Dankzij de 'konijn van Olland' naar Sri Lanka

Is weten wie een vleermuis de kop afbeet historische kennis, of algemene ontwikkeling? Geschiedenis begint soms bij een leuke leraar, soms bij gewoon goed onderwijs...

Sommige vragen van de Grote Geschiedenis Quiz (GGQ) behoor je gewoon te weten. Zo vindt oud-politicus Willem Aantjes dat hij natuurlijk had moeten antwoorden dat de Mammoetwet in 1961 werd aangenomen. Maar hij vergiste zich en kon bij de bar van Felix Meritis in Amsterdam al snel aan het bier en de nabespreking beginnen. Aantjes: 'En ik heb nota bene nog als enige van mijn fractie vóór die wet gestemd.'

Tweede-Kamerlid en vliegtuigfanaat Mat Herben van de LPF neemt het zichzelf kwalijk dat hij niet wist hoeveel vluchten er in 1920 per dag van Schiphol vertrokken. Het waren er drie, met vaak niet meer dan één passagier aan boord. Herben: 'Dat wist ik eigenlijk wel. Er waren vrachtvluchten, postvluchten, militaire transporten, maar passagiers waren er nauwelijks.'

Herben en Aantjes waren met nog achttien bekende Nederlanders uitgenodigd om deel te nemen aan de quiz, georganiseerd door NPS, VPRO, Historisch Nieuwsblad en de Volkskrant. Naast de BN'ers zaten twintig onbekende Nederlanders die in de voorronde hun deelname hadden afgedwongen. De veertig deelnemers kregen in de eerste finaleronde vijftien multiple-choicevragen voorgelegd.

Die vielen lang niet altijd mee. Dat Napoleon zichzelf tot keizer kroonde, hadden 33 deelnemers goed. Maar dat de laatste zin van Loe de Jongs standaardwerk Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 'de toekomst ligt open' luidt, wisten maar zes deelnemers. En er waren meer vragen waarop slechts zes of zeven kandidaten het juiste antwoord gaven.

De eerste ronde was niet zozeer een kwestie van weten, maar meer van gokken, vinden veel deelnemers. 'Stomme rotweetjes', noemde schrijfster Lydia Rood het. Ook jurylid en historicus van het jaar Maarten van Rossem zei dat hij veel vragen moest opzoeken.

Herben vond de vraag over welke rocker ooit op het podium een vleermuis de kop afbeet (Ozzy Osbourne) meer te maken hebben met algemene ontwikkeling dan met historische kennis. De tweede ronde vond de fractieleider van de LPF interessanter .

Jammer voor Herben. Want de open vragen van de tweede en derde ronde lagen hem een stuk beter. Eigenlijk had hij op bijna alle vragen het antwoord geweten, zei de politicus achteraf. In dat geval had hij probleemloos de hoofdprijs (een reis van drie weken naar Sri Lanka) gewonnen. Maar 'als' telt niet in de geschiedenis. Toen de finalisten Jan Stegeman en Hanneke Groenteman om die vakantie streden, keek Herben van de tribune toe.

De finale Groenteman - Stegeman - een BN'er tegen een expert - was spannend. Met nog twee vragen te gaan was de stand 2-2. Bij vraag negen nam Stegeman de leiding, maar Groenteman kon met de laatste vraag langszij komen. Presentator Jan Tromp liet het stellen van die vraag over aan juryvoorzitter Nelleke Noordervliet, die met een vet Frans accent vroeg wie 'konijn van Holland' was vanwege zijn uitspraak: 'Iek ben konijn van Olland'.

'Lodewijk Napoleon', antwoordde Stegeman, die daarmee de overwinning veilig stelde. De Franse Lodewijk Napoleon (broer van) begon aanvankelijk met tegenzin aan het koningschap van Nederland, maar probeerde zich later toch taal en gewoonten van het land eigen te maken. Zonder al te veel succes, zo bleek uit zijn uitspraak van het woord koning.

De basis van de historische kennis van beide finalisten is op de middelbare school gelegd. Finalist Hanneke Groenteman had een 'heel leuke geschiedenisleraar' en winnaar Jan Stegeman heeft gewoon 'goed onderwijs' gehad. Daarna heeft de 49-jarige computerexpert zijn kennis opgedaan door veel over de geschiedenis te lezen. Al had ook hij niet het idee dat het hem in de eerste ronde hielp. 'Ik had er verschrikkelijk veel fout.'

]]>

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden