Dan sta je opeens oog in oog met twee boksers

De 20-jarige militair Boy van Geffen overleed vorige week na een zogeheten gevechtsbereidheid-parcours. Daarbij vallen klappen. Een rechercheteam van twintig man onderzoekt wat er is gebeurd. Boy van Geffen wordt vandaag met militaire eer begraven.

AMSTERDAM - 'Ik ga u helpen te ontsnappen. U heeft 12 minuten de tijd om zo snel mogelijk een radio te bereiken', zegt een partizaan die opduikt in de loods waar je krijgsgevangen wordt gehouden. De boeien en blinddoek gaan af, een deur zwaait open en je begint argwanend te rennen langs een roodwit lint. 'Opschieten! Opschieten!' roepen bewakers met knuppels. Bij een langwerpige loods krijg je bokshandschoenen aan, een hoofdbeschermer op en een bit in je mond. Doorrennen!


'Wie ben jij?'

Binnen zigzag je door een wirwar van juten doeken. Een bewakingshond komt achter je aan. En dan sta je opeens oog in oog met twee boksers. Ze versperren de uitgang. 'Wie ben jij? Wegwezen!', roepen de vechters terwijl ze hun eigen bokshandschoenen heffen. Maar je kunt niet terug, en het roodwitte lint loopt achter hen door. Je mag kruipen van ze, maar dat wil je niet. Je stapt naar voren en je krijgt een eerste stomp in je buik, je duikt, je slaat terug, de tweede bokser haalt uit en zo knok je jezelf naar buiten.


Dan hol je verder richting loods acht, waar een man in Afghaanse kledij je voor de thee uitnodigt. Je aarzelt, je hebt weinig tijd, maar hij zegt informatie te hebben. Je rent toch door - langs muren, door bosjes - totdat je een man op een liggende persoon ziet zitten. Hij slaat hem met een knuppel. Je springt tussenbeide en het slachtoffer roept dankbaar een radiocode. Zou die te maken hebben met de cijfers die hier en daar in bomen hangen? Bij loods zes kun je kiezen: rechtsom waar een bokser staat, of linksom waar niemand staat. Je gaat links, slaat de hoek om en daar stuit je weer op een vechter. Je valt aan en krijgt één minuut respijt om een radiotoestel op de grond in elkaar te zetten.


Wat was die code ook alweer? Na iedere minuut valt de bokser weer aan. Je slaat hem van je af, waarna je weer een minuutje krijgt om te sleutelen. Eindelijk hol je door, langs loods 5, waar een instructeur staat te wachten. Hij biedt je een sigaret aan; het zogeheten gevechtsbereidheid-parcours is afgelopen.


Zo verliepen de laatste momenten uit het leven van de 20-jarige sergeant Boy van Geffen. Hij werd anderhalf uur na het afleggen van het parcours onwel en overleed vorige week aan een interne bloeding. Vandaag wordt hij begraven. Van Geffen volgde de voortgezette algemene kaderopleiding luchtmobiel (VAKOL) die iedere officier en onderofficier moet volgen voordat hij of zij bij de Luchtmobiele Brigade kan beginnen. Het gevechtsbereidheid-parcours is mentaal een van de heftigste onderdelen van de zeven weken durende opleiding.


Van Geffen beet die dag flink van zich af, stelt de cursusleiding, maar hij kreeg niet meer of hardere klappen dan zijn collega's. Een medecursist stelt zakelijk: 'Er waren bloedneuzen, blauwe ogen en sommigen klaagden over buikpijn.' De marechaussee en de Arbeidsinspectie onderzoeken het dodelijke incident. Voorlopig mag de Luchtmobiele Brigade een dergelijk parcours niet meer organiseren. Volgens de instructeurs is dit een essentieel onderdeel. Cursusleider Mark: 'Het is mijn taak de kaderleden te harden, stressbestendiger te maken en zichzelf te leren kennen. Dat kan niet in een leslokaal, we zoeken ieders fysieke en mentale grenzen op in een gecontroleerde omgeving.'


Nauwelijks slaap

Daarom, zegt de 30-jarige kapitein, krijgen zijn cursisten nauwelijks slaap en worden ze in week 3 geblinddoekt en geboeid achter in een vrachtwagen gezet. Ze krijgen te horen dat de ze krijgsgevangen zijn gemaakt en moeten een tijdje in ongemakkelijke houdingen wachten in een loods. Uit luidsprekers klinkt harde ruis en af en toe loeit een sirene. Er lopen honden door de ruimte, die in je oor blaffen. Cursist Bas: 'Iedereen wist dat het parcours zou komen, maar niet wanneer. We praatten er veel over.'


Het gevreesde parcours is ontworpen om cursisten hun primaire reactie bij stress te laten ontdekken. 'Je wordt niet weggestuurd als je te langzaam bent, te agressief of juist te sloom', zegt cursusleider Mark. De angstwekkende scènes zijn volgens hem bedoeld om het zogeheten coping proces op gang te brengen: de een vlucht, de ander vecht, een derde bevriest. 'Als je dat eenmaal weet over jezelf, kun je daar rekening mee houden als het er echt op aankomt. En dat proces herkennen bij de mannen en vrouwen die je leidt.' Dit is volgens instructeurs eigenlijk het belangrijkste doel van de hele cursus.


Deze mentale component vormt volgens defensie een belangrijk deel van de gevechtskracht. De cursisten krijgen onder meer een uitspraak van de Amerikaanse generaal Douglas MacArthur mee: 'Niet het aantal soldaten, maar hun wilskracht brengt de overwinning.' De VAKOL is ontworpen om het incasseringsvermogen en de koelbloedigheid onder stressvolle omstandigheden te verhogen. Mark: 'Alleen klappen kunnen opvangen is niet genoeg, je moet overzicht kunnen houden en blijven analyseren.' Vandaar dat gepuzzel met radiocodes op het gevechtsbereidheid-parcours. 'Wij gaan voorwaarts, waar de toerist omkeert. Maar dan moeten we ons wel goed kunnen voorbereiden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden