Dansen op Shakespeare

Pastors probleem is vooral dat de karakters fletse versies zijn van de toneelpersonages.

dans

The Tempest door Het Nationale Ballet en Holland Symfonia

18/6, Nationale Opera & Ballet. Aldaar t/m 29/6. operaballet.nl

Het (waarschijnlijk) laatste stuk van William Shakespeare is misschien wel zijn meest rijke, raadselachtige en magische drama. De Storm (1611) bevat een mozaïek aan wijsgerige levensthema's; het is aan bewerkers ergens de nadruk op te leggen in het web aan verwikkelingen rond de verbannen oud-hertog Prospero en zijn opgroeiende dochter Miranda. Regisseur Johan Doesburg koos recent bij het Nationale Toneel voor wraak-versus-vergeving; zonder veel magische hulpmiddelen zoomt hij in op (hedendaagse) koppigheid, samenzwering en gramschap. De Toneelmakerij maakte een succesvolle jeugdversie door met vrolijke objecten de kracht van Prospero's boekenwijsheid en (tover)formules te visualiseren.


Nu maakt huischoreograaf Krzysztof Pastor bij Het Nationale Ballet de eerste Nederlandse balletbewerking van The Tempest, op live vertolkte muziek uit Shakespeares tijd: composities van Henry Purcell, Robert Johnson, Matthew Locke en Thomas Tallis. Countertenor Dave Ten Kate zingt twee fraaie barokliederen. Toch levert dit geen hemelbestormende dansvoorstelling op. Pastor deelt The Tempest op in vier delen, als flashbacks van de oude Prospero, de daf (Perzische trommel) spelende acteur Abbas Bakhtiari. Zijn macht en kracht nemen af; op toneel wordt een boomstam ieder deel verder gevloerd. Bij elk begin flakkert een storm op, voorspelbaar verbeeld door een roffelende Bakhtiari en het corps de ballet dat blauw, rood of wit gerokt in druk golvende formaties voorbij trekt. Op het achterdoek lopen in videobeelden van het beroemde Iranese duo Shirin Neshat en Shoja Azari anonieme mensen zwijgend richting branding of doemen uit zee op. Hun videowerk is meestal verholen politiek met thema's als vlucht en migratie, maar hier verslappen de opnamen van duin, strand en branding tot gestileerde landschappen, alsof Oerol het grote theater is binnengesleept. Alleen de in een boomstam verstrengelde vrouw roept mythische proporties op, passend bij De Storm.


Pastors probleem is vooral dat de karakters fletse versies zijn van de toneelpersonages. Dat ligt zeker niet aan de dansers. Pastors choreografische taal heeft motorische klasse, zonder opsmuk en overdreven mimische uitbeelding. Maar een meeslepend verhaal vertelt hij niet. In herhaling brengt het corps schipbreukelingen op, hoog op handen gedragen, die in een eilandcirkel bijkomen en in dans zachtmoedig hun strijd uitvechten. Of dat nu een verliefde Miranda (Jurgita Dronina) is, of de jongere Prospero (Jozef Varga) die met luchtgeest Ariel (Koen Havenith) het eiland confisqueert. Wat rest is een onschadelijk gemaakte Storm met een fraai gedanste doodstrijd van Jozef Varga en hartstochtelijke pas de deux tussen Wörtmeyer en Dronina. Dood en liefde redden het in dit ballet. Maar magie en raadsels zijn verdronken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden