Dammen

Vorige week liet ik de aanvalspartij zien die de Belgische meester Hugo Verpoest (1935-2012) in het toernooi van Huissen 1964 van Bart van Aalten won. Maar Verpoest beschikte over meerdere wapens. Zo was hij ook zeer bedreven in het klassieke speltype. Verpoest probeerde er zijn openingskeuzes op af te stemmen, en dat lukte vaak wonderbaarlijk goed.


Met name in zijn zwartpartijen (en Verpoest hád een overweldigende voorkeur voor zwart: in de 230 partijen die hij tussen 1976 en 2011 voor de Nederlandse clubcompetitie speelde, koos hij slechts zestien keer de witte stukken!) slaagde hij er meer dan eens in zijn tegenstander haast rechtstreeks vanuit de opening te overspelen. Zoals in het duel dat hij in oktober 1980 van Paul Hellings (Philips Damclub) won.


Hellings - H. Verpoest


Clubcompetitie 1980


1.32-28 18-23 2.38-32 17-21 3.34-30 21-26 4.30-25 11-17 5.40-34 17-21 6.31-27 12-18 7.43-38 20-24 8.34-30 24-29! 9.33x24 14-20 10.25x14 9x29 (Verpoest toont zich theoretisch volledig op de hoogte: de 2x2-ruil naar 29, die gerechtvaardigd wordt door de tactische wending 11.39-33? 7-11! en 12...26-31 enz., was nog maar een paar jaar tevoren door Wiersma in de toernooipraktijk geïntroduceerd) 11.39-34 29x40 12.45x34 15-20 13.44-39 10-14 14.30-25 5-10 15.34-30 10-15 16.37-31 26x37 17.42x31 20-24 18.39-33 4-9 19.41-37 21-26 20.49-43 7-12 21.47-42 6-11 22.43-39? (in de interlandpartij Scholma-Baljakin 1995 werd hier 22.50-45 gespeeld) 22...12-17! 23.39-34 8-12! 24.34-29 23x34 25.30x39 18-23! 26.50-45 17-21 27.45-40 12-18! 28.40-34 (want 27-22x22 faalde op 29...1-7! met de dodelijke dreiging 30...11-17! en 31...21-27 +) 28...1-7! 29.34-30 11-17! 30.39-34 3-8!! 31.48-43 8-12!! (chique variaties op een en hetzelfde thema)


Zie diagram 1


32.34-29 (besluit een schijf te geven; inderdaad waren de consequenties van 32.46-41 23-29!! 33.34x23 18x29 niet minder ernstig geweest) 32...23x34 33.30x39 24-29! 34.33x24 19x30 35.35x24(!) 18-22 36.27x18 13x44 37.24-20(!) 15x24 38.43-39 44x33 39.38x20 17-22? (hier grijpt Verpoest even mis; na 39...12-18! 40.20-15 7-12/2-8! had hij wel degelijk op winst gestaan) 40.31-27! 22x31 41.36x27 12-18 42.20-15 7-12 43.42-38? (maar de witspeler profiteert níet; na direct 43.25-20! 14x25 44.15-10 was het eindspel nog houdbaar geweest) 43...12-17! 44.25-20 14x25 45.15-10 9-14! 46.10x19 17-22 en na nog vijf zetten gaf wit het op.


Tot slot dit. Op dezelfde dag als Hugo Verpoest (zaterdag 29 september) overleed ook Jaap Wolff, de voormalige redacteur en directeur van het communistische dagblad De Waarheid. In de necrologie die Peter de Waard in de krant van 2 oktober aan hem wijdde, werd Jaap Wolff door zijn vroegere partijgenoot Gijs Schreuders onder meer 'een zeer aardige man' genoemd, die ook een 'heel goede schaker en dammer' zou zijn geweest.


Het eerste kan ik volmondig beamen: de spaarzame keren dat ik hem heb mogen ontmoeten, was hij inderdaad buitengewoon vriendelijk. Maar met betrekking tot Wolffs damcapaciteiten ben ik niet tot enig oordeel bevoegd. Ik moet hem hebben zien spelen in de provinciale competitiewedstrijd Gandhi-Het Oosten van 8 maart 1999, maar ik heb er geen herinnering meer aan; kennelijk werd ik te zeer in beslag genomen door mijn eigen partij of door het per definitie interessante treffen tussen Wim de Jong en Hans Jansen.


Maar of Jaap Wolff nu een goede dammer was of niet - vaststaat dat hij zich op een heel andere manier voor de damsport verdienstelijk heeft gemaakt. Het was namelijk geheel en al aan Jaap Wolff te danken dat begin jaren tachtig de monografie Wim de Jong, vechter op de honderd velden verscheen. Dat met zorg en toewijding samengestelde boek geeft een prachtig beeld van de carrière van Wolffs Haarlemse clubgenoot Wim de Jong, de viervoudige Nederlandse kampioen die in januari 2012 is overleden. Ik prijs mij gelukkig het in mijn boekenkast te hebben staan, temeer daar het boeiende partijen bevat waarnaar men in hedendaagse databases tevergeefs zal zoeken.


Binnenkort echter méér over het - wellicht niet zo vanzelfsprekende - verband tussen stalinisme en liefde voor denksport...


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden