DAMMEN: Kandidaten aan elkaar gewaagd

Dinsdag is in het Siberische Jakoetsk de kandidaten-match om het WK 1995 tussen Alexander Baljakin en Alexander Schwarzman van start gegaan....

Het lijdt weinig twijfel dat voor de meeste dammers Schwarzman favoriet is. Inderdaad heeft de Moskoviet in zijn matches tegen Macodou N'Diaye en Gantwarg, die hij beiden met een verschil van drie winstpartijen versloeg, (de einduitslagen bedroegen respectievelijk 9-3 en 15-9), grote indruk gemaakt.

Maar de resultaten van Baljakin mogen evenmin worden uitgevlakt. De al jaren in Minsk woonachtige Rus (Baljakin komt oorspronkelijk uit Archangelsk) schakelde in de eerste ronde niemand minder dan Harm Wiersma uit. Weliswwas er niet minder gedenkwaardig om.

Het sprak haast voor zich dat Baljakin vervolgens zonder veel moeite van de Senegalees Bassirou Ba won (14-10). En in het laatste toernooi waaraan Baljakin en Schwarzman beiden deelnamen (Harderwijk 1995), bleef Baljakin zijn rivaal duidelijk vóór.

Wie zich op grond van hun onderlinge ontmoetingen een beeld wil vormen omtrent de krachtsverhouding tussen Baljakin en Schwarzman, komt niet ver. De beide Alexanders blijken tien maal eerder tegen elkaar te hebben gespeeld, maar al die tien partijen eindigden in een puntendeling!

Dat betekent overigens geenszins dat het allemaal salonremises zijn geweest. Integendeel zelfs: hun onderlinge duels kenmerken zich doorgaans door felle strijd. Daarvan hieronder drie voorbeelden.

Schwarzman - Baljakin

(Kampioenschap USSR 1990)

1.32-28 18-23 2.33-29 23x32 3.37x28 20-25

Beiden hebben de Vos-variant op hun (zwart-)repertoire staan. Het ligt dan ook voor de hand te veronderstellen dat de stand na 3...20-25 ook in de komende tweekamp op het bord zal verschijnen. Evenals trouwens openingen als 1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.37-32 10-14 4.41-37 5-10 5.34-29 23x34 6.39x30 of - daar kan men helemaal vergif op innemen - 1.32-28 17-22 2.28x17 12x21.

4.41-37 12-18 5.37-32 16-21 6.29-24

In Baljakin - Schwarman, Palanga 1992, nam wit een opstelling in met 6.39-33 21-26 7.44-39 26x37 8.42x31.

6...19x30 7.35x24 11-16 8.39-33 7-12 9.44-39 18-22 10.50-44 1-7 11.31-26 14-19 12.34-30 25x34 13.39x30 10-14 14.30-25 19x30 15.25x34 21-27 16.32x21 16x27 17.46-41 13-18 18.34-30 9-13 19.30-25 13-19 20.40-34 5-10 21.44-40 3-9 22.34-30 9-13 23.30-24 19x30 24.25x34 13-19 25.34-30 19-24 26.30x19 14x32 27.42-37 8-13 28.37x28 13-19 29.47-42 10-14

Zwart mocht zich niet aan 29...18-23 30.42-37 23x32 31.37x28 12-18? bezondigen wegens 32.43-39!, waarna 32...18-23 (33.26-21! +) geen afdoende parade tegen de damdreiging 33.38-32 en 34.39-34 + vormt.

30.40-34 15-20 31.45-40 20-25 32.40-35 14-20 33.43-39 20-24 34.48-43 6-11 35.34-30 25x34 36.39x30

Zie diagram 1

36...19-23

Een verrassende terugtocht. Maar Baljakin zal wel hebben uitgerekend dat hij zich niet (goed) op de offer-variant 36...18-23 37.49-44 23x32 38.44-40 en 40-34-29 enz. kon inlaten.

37.28x19 24x13 38.33-29 13-19 39.29-24 11-16 40.24x13 18x9 41.41-37 12-18 42.37-31 18-23 43.42-37 2-8 44.30-24 8-13 45.35-30 7-12 46.37-32 13-18 47.32x21 16x27 48.30-25 9-13

En vooral niet 48...23-28? wegens 49.26-21!! 17x37 50.38-32 27x38 51.43x23 18x20 52.25x3 12-18 53.3-26 +.

De tekstzet vormt de inleiding tot een spannende finale.

49.24-20 13-19 50.20-15 19-24 51.43-39

Na 51.25-20?! 23-28! 52.20x29 28-33 53.38-32 27x38 54.43x32 33x24 55.32-27? 24-29! zou wit precies het verkeerde tempo hebben.

51...23-28 52.39-33!

Anders wordt wit overspeeld.

52...28x39 53.25-20! 24-30!

Dit is veiliger dan 53...39-43?! 54.20x29 43x32 55.49-43! 32-37* 56.31x42 enz. Na de tekstzet werden de punten gedeeld. Er had nog kunnen volgen 54.20-14 30-35 55.14-10 27-32(!) 56.38x27 39-44 57.49x40 35x44 enz. =.

Hun partij uit het internationale toernooi van Palanga 1991 kende dezelfde openingszetten. Het betreft, ondanks de schijn van het tegendeel (vooral in het eerste gedeelte verdwijnen er regelmatig koppeltjes schijven van het bord), wel degelijk een principieel gevecht, waarin zich bovendien een hoogst ongewone situatie zal voordoen...

Schwarzman - Baljakin

(Palanga 1991)

1.32-28 18-23 2.33-29 23x32 3.37x28 20-25 4.41-37 17-21 5.29-24 19x30 6.35x24 14-19 7.34-30 25x34 8.39x30 15-20 9.24x15 19-23 10.28x19 13x35 11.37-32 11-17 12.40-34 9-13 13.32-27 21x32 14.38x27 17-21 15.42-38 21x32 16.38x27 6-11 17.47-42 11-17 18.46-41 10-14 19.44-40 35x44 20.50x39 14-19 21.43-38 17-21 22.48-43 21x32 23.38x27 12-17 24.45-40 5-10 25.39-33 19-24 26.40-35 7-12 27.43-38 17-21 28.49-43 21x32 29.38x27 10-14 30.43-38 12-17 31.34-30 14-19 32.41-37 1-7 33.37-32 13-18 34.33-28 18-23 35.31-26 7-12 36.30-25 17-21 37.26x17 12x21 38.36-31 23-29 39.25-20 8-12

Zie diagram 2

40.31-26

Eén opmerking slechts. De tekstzet is vrijwel gedwongen, omdat zwart op 40.42-37? zeer sterk 40...3-8! laat volgen. 41.31-26?? is dan uitgeschakeld door 12-18-22! en 43...8-12 +, terwijl wit na 41.28-22 19-23! onvoldoende verweer heeft tegen de dreiging 42...23-28 +.

Overigens vraag ik mij af of er in deze fase voor zwart niet méér heeft ingezeten dan de puntendeling die er in de partij uitrolt.

40...29-33 41.26x8 33x31 42.20x29 2x13 43.32-28 16-21 44.29-23 19-24 45.28-22 31-36 46.42-37 21-26 47.38-32 3-8 48.23-18 13-19 49.22-17 26-31 50.37x26 36-41 51.32-27

Remise.

Maar de onbetwist mooiste partij die Baljakin en Schwarzman tot dusver tegen elkaar speelden, dateert van afgelopen zomer. In de eerste ronde van het prestigieuze Maars-toernooi vochten zij het volgende, op alle onderdelen weldadig aandoende duel uit.

Baljakin - Schwarzman

(Harderwijk 1995)

1.34-29 19-23 2.40-34 14-19 3.45-40 10-14 4.32-28 23x32 5.37x28 5-10 6.38-32 19-23 7.28x19 14x23 8.35-30 20-25 9.42-38 17-21 10.41-37 11-17 11.40-35 21-26 12.47-41 7-11 13.32-28 23x32 14.37x28 26x37 15.41x32 16-21 16.36-31 21-27 17.31x22 18x27 18.32x21 17x26 19.46-41 1-7 20.30-24 11-17 21.28-23 13-18 22.34-30 25x34 23.39x30 10-14 24.44-40 17-22 25.43-39 6-11 26.40-34

Zie diagram 3

26...14-19 27.23x14 9x20 28.30-25 4-9 29.25x14 9x20 30.35-30 3-9 31.30-25 9-14 32.41-37 8-13 33.24-19(!!)

De inleiding tot een combinatie die nèt niet blijkt te winnen. Naar verluidt had Schwarzman de giftige tekstzet volledig over het hoofd gezien...

33...13x24 34.37-31 26x37 35.48-42 37x48 36.34-30 48x23 37.30x6 7-11 38.6x8 2x13 39.33-28 20-24 40.50-44 13-19 41.44-40 18-23 42.49-43

Remise.

Door een vergissing ter redactie is de damrubriek van 30 september in de Volkskrant van zaterdag 7 oktober opnieuw afgedrukt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden