Dans over goed en kwaad blijft knagen

Linning is te verliefd op de beelden die ze zelf geboetseerd heeft.

Ze is als een magneet, deze zwartkanten koningin, kwade heks met poffende schouders. De dansers die tussen het publiek door richting podium klimmen (niet naakt, zoals Dave St-Pierre eerder deed, maar in strakke catsuits) lijken naar hun meesteres toe te glijden. Zij is geen lieverdje, 'een pittig vrouwtje', aldus een bezoeker in de Rotterdamse Schouwburg. Ze duwt haar volk, haar dienaren, haar hielenlikkers weg, gaat zelfs op ze zitten. En toch blijven ze terugkeren, als in een pavlovreactie.


Beelden maken kan choreograaf Nanine Linning. Voice Over is de laatste productie die de Nederlandse vorig jaar in Osnabrück maakte voor ze overstapte naar het theater van Heidelberg. Het zijn heldere beelden, niet mis te verstaan. Hier gaat het over het kwaad, over de complexe relatie tussen macht en slachtofferschap. In de duistere, onbestemde compositie van Michiel Jansen klinkt herhaaldelijk een zwaar hijgen, een ongezonde ademhaling die niet veel goeds belooft.


Linning wil met haar stuk ageren tegen allerlei systemen die de aarde en de mensheid uitputten. De vele concrete inspiratiebronnen die ze in interviews opsomt - het ongebreidelde consumentengedrag, de milieurampen, de eurocrises - worden in Voice Over gecomprimeerd tot eigenlijk slechts twee krachten: goed en kwaad. Die staan tegenover elkaar, met een prominentere plaats voor het kwaad. Zelfs het evenbeeld van de zwartkanten koningin, nu in goudgeel, blijkt het slechte in vermomming.


Het goede, de hoop, komt naar voren in twee vrouwen in lange witsatijnen jurken die in spots naar het licht reiken, in een serie parallelle duetten waarbij de partners een vloeiend geheel vormen en in het slotbeeld: terwijl een halfnaakte vrouw als verstijfd in een regen van stof staat en een relikwie uit een andere tijd lijkt te worden, wordt zij gaandeweg omgeven door dansers die zich vrijelijk en levenslustig bewegen.


Het oogt allemaal mooi en de doem die ons boven het hoofd hangt, als een voice over waarop wij geen invloed hebben, voelt zwaar. Toch knaagt er iets. Allereerst duren de beelden die Linning boetseert ontzettend lang. Ze is er te verliefd op, schakelt te weinig. Verder, en dat ligt in het verlengde hiervan, werkt het goed-kwaadverhaal ook een beetje verlammend. Het is te zwartwit. Een listige man met Mickey Mouse-oren - hij drinkt en snuift tussen de bedrijven door, of is dat gezichtsbedrog? - is een poging een en ander te vermengen en te bevragen, maar zijn entree komt te laat om nog impact te hebben. Het blijkt maar weer hoe moeilijk het is om complexe verhalen over te brengen in dans, de taal van weinig woorden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden