Dappere Diederik

Als er iets uit 'gletsjerglade' (PVV) blijkt, dan is het wel dat wetenschappers geen pilaarheiligen zijn, maar mensen met politieke hartstochten, humeuren, een portemonnee misschien en zelfs belangen.

Martin Sommer

Een van de eigenaardigheden van politiek Den Haag is dat er zo weinig gedebatteerd wordt. Je denkt in je onnozelheid op de perstribune: democratie, dat is openbare strijd en publieke verantwoording.

Maar zo gaat het niet. Het wapengekletter speelt zich af in de de Trêveszaal of op de kamer van Hamer. Het Kamerdebat bestaat vervolgens uit het bloedeloos standpunten voorlezen en daarna geen duimbreed wijken voor anderen.

Luisteren niet per se nodig, erkennen dat je het als Kamerlid wellicht verkeerd ziet evenmin. Hakkelaars en stumperds achter de katheder kunnen in zo’n omgeving nog een eind komen, net als zij die expertise hebben in het op hun ponteneur blijven staan. Je kunt erover klagen, maar zo werkt coalitiepolitiek.

Anders
Maar kijk, soms lopen de dingen zomaar anders. Donderdagavond debatteerde de Kamer over het klimaatpanel IPCC en wat in de bondige PVV-terminologie ‘gletsjergate’ is gaan heten. De Himalaya-gletsjers blijken niet in 2035 gesmolten, zoals in het IPCC-rapport staat, maar pas in 2350. Tikfout of complot?

Ik verwachtte dat elk Kamerlid zijn bekende riedel zou afdraaien. Maar nee, Diederik Samsom van de PvdA, die een maand geleden nog stond te schuimbekken tegen iedereen die ook maar de geringste aarzeling had over de zegeningen van de klimaattop in Kopenhagen, deze zelfde Samsom zei luid en duidelijk: het IPCC heeft een forse steek laten vallen, en vooral: we komen er niet door alleen maar welles en nietes over het klimaat te blijven roepen.

Dapper van Diederik, want dit was volgens alle Haagse regels een ‘PvdA-draai’. Je zag de rest van de Kamer meteen zenuwachtig worden, PVV’er Richard de Mos voorop: Samsom houdt zich niet aan zijn rol, hij wil me de hand reiken, gedver, wat nu?
Ja wat nu? Samsom doet een paar interessante suggesties. Niet meer zo hoog van de toren blazen dat de wetenschap aan onze kant staat en dat wie er anders over denkt, gek is. Heel goed.

Belangen
Als er uit deze affaire iets gebleken is, dan is het dat wetenschappers geen pilaarheiligen zijn maar mensen met politieke hartstochten, humeuren, een portemonnee misschien en zelfs belangen. Wat mij betreft is de slotsom dat dat telefoonboek van een IPCC-rapport niet langer geldt als gods woord. En dat politici hun oordeel nooit moeten uitbesteden. Ook niet aan de wetenschap.

Er was deze week nog een tweede, wat bescheidener gang naar Canossa. Maandagavond nam Wouter Bos in zijn Den Uyl-lezing afscheid van het neoliberalisme van de Derde Weg. Bos stelde de vraag: hoe hebben wij van de PvdA met zijn allen, ik als ‘prins van paars’ voorop, gods woord in de neoliberale leer kunnen zien?
|
In de opvallendste passage beschrijft Bos hoe 80 procent van de toonaangevende economen in Nederland lid was van de PvdA. En dat 100 procent van deze economen in de jaren negentig de neoliberale consensus aanhing. Dat was dus niet Brezjnev aan de Amstel, zoals Martin van Amerongen ooit schreef over de hoofdstedelijke PvdA, maar Hayek aan de Hofvijver.

Helaas komt Bos niet met een bevredigende verklaring voor dit economische unisono. Dat verbaast des te meer omdat hij er achteloos achteraan zei dat de achterban er niks van moest hebben. Waarom bleven die partij-economen allemaal in de pas van de orthodoxie?

Neoliberaal
Ja, zeggen sommigen, dat komt omdat er in die tijd alleen maar neoliberale studieboeken waren, en je met een ander idee nergens kon publiceren. Maar ik denk dat je de verklaring toch moet zoeken bij het afschudden van de ideologische veren door Wim Kok.
In een beginselloze partij wordt het al snel zoals de wind waait, waait m’n jasje. Dan resteert, onder het aanroepen van solidariteit en progressiviteit, weinig meer dan het volgen van de politieke mode. Daarbuiten wacht de politieke woestijn.

Zou het er nu beter voorstaan in de PvdA? Aan het eind van de lezing stond De Rode Hoed als één man op voor een ovatie, vanwege de biecht van Wouter. Een ommekeer, fluisterde een partijprominente. Mwah. Met zijn allen achter de leider. Liever niet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden