Dammen

Roel Boomstra, de pas 19-jarige Nederlandse kampioen, eindigde in het EK 2012 op de elfde plaats. Dat resultaat werd, mede omdat het toernooi in Boomstra's woonplaats Emmen werd gehouden, als teleurstellend ervaren.


Laat ik eerst de stelling poneren dat zoiets als 'thuisvoordeel' in de denksport niet bestaat. Misschien is het omgekeerde nog eerder het geval, namelijk dat voor eigen publiek spelen de druk alleen maar vergroot. Maar ik wil vooral het volgende betogen. Dat is dat Boomstra's bescheiden klassering voor een groot deel verklaard kan worden uit het zogeheten Zwitserse Systeem.


Vroeger, en dan heb ik het over het tijdvak 1965-1999, was het EK een rondtoernooi waarin elke deelnemer alle andere deelnemers eenmaal ontmoette. Die wedstrijdvorm bracht echter een risico met zich mee dat bestuurders en organisatoren klaarblijkelijk liever uit de weg gingen: het gevaar dat de eindstand een redelijk betrouwbare afspiegeling van de krachtsverhoudingen vormt. Vandaar (er schijnen ook overwegingen van financiële en 'sportpolitieke' aard te zijn) dat zij in hun wijsheid besloten van het EK één grote tombola te maken met (ditmaal) 68 deelnemers en zo veel mogelijk nationaliteiten.


Nu heb ik niets tegen toernooien met 68 deelnemers, zolang die maar 67 rondes tellen! Het is echter een illusie te menen dat negen 'Zwitserse' rondes zouden volstaan om een representatieve eindstand te verkrijgen. Dat wordt misschien het best geïllustreerd door het feit dat het verschil tussen de winnaar (Tsjizjov) en nummer 16 (Dolfing) slechts één punt bedroeg, en dat de 'kloof' tussen de nummers 1 en 31 niet groter dan twee punten was.


De lezer zal inmiddels hebben begrepen waar ik naar toe wil. Met zijn score van 11 punten uit 9 partijen, één punt minder dan het kwintet Tsjizjov/Valneris/Meurs/Sjaibakov/Amrillajev en evenveel als bijvoorbeeld Thijssen (6de), Gantwarg (7de), Georgiev of Heusdens (9de), deed Boomstra het allerminst slecht. Hij bleef ongeslagen en won twee fraaie partijen. Vooral Boomstra's overwinning op de Litouwse grootmeester Alexeï Domtsjev (die op de 47ste plaats zou eindigen!) was een strategisch hoogstandje om van te smullen.


Boomstra-Domtsjev (EK 2012)


1.32-28 20-25 2.31-26 15-20 3.36-31 19-23 4.28x19 14x23 5.37-32 10-14 6.41-36 5-10 7.33-28 23-29 8.34x23 18x29 9.40-34 29x40 10.45x34 17-21 11.26x17 11x33 12.39x28 16-21 13.46-41 21-26 14.41-37 12-18 15.38-33 14-19 16.42-38 10-15 17.43-39 7-12 18.49-43 2-7 19.31-27 6-11 20.47-42 4-10 21.44-40 20-24 22.37-31 26x37 23.42x31 10-14 24.50-45 14-20 25.27-21 11-16 26.48-42 16x27 27.31x22 18x27 28.32x21 24-30 29.35x24 19x30 30.36-31 30-35 31.42-37 35x44 32.39x50 9-14 33.50-44 14-19 34.44-39 20-24 35.45-40 24-30 36.37-32 30-35 37.31-26 35x44 38.39x50 15-20 39.43-39 20-24 40.32-27 12-18 41.21-16 18-23 42.38-32 3-9 43.26-21 8-12


Zie diagram 1


44.28-22!? 9-14 45.22-17!? 24-30 46.17x8 13x2 47.32-28 23x32 48.27x38 19-24 49.38-32 14-19 50.32-28 19-23 51.28x19 24x13 52.34-29 30-35 53.39-34 13-19 54.33-28 19-24 55.29x20 25x14 56.28-23!? 14-20 57.34-29!? 35-40 58.21-17 40-45


Zie diagram 2


59.16-11!!? (een prachtig offer dat de zwartspeler uit balans zal blijken te brengen) 59...7x16 60.23-19!? 2-8 61.29-23 20-25 62.23-18 25-30 63.18-12 8-13? (de beslissende fout; met onmiddellijk 30-34-39! gevolgd door 65...39-44!! enz. kon zwart nog net remise maken) 64.19x8 30-34 65.8-3 34-39 66.3-9! (dekt het witte stuk op 39 in geval van 66...39-44 67.50x39en vlecht tegelijkertijd de dreiging 67.17-11! + in de stand) 66...16-21 67.17x26 39-43 68.12-8 43-49 69.8-2 en na nog acht zetten, vlak voordat Boomstra ook schijf 26 tot dam zou hebben laten kronen, gaf Domtsjev het op.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden