Dapper door de gang marcherend soldaatje

September: de opening van een nieuw kunstseizoen. Galeries met oude bekenden of hoopvolle beginnelingen. Met een businessplan, met idealen, met zekerheid, of, zoals in het geval van kunstenaarsinitiatief Het Consortium, met onzekerheid....

Want hier, in het Wilhelmina-pakhuis aan de Oostelijke Handelskade in Amsterdam, is de eerste tentoonstelling van het nieuwe seizoen voorlopig meteen de laatste. Binnenkort wordt het gebouw gerenoveerd door de gemeente, en het is niet zeker of Het Consortium daarna weer de felbegeerde subsidie zal krijgen en terug kan keren naar de oude stek.

Until Tilt heeft de laatste expositie dan ook als titel, vrij vertaald als 'totdat we weer verder kunnen'. 'Tilt' is een term uit de flipperkast-wereld, en houdt het tijdelijk stil liggen van de bal in. Maar tegelijkertijd is dit ook de fase van bezinning, waarin het doorgaan op het oude traject alweer wordt voorbereid, zo meldt het persbericht.

Het Consortium heeft de hoop dus nog niet helemaal opgegeven, en dat blijkt ook uit de negen kunstwerken (stuk voor stuk ruimtelijke installaties) op de groepstentoonstelling. Positief en strijdbaar nemen ze de ruimte van het pakhuis in.

Het werk van Maurice van Tellingen, bekend door zijn miniatuurinterieurs, lijkt verlaten - in feite gebeurt er van alles. Achter gesloten deuren klinken voetstappen, een gaskachel brandt in een lege kamer, en in een douchecabine geniet een man met witte billen van het water. Een handdoekje hangt over een rek, wachtend op het moment dat een druipende arm wordt uitgestoken. Het is nog niet daar.

Bij kunstenaar Florian Göttke overwint de hoop: hij zoekt letterlijk naar nieuwe 'levensvormen' in puinhopen. Hij fotografeert landschappen die ontstaan in afvalcontainers. Bovendien zette hij middenin de ruimte zo'n container neer, gemaakt van hout, alsof hij wil zeggen: kom maar op, het Consortium zal oprijzen, als een feniks uit de as.

Op een andere manier strijdbaar is het werk van de jonge Antwerpse kunstenaar Nadia Naveau, net afgestudeerd aan het Antwerpse Hoger Instituur voor Schone Kunsten, die het spits afbijt in Galerie Van Wijngaarden in Amsterdam. Manshoge, logge beelden maakt zij, die lijken op soldaten, weggelopen van een schaakbord uit een science-fictionverhaal. Tegelijkertijd hebben ze een hoge aaibaarheidsfactor, zoals ze daar staan met hun felle kleuren, Adidas-strepen en hun voetbalhoofden. Van gips of beton zijn ze, beschilderd of bekleed met stof die aan kunstgras doet denken.

Hun tegenhangers zijn de kleine bronzen soldaatjes die met hun wapens in de aanslag als circusartiesten op elkaar geklommen zijn, en zo, ondanks hun geringe omvang, een stevig monument vormen. Ontroerend is het soldaatje dat alleen maar dapper door de gang van de galerie marcheert.

Vrolijke, felle kleuren overheersen ook bij galerie Vous Etes Ici. Hier wordt het vertrouwde én verguisde medium schilderkunst voor de zoveelste keer nieuw leven ingeblazen.

De Engels-Amerikaanse kunstenaar Julia Warr werkt met uit blokjes opgebouwde schetsen van simpele beelden. Een huis (met puntdak, zoals in een kindertekening), een vrouw (met roze haar), een paard: over hun beeltenis heen plaatst Warr een metalen raster, waarin ze gekleurde verf giet. Ze kan het raster een tijdlang laten staan, waardoor de verf op het moment van verwijdering al bijna droog is, maar ze kan het ook meteen weghalen, waardoor de kleuren uitwaaieren over het oppervlak.

Warrs zeven schilderijen weten even de aandacht vast te houden door hun ontstaansprodédé, maar wanneer je dat eenmaal doorhebt, verliezen ze hun aantrekkingskracht. Wat ze afbeelden is niet bijzonder genoeg; de schilderijen zelf niet meer dan een herhaald trucje.

Wat maakt een kunstwerk dan wél bijzonder?

Galerie Akinci opent het seizoen met duisternis. In de voorruimte van de galerie, die normaal gesproken baadt in wit licht, begint nu een filmprojector te gorgelen voordat je ogen aan het donker gewend zijn. Een 16 mm-film neemt je mee naar een donkere bosweg, waar je, kijkend door de achterruit van een auto, de koplampen van een achtervolger ontwaart.

Het Britse kunstenaarsduo Smith/Stewart weet in de installatie Construction met simpele middelen een overtuigend gevoel van suspense op te roepen, dat nog eens versterkt wordt door de manier waarop zij de ruimte van de galerie inrichtten: ook die speelt een rol in hun nachtmerrie-achtige film.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden