InterviewMeester Mark

‘Dan koop je ze tog niet.’ Kinderen zijn heel rechttoe rechtaan en hun taalfouten kunnen soms zó in de Van Dale

Meester Mark. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meester Mark.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Mark van der Werf, beter bekend als Meester Mark, verzamelt al vijf jaar grappige taalfoutjes van basisschoolleerlingen. Het boek dat daaruit is ontstaan werkt niet alleen op de lachspieren, volwassenen kunnen er ook nog wat van opsteken. ‘Kinderen doen niet aan gewauwel en slap geouwehoer.’

Irene de Zwaan

In een lesboek staan twee personen afgebeeld, een man en een vrouw, beiden met een spreekwolk boven hun hoofd. De man zegt: ‘Ik koop geen zonnepanelen, want die zijn duur.’ De spreekwolk van de vrouw is nog leeg. Maak het gesprek af, luidt de opdracht. Een leerling schrijft: ‘Dan koop je ze tog niet.’

‘En daarmee is het gesprek snel klaar’, concludeert Mark van der Werf (45) droogjes in zijn nieuwste boek De grappigste taalfoutjes uit de klas, dat dinsdag is verschenen. Eerder schreef hij Meester Mark draait door, over de schamele twee jaar dat hij basisschoolleraar was, totdat hij naar eigen zeggen ‘gillend gek’ werd.

Het leraarschap maakte plaats voor een nieuwe hobby: het verzamelen van taaluitglijers en creatieve ingevingen van leerlingen. Het idee daarvoor ontstond zo’n vijf jaar geleden, toen hij na het delen van een grappig foutje op zijn Facebookpagina onverhoopt veel likes kreeg.

Sindsdien voorzien ouders en leerkrachten uit het hele land hem dagelijks van vertederende liefdesbriefjes, met hanepoten geschreven opstellen, of vanuit kinderlogica ingevulde oefeningen in werkboekjes. De leukste inzendingen deelt hij onder de naam ‘Meester Mark’ op zijn Facebook- en Instagrampagina, met een bereik van bijna 500 duizend volgers.

Zijn posts leveren geregeld verhitte discussies op. Volgers zetten hun vraagtekens bij de staat van het onderwijs of de onverholen brutaliteit van leerlingen. Zelf kan hij vooral smakelijk om lachen om zinnen als: ‘Ik zit op de aaipet’, ‘de emoji’s liepen hoog op’ of ‘VAK JOE’.

Dit wil ik niet: poepinmijgesigt.  Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Dit wil ik niet: poepinmijgesigt.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Of de juf tijdens de coronapandemie wat minder huiswerk wilt geven. ‘Het is me filsteveel ik heb ook nog een onlaain kinderfeestje’.  Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Of de juf tijdens de coronapandemie wat minder huiswerk wilt geven. ‘Het is me filsteveel ik heb ook nog een onlaain kinderfeestje’.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas

Soms sluipen er onbedoeld seksuele toespelingen in. Kinderen uit groep 7 die een aftelkalender maakten voor een meester die binnenkort met pensioen gaat, noemden dit ‘een aftrekkalender’. En onder een plaatje van een papegaai schreef een leerling ‘papageil’.

Of het iets uitmaakt? Welnee, zegt Van der Werf. ‘Fouten maken hoort erbij.’ De creativiteit van kinderen levert bovendien prachtige alternatieven op. Neem ‘bakjurk’ in plaats van ‘schort’. Of ‘voelalfabet’ als synoniem voor ‘braille’. ‘Van mij mag het meteen de Van Dale in.’

Papageil in plaats van papegaai.  Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Papageil in plaats van papegaai.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas

Wat is er zo leuk aan taalfoutjes van kinderen?

‘Kinderen kennen geen schroom, ze zijn heel rechttoe rechtaan. Zeker als ze in groep drie of vier zitten. Dan schrijven ze gewoon alles op wat in hun hoofd opkomt. Van liefdesverklaringen tot briefjes in hun broodtrommel met ‘Gadverdamme, wéér een banaan’. Of ze doen een bekentenis: dat hun vader thuis weleens in de gootsteen plast bijvoorbeeld, of dat er thuis wordt gesproken over Anusfoort in plaats van Amersfoort.’

Gesprek tussen leerkracht en leerling tijdens de lockdown, toen kinderen thuis les kregen. Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Gesprek tussen leerkracht en leerling tijdens de lockdown, toen kinderen thuis les kregen.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas

Kunnen wij als volwassenen nog wat leren van die onbezonnenheid?

‘Van de week kreeg ik via de buurtapp een brief over verkeersoverlast. Er stond een heel verhaal in: ‘Wat fijn dat u dit stuurt’, blabla. Uiteindelijk kwam het erop neer dat de ambtenaar het probleem had doorgeschoven naar een collega. Een kind komt meteen tot de kern. Hoe verliep de bevalling van mama? ‘Floep.’ Wat is een mummie? ‘Dood.’ Kinderen verwoorden alles kort en krachtig, zonder gewauwel en slap geouwehoer. Het zou geen kwaad kunnen als volwassenen daar iets van overnemen.’

De zanger herken je meteen aan zijn vertrouwde rode jasje. Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
De zanger herken je meteen aan zijn vertrouwde rode jasje.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas

Kinderen nemen schoolopdrachten nogal letterlijk, blijkt uit uw verzameling. Als er ‘vul het woord goed in’ staat, dan zijn er leerlingen die op elk stippellijntje ‘goed’ invullen in plaats van het correcte woord.

‘En als er staat: trek een lijn van 1 naar 15, dan trekt een kind rechtstreeks een lijn van 1 naar 15. Alle andere getallen worden overgeslagen. Het dwingt leerkrachten om zo concreet mogelijk te zijn. Anders ligt een misverstand al snel op de loer.’

Wat vindt u van de discussies die geregeld onder uw posts verschijnen?

‘Ouders beschouwen hun kind vaak als een creatief wonder. Dus als een kind een fout heeft gemaakt, dan zal dat wel aan de juf liggen. Of aan de lesmethode die niet deugt. Ik ben er helemaal voor om creativiteit te belonen, maar dat neemt niet weg dat het best benoemd mag worden als iets niet klopt. Een kind gaat immers naar school om te leren. Ergens een streep doorheen zetten, dat mag tegenwoordig bijna niet meer.’

De rode pen is uit de gratie geraakt?

‘Op veel scholen wel. Ouders en ook leerkrachten vinden de rode pen verschrikkelijk, want rood is negatief. Dus er wordt alleen nog met groen nagekeken.’

Is de kritiek op uw posts in de loop der jaren heftiger geworden?

‘Ik merk dat de tijdgeest verandert. Een jaar of vier, vijf geleden plaatste ik een plaatje van een opdracht waarin werd gevraagd om drie woorden te formuleren met ‘bij’. Een leerling schreef: vlakbij, dichtbij en sambalbij. Dat vond iedereen heel grappig. Toen ik het plaatje onlangs opnieuw plaatste, liep het meteen uit de hand. Mensen vonden het een raciale stereotypering. Ik begrijp dat wel, maar ik had ook zoiets van: jemig, dit had ik niet zien aankomen. Toen heb ik het maar weggehaald, omdat het z’n doel voorbij schiet.’

Wat is uw doel?

‘Dat mensen erom kunnen lachen of er iets van opsteken. Mijn boodschap is: fouten maken hoort erbij, doe er niet zo krampachtig over. Ik ken een voorbeeld waarbij de juf op papier aan een leerling vraagt: wat moet ik weten over jou? En dat de leerling vervolgens antwoordt: ‘Ik ben hoogbegraafd.’ Zelfs de grootste slimmeriken maken fouten.’

De makers van de lesmethode hadden een ander antwoord in gedachten: humeur. Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
De makers van de lesmethode hadden een ander antwoord in gedachten: humeur.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Deze leerling heeft een oude geschiedenisles in haar oren geknoopt. Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Deze leerling heeft een oude geschiedenisles in haar oren geknoopt.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Een kort en krachtig verhaal van Liselot. Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas
Een kort en krachtig verhaal van Liselot.Beeld De grappigste taalfoutjes uit de klas

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden