Darmkankerscreening scheelt doden en veel geld

Screenen op darmkanker helpt, blijkt uit veel plussen en minnen...

Door Ellen de Visser

Invoering van een bevolkingsonderzoek naar darmkanker kan niet alleen levens besparen maar in de nabije toekomst ook veel geld. Als de kanker in een eerder stadium wordt ontdekt, kan de helft op de behandelingskosten worden bespaard. Die conclusie, van een groep Rotterdamse onderzoekers, is van belang omdat minister Klink van Volksgezondheid binnenkort beslist over een landelijk onderzoek naar darmkanker.

De wetenschappers van het Erasmus MC publiceerden hun kosteneffectiviteitsstudie vrijdag in het Journal of the National Cancer Institute . Met behulp van een computermodel volgden zij, tot aan hun dood, een gesimuleerd cohort van tien miljoen vijftigers, die vijf verschillende screeningsmethoden ondergingen. Ze vergeleken de kosten van invoering met de besparingen op de behandelingen. Onderzoek is vooral nuttig bij vijftigplussers omdat darmkanker en adenomen (de goedaardige voorstadia) bij hen vaker voorkomen.

De studie is gebaseerd op de Amerikaanse praktijk en toekomstverwachtingen, zegt gezondheidseconoom Iris Lansdorp-Vogelaar, een van de onderzoekers. Daardoor wijken de resultaten af van de Nederlandse situatie. De guaiac-ontlastingstest komt in het onderzoek als beste uit de bus: die test levert per vijftiger bijna 550 dollar (375 euro) op. De coloscopie (kijkonderzoek in de hele dikke darm) is als enige screeningsmethode niet kostenbesparend.

De guaiac-ontlastingtest kost slechts een paar euro, verduidelijkt Lansdorp-Vogelaar. Een coloscopie is daarentegen erg prijzig, vooral in de Verenigde Staten, omdat het kijkonderzoek daar altijd door een specialist en niet, zoals in Nederland, door een basisarts of gespecialiseerde verpleegkundige wordt gedaan.

De Gezondheidsraad komt naar verwachting in november met een advies voor de minister over invoering van een preventief onderzoek naar darmkanker. De verwachting van artsen en wetenschappers is dat daarin de immunochemische ontlastingtest zal worden aanbevolen, die gebruiksvriendelijk en doeltreffend is. Die test levert in het Rotterdamse onderzoek een verwachte besparing op van 200 euro per gescreende vijftiger. Voor de Nederlandse markt kunnen die besparingen hoger uitvallen omdat die test hier goedkoper is. Daarnaast zijn de behandelkosten van darmkankerpatiënten in Nederland lager dan in de Verenigde Staten, zegt Lansdorp-Vogelaar, omdat hier nieuwe, dure chemokuren nog weinig worden gegeven. ‘Als die kuren in de toekomst in dezelfde mate worden toegepast, worden de kosten vergelijkbaar.’

Naast de ontlastingtest zijn Nederlandse artsen ook geporteerd van de sigmoïdoscopie (kijkonderzoek in het onderste deel van de darm), waarmee relatief veel afwijkingen kunnen worden opgespoord. Die screeningsmethode levert per persoon 90 euro op; de combinatie van ontlastingtest en sigmoïdoscopie ruim 30 euro.

De onderzoekers namen in hun berekeningen niet het opkomstpercentage mee, dat per screeningsmethode sterk verschilt. Ontlastingtests, die thuis worden gedaan, scoren het hoogst. Voor de verhouding tussen kosten en besparingen maakt een hoge opkomst weinig uit, aldus de onderzoekers, maar de totale effectiviteit en besparingen stijgen wel.

Voor het besluit dat minister Klink moet nemen kan de Rotterdamse studie van pas komen. Van de besparingen die hij met een eventuele invoering realiseert, profiteren echter pas zijn opvolgers. De guaiac-ontlastingtest levert het snelst geld op: 26 jaar na invoering. Bij de andere testen duurt het langer, zelfs tot 44 jaar.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden