Dansen voor Moeder Aarde

Moeder Aarde heeft me gehoord. Dat weet ik, want de koeien en schapen zijn plotseling stil. Voor haar. De allergrootste. De sjamaan van Llachón heeft ieders wensen doorgegeven, ook die van mij, en heeft een offer gebracht - van cocabladeren, wijn en Coca-Cola. Alles is in het vuur beland, ook de alpaca en maïskolf van suiker, want die staan symbool voor het land en de oogst. En daarover gaat Pachamama, Moeder Aarde.


De binnenplaats van Casa de Valentín, een boerderij aan het Titicaca-meer die ook dienst doet als hotel, vult zich geleidelijk met rook. Het groepje buitenlandse toeristen tuurt in het


vuur, waarin de kartonnen doos met suikerwerk snel oplost. Daar gáán al die heilige cocabladeren die Melchor, 88, net heeft ingezegend met een koeiebelletje. Daar gaan dus ook de zes wensen die we stante pede moesten bedenken, voor onszelf, voor vrienden, voor familie.


Deze Pachamama-ceremonie, dé godheid voor de Aymara en Quechua in Zuid-Peru, is er voor de boeren. Maar vanochtend, een gewone woensdag, luistert ze ook naar ons. Daar sta je dan: zojuist heb ik de gezondheid en het geluk van wat naasten toevertrouwd aan een god waarvan koeien en schapen stil worden. Het ginnegappen verstomt - je weet immers maar nooit.


Altijd dat dubbele: de toerist die de traditie, gebruiken en folklore opzoekt. Maar op het moment dat hij die vindt, voelt het allemaal niet meer echt. Dan vraag je hoe dat nou zit, bij Valentín Quispa, boer en tegenwoordig dus ook gastheer. Zijn antwoord: 'Toeristen brengen geld binnen. Daarmee kunnen wij onze cultuur in stand houden.'


Geen betere plek om op zoek te gaan naar legende en waarheid dan rond het Titicaca-meer, op 3.810 meter het hoogste bevaarbare meer ter wereld. Tevens de geboorteplaats van het Inca-rijk, zo vertelt de mythologie, want hier zond de zonnegod Inti zijn kinderen naartoe: zij stichtten het Koninkrijk van Cusco. De bewoners zeggen: 'Hier is Peru geboren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden