Dammen

De rubriek van vorige week heeft nogal wat stof doen opwaaien. Veel dammers toonden zich geschokt door wat zij voor het eerst in 38 jaar lazen. 'Is het werkelijk waar', vroeg menigeen zich af, 'dat wit zich in een hekstellingpartij ongestraft de manoeuvre 27-21x21-16 kan permitteren, om enkele zetten later doodleuk opnieuw 32-27 te spelen?' Ik begrijp de commotie. Maar er is geen andere conclusie mogelijk dan dat dit concept in mijn (onderlinge) partij tegen Harry de Waard klaarblijkelijk werkte, niets meer en niets minder.


Of het tegen een andere tegenstander, of onder een ander gesternte, óók zou hebben gewerkt, zou ik echt niet durven zeggen. Maar die avond van de 10de april 2012 droeg kennelijk alles (de sfeer in wijkcentrum 'Het Klokhuis', het tegenspel van mijn tegenstander, de keuzes die ikzelf op cruciale momenten maakte) eraan bij dat de witte strategie tot een succes uitgroeide.


Laten wij de beslissende fase van het bedoelde duel nogmaals tegen het licht houden.


Zie diagram


In de stand van het diagram staat zwart, in weerwil van zijn machtige centrum, in feite al verloren. (Die eerste bewering is van mij, de tweede komt voor rekening van de computer.) Hij zal immers met schijf 23 veld 28 moeten betreden, waarna wit uiteraard 27-21! doet en de klaverbladopsluiting van de vijandelijke rechtervleugel des te meer effect sorteert. Er volgde:


32...23-29


32...24-29 33.35-30! 14-20 34.30-25! 20-24 had, zoals men zich moeiteloos zal kunnen voorstellen, nog minder verdediging geboden. Maar 32...23-28 33.27-21 14-20 34.34-29! 24x33 35.38x29 19-23(!) 36.40-34! en nu 36...20-24(!), 37...23-29, 38...22-27 en 39...18x49 was beslist hardnekkiger geweest, al loopt de uiteindelijke winst voor wit geen gevaar.


33.34x23 19x28 34.38-33! (het spel komt nu in een stroomversnelling terecht) 34...28x39 35.43x34 13-19 (stelt de positionele dreiging 36...24-29, 37...18x29 en 38...12x23 aan de orde; dus:) 36.34-30! 24-29 37.40-34! 29x40 38.45x34 19-23 39.30-24! (berooft zwart voor de tweede maal binnen vier zetten van de mogelijkheid zich te bevrijden met 39...23-29 enz.) 39...23-28 40.27-21 28-33 (want zwart mag 41.42-38 + onder geen beding toelaten) 41.42-38! 33x42 42.48x37 8-13 43.35-30!


Natuurlijk was er geen enkele reden om 43.34-30? te prefereren boven de tekstzet. Maar het mag bepaald verrassend heten dat die zet een vol punt zou hebben gekost na 43...22-28! 44.37-32 28x37 45.31x42 13-19!! 46.24x22 17x28 47.42-38 14-20! enz. =.


43...13-19 44.24x13 18x9 45.30-24! 9-13 46.34-30 13-18 47.30-25 14-19 48.24x13 18x9 49.25-20 en wit won spoedig.


Tot slot nog dit. Het liefst had ik de lezers van mijn - bovenal damtechnische - autobiografie op een eerste publicatie van bovenstaande partij getrakteerd. Probleem is alleen dat ik de (550) geselecteerde partijen in chronologische volgorde behandel, en dat binnen die opzet het duel met De Waard (partij nr. 546) pas in het 22ste en laatste deel aan bod zal komen...


Ik weet het: de 80-jarige Haagse kunstenaar Aat Verhoog maakt nog steeds de prachtigste schilderijen, de inmiddels 96-jarige Lex den Doop draait nog volop mee in de nationale clubcompetitie, en Hans Keilson was al 101 toen hij voor het eerst (en natuurlijk tevens voor het laatst) te gast was in Wim Brands' Boeken. Allemaal lichtende voorbeelden, waaraan een mens zich graag zou optrekken.


Maar de op-één-na ontroerendste zin die ik het afgelopen jaar gelezen heb (de allerontroerendste werd geschreven door een bewoner van het Amsterdamse Sarphatihuis), raak ik maar niet kwijt.


Volgens Marco Daane (zie diens in 2011 verschenen Het spoor van Orwell) zou George Orwell tegen het einde van zijn leven aan David Astor hebben gevraagd: 'Denk je dat iemand kan sterven die een boek in zijn hoofd heeft dat hij wil schrijven?'


Ja, dus. En anders dan Orwell ben ik niet 46, maar (althans vanaf morgen) 64. Vandaar dat ik, waar het de partij tegen De Waard betreft, besloten heb mijn kruit nu alvast te verschieten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden