Dans om de buik

De buikdans beleeft een revival in Turkije. Maar met wiegende vrouwenlijven en rollende boezems heeft dat niets te maken. Steeds vaker zijn zenne, mannelijke buikdansers, te zien op bruiloften en andere feestelijkheden.

De zenne spelen een verwarrend spel van mannelijkheid en vrouwelijkheid. De bewegingen van hun heupen zijn onmiskenbaar vrouwelijk en hun kleding komt van het damesrek: felgekleurde rokken met glitters, lange zijden handschoenen. Maar hun mannenlijven zijn afgetraind (géén buikje) en de zelfbewuste vanzelfsprekendheid van hun performance geeft de toeschouwer al rap het gevoel: man, vrouw - who cares?

'Ik ben niet geïnteresseerd in mannelijk of vrouwelijk', zegt Erhan Ay (31), buikdanser van theater Hodjapasha in Istanbul. 'Ik ben professioneel danser, ik heb een balletopleiding. Ik let alleen op techniek en choreografie. Een show is goed of niet.' En o ja, Ay heeft een baard.

Aan de muur in Hodjapasha ('Shows within history') hangen tekstvitrines die vertellen dat de mannelijke buikdans ontstond in de Ottomaanse tijd, toen vrouwen op het podium taboe waren. De traditie verkommerde, maar begon een jaar of vijf geleden aan een wederkeer. Dat had twee tegenstrijdige oorzaken: de hernieuwde belangstelling onder de conservatieve president Tayyip Erdogan voor het Ottomaanse verleden en het opbloeien van de Turkse gayscene.

Op het podium van gayclub Tekyön in het centrum van Istanbul doet zenne Sarp Mahsun (29) zoals elke dinsdag na middernacht zijn ding. Hij is zelf homoseksueel, zoals veel (maar niet alle) zenne. 'Mijn moeder weet dat ik danser ben, maar niet dat ik gay ben', zegt hij. Kennelijk leest mama niet de Volkskrant, want met veel plezier laat zoonlief fotografe Cigdem Yuksel haar gang gaan.

Door de week is hij hier personeelschef, vandaag danst hij onder de toneelnaam Ekin. Anders dan Erhan Ay is Mahsun geen professioneel danser, en dat is te merken. Maar het publiek vindt het allang mooi, ook al duurt het maar één liedje en is er ondanks de nachtclubambiance niet echt sprake van erotiek.


Een wereld van verschil met wat we te zien krijgen in Nomads, een chique restaurant onder de Bosporusbrug. De 40-jarige Vakif Ibrahinov is hier de zenne. Als balletdanser werd hij opgeleid in Moskou en zijn geboorteland Azerbeidzjan. Met vijf danseressen geeft hij tussen het dinerend publiek een perfect opgebouwde show. De liedjes gaan van romantisch via vrolijk naar steeds opwindender en de dans voegt daar opzwepende dimensies aan toe. Het is bijzonder aanstekelijk. De dansers gaan de tafels langs, Ibrahinov lokt met gemak heren uit hun stoel voor een dansje. Evet! Evet! Heel even mogen zij zich een Ottomaanse sultan voelen.

Vakif Ibrahinov in de kleedkamer. Cigdem Yuksel
Sarp Mahsun in de kleedkamer na de show. Cigdem Yuksel
Sarp Mahsun in de kleedkamer voor de show. Cigdem Yuksel
Vakif Ibrahinov in de kleedkamer. Cigdem Yuksel
Zenne (buikdanser) Sarp Mahsun in gayclub Tekyön in Istanbul. Cigdem Yuksel
Zenne Vakif Ibrahinov treedt op in restaurant Nomads in Istanbul. Cigdem Yuksel
Vakif Ibrahinov in de kleedkamer. Cigdem Yuksel

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden