Óscar Zuluaga naar voren als kandidaat voor zijn partij Centro Democrático. Dat bleek geen succes, dus dit keer probeert hij het met de meer gematigde Duque.

In het verleden speelde Duque als gitarist in een rockband, nu presenteert hij zich als religieuze familieman. Hij is tegen abortus en het homohuwelijk, en gruwt van de voorzichtige plannen om wiet te legaliseren. Net als Uribe is hij zeer kritisch over het vredesverdrag met guerrillabeweging Farc, met name de brede amnestie voor rebellen stuit hem tegen de borst. Als Duque president wordt, wil hij het in 2016 getekende vredesakkoord grondig herzien.

Iván Duque.Beeld AFP

Duque komt uit een politiek nest en studeerde rechten, onder meer in de Verenigde Staten. Het grootste deel van zijn carrière werkte hij voor de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank, en in 2014 werd hij senator voor Centro Democrático. Duque is van de neoliberale school. Hij wil de economie een impuls geven door de belastingen te verlagen, ruim baan geven aan buitenlandse investeerders en de overheidsuitgaven terugdringen. Met 41 jaar is hij piepjong voor een presidentskandidaat, maar de steun van Uribe geeft hem vleugels.

Uribe heeft tijdens zijn presidentschap de criminaliteit teruggedrongen, zijn harde optreden kon op veel goedkeuring rekenen. Maar Uribes handelswijze wekt ook weerstand. Tijdens zijn presidentschap zijn duizenden onschuldige burgers vermoord door militairen en paramilitairen. Vooral op het platteland bestaat de vrees dat die donkere dagen terugkeren als Duque de verkiezingen wint.

Duque belooft een toegewijde bondgenoot te zijn in Amerika’s war on drugs. De afgelopen jaren is de cocaïneproductie in Colombia flink toegenomen, een grote kopzorg voor de Verenigde Staten. In het vredesakkoord met de Farc belooft de regering sociale programma’s voor cocaboeren, en steun bij het overstappen naar andere gewassen. Duque daarentegen is van plan de coca door militairen te laten vernietigen. Cocaboeren die dwarsliggen, kunnen gevangenisstraf verwachten. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden