Danse à deux

De bal ging een verbond aan met de betweter. Choreografen Thom Stuart en Rinus Sprong werden BN'ers door hun tv-optredens in So You Think You Can Dance. Donderdag ontvangen ze de Prijs van Verdienste. Hoe treden zij steeds weer buiten de gebaande paden?

Hij is net thuis van een nachtje ziekenhuis. Blindedarmontsteking, dachten ze. Fijn, zo twee dagen voor de première van een nieuw locatieproject. Het bleek de dikke darm te zijn - vooralsnog weinig aan te doen. En dus verbijt choreograaf en oud-danser Thom Stuart (47) zijn fysiek ongemak tijdens het interview: the show must go on. Eens een danser, altijd een danser, eeuwig de pijngrens oprekken. Echtgenoot en artistieke soulmate Rinus Sprong (53), eveneens oud-danser, voorziet in thee en liefdevolle aandacht, thuis in hun Haagse benedenwoning. De honden Rudik (naar Rudolf Nureyev) en Nana (naar Nana Mouskouri) nestelen zich aan hun voeten. 'De honden voorkomen dat we altijd met dans bezig zijn.'


Dertig jaar zijn ze al actief in de danswereld, 27 jaar een stel, 11 jaar getrouwd. Samen vormen Stuart en Sprong meer dan vijftien jaar de artistieke leiding van De Dutch Don't Dance Division (DeDDDD) in Den Haag. Nu zijn ze, net als de grote broers van Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater, een jongerenafdeling gestart: De Dutch Don't Dance Junior Division.


Vijf net afgestudeerde dansers kunnen twee jaar werkervaring opdoen, omdat 'dansgezelschappen tegenwoordig bij een auditie al een paar jaar professionele danservaring eisen,' zegt Sprong. De komende dagen dansen de junioren bijvoorbeeld het door Stuart gemaakte Kreutzer in de Haagse Pulchri Studio: een dans langs schilderijen met livemuziek van een kwartet en een pianist. Op locatie dansen moeten jonge dansers leren, vindt het duo, net als hoe je een lucratieve commercial danst voor een automerk, of hoe je zzp'er kunt worden. 'Alles aanpakken, dat is ons motto. De dansers maken ook om beurten de studio schoon. Zij leren ons op hun beurt de Gangnam Style', lacht Sprong.


Donderdag ontvangen Sprong en Stuart in Amsterdam de Prijs van Verdienste 2012. Die wordt uitgereikt door het vermaarde balletechtpaar Han Ebbelaar en Alexandra Radius, oprichters van het Dansersfonds '79. Eindelijk erkenning, zou je kunnen zeggen, voor deze geestdriftige pleitbezorgers van de danskunst. Want hun in Amerika aangeleerde mentaliteit, van alles aanpakken, is hen niet altijd in dank afgenomen door de moderne danswereld.


Stuart was begin jaren negentig hot in de moderne dans, met choreografieën op live elektronische muziek. Hij ontving prijzen voor The Grey Matter en Closet Case. Het publiek, fondsen en critici raakten echter in verwarring toen Stuart en Sprong met hun DDDD ook op de houten planken van De Parade burleske revues gingen presenteren. Sprong: 'Het ene moment stond ik met een veer in mijn kont Dame Fortuna te spelen, het andere moment organiseerden we een klassieke Notenkraker in De Grote Kerk.' In die Notenkraker stonden dan weer amateurdansers tussen 6 en 66 jaar naast jonge balletdansers uit topgezelschappen zoals het American Ballet Theatre. Stuart choreografeerde voor De Nederlandse Dansdagen in Buiten Spel zestig voetballertjes op het Vrijthof in Maastricht: jochies en meisjes dribbelend met een bal in grappige patronen over het grote plein. Een indrukwekkend, sympathiek schouwspel, maar : 'We kregen al snel het stempel 'Die zijn zo leuk met amateurs'. Fondsen kunnen je niet meer goed plaatsen. We vielen steeds vaker buiten de boot met subsidieaanvragen.'


Sprong en Stuart maakten van het samenbrengen van profs en amateurs hun handelsmerk. Ze choreografeerden duizend amateurs uit allerlei dansstijlen - van Bollywood tot hiphop - op het Spuiplein tijdens de tweejaarlijkse finale van de Holland Dance Parade in Den Haag. Maar in de hardcore moderne danswereld zag je het duo steeds minder vaak.


Dat Stuart ondertussen ook klassieke pas de deux en divertissements maakte voor dans-opera's van Theater an der Wien en operahuizen in Hamburg en Nancy, bleef in Nederland buiten beeld. Niet wonderlijk dat juist Sprong het aandurfde, om op verzoek van oud-danser en jurylid Jan Kooijman, als eerste onbekende choreograaf uit de moderne theaterdanswereld aan te schuiven in het populaire RTL-televisieprogramma The Ultimate Dance Battle. 'Veel choreografen zijn bang op televisie op hun bek te gaan. Als je het daar verpest, is dat funest voor je carrière.' Sprong werd prompt neergezet als 'balletchoreograaf'.


Stuart: 'Weet je nog dat ze vroegen of je zo'n nichterig sjaaltje om wilde doen? Dat heb je geweigerd.' Sprong behaalde met zijn team de finale. Een jaar later volgde Stuart hem op bij TUDB; ook hij haalde de finale, als balletchoreograaf. In kringen van Het Nationale Ballet zullen echter weinigen bij een klassiek balletchoreograaf denken aan Sprong of Stuart.


Zo zijn er nog legio voorbeelden van hokjes te noemen, waar Sprong en Stuart zich met plezier uit losbreken. 'We gruwen van etiketten.' Op straat worden ze inmiddels herkend. Stuart: 'Vooral door Hindoestaanse en Antilliaanse televisiekijkers, van TUDB. En gisteren nog, door verpleegkundigen in het ziekenhuis.' Maar dat die televisiekijkers vervolgens kaartjes kopen voor hun Abdallah in het Lucent Danstheater, dat krijgt het duo dan toch net weer niet voor elkaar. 'Ook al zet je dansers uit So You Can Think You Can Dance in je voorstelling, het is toch een brug te ver.'


Dat ze nu de Prijs van Verdienste 2012 van het Danserfonds '79 krijgen - na afloop van een voorstelling van Introdans - is meer dan toevallig. Bij dat gezelschap hebben ze elkaar leren kennen. Sprong, die al vanaf zijn 4de aan het toneel wilde en op zijn 19de naar de Rotterdamse Dansacademie ging, in een panty van zijn moeder, kaapte als gastdanser net voor Stuarts neus een vast contract weg bij het Arnhemse gezelschap. Stuart, uit het Limburgse Heerlen met een dansopleiding aan het Haags Conservatorium, kon gelukkig daarna toch als aspirant in Arnhem aan de slag.


Sprong: 'Thom vond mij een ouderwetse bal met bandplooibroeken. Ik vond hem een betweter. Hij hield van Nina Hagen. Ik van Joan Baez. Pas in Amsterdam, toen we na een optreden in de hoofdstad bleven overnachten, sloeg de vonk over. Fysiek klikte het fantastisch. Goede seks ja, daar begon het mee.' Stuart: 'Terwijl ik nog dacht, als ik één keer tegen Rinus zeg: 'Ik hou van jou', is het voorbij. Rinus wilde vrij zijn. Nu hebben we een commitment voor het leven.'


Kreutzer door De Dutch Don't Dance Division, pianist Erwin Weerstra en het Aristo Kwartet: t/m 24/3 tijdens Festival Classique, Pulchri Studio, Lange Voorhout, Den Haag. ddddd.nu


Hoe zeer de Amerikaanse mentaliteit van het brede entertainment ook hun motto is, de naam van De Dutch Don't Dance Division is niet daaraan ontleend. Die komt uit een liedje van de oer-Hollandse Annie M.G. Schmidt, uit haar musical Foxtrot: The Dutch don't dance, there are a few who do, just a few and if they do, it gets too much for the other Dutch, so they never get a chance.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.