'Dames & heren, we hebben hem'

Saddam Hussein is gearresteerd. De voormalige Iraakse leider is opgepakt in zijn vroegere thuisbasis Tikrit. 'Dames en heren, wij hebben hem', zo deelde Paul Bremer, de Amerikaanse bewindvoerder in Irak, zichtbaar geëmotieerde de in Bagdad verzamelde pers zondagmiddag mee...

Hussein is zaterdagavond omstreeks half negen (plaatselijke tijd) aangehouden in de plaats ad-Dawar, vijftien kilometer ten zuiden van Tirkit, aldus Bremer. De Amerikanen hadden zaterdagochtend een tip over de verblijfplaats gekregen, mogelijk van de tweede vrouw van de voormalige Iraakse dictator. Bij de arrestatie van de vroegere Iraakse leider waren zeshonderd militairen van de 4e infanteriedivisie en van speciale eenheden betrokken.

Bremer sprak van een 'grote dag in de geschiedenis van Irak'. Hij wees erop dat honderdduizenden Irakezen onder 'deze wrede man' hebben geleden. 'Deze dagen zijn voorgoed voorbij. Nu is het de tijd om naar de toekomst te kijken. Uw toekomst is nooit hoopvoller geweest. De tiran is een gevangene', zei Bremer.

De voormalige Iraakse leider hield zich schuil in een kruipruimte van ongeveer twee meter lang onder een afgelegen lemen hut. De toegang tot de schuilplaats was met stenen en aarde onzichtbaar gemaakt. In de kruipruimte waren een luchtgat en een ventilator aanwezig, zodat de verdreven Iraakse leider frisse lucht kreeg.

De Amerikanen hadden op basis van tips twee plekken in ad-Dawar gelocaliseerd waar Saddam zich zou kunnen schuilhouden. Toen zij hem daar niet vonden, zetten zij het gebied af en begonnen een intensieve zoekactie. Daarbij vonden de militairen zaterdagavond een kleine, door een muur afgegrensde lemen hut. Daaronder bleek zich een kruipruimte te bevinden.

Met Hussein werden nog twee anderen opgepakt. Om wie het gaat, werd niet gezegd. In de kelder waar de verdreven Iraakse leider zich schuilhield, troffen de Amerikanen ook ongeveer 750.000 dollar (ruim 600.000 euro) aan.

Hussein gaf zich over zonder verzet te bieden. Bij de arrestatie is volgens de woordvoerder van de Amerikaanse strijdkrachten in Irak, generaal Ricardo Sanchez, geen schot gevallen. Volgens Ahmed Chalabi, lid van de Iraakse regeringsraad, heeft de voormalige dictator geen poging heeft gedaan zichzelf van het leven te beroven, 'hoewel daar genoeg tijd voor was'.

Op de persconferentie liet generaal Sanchez een video-opname van de kruipruimte zien waarin Hussein zich verscholen hield. Daarna verscheen de aangehouden Hussein zelf in beeld terwijl hij een medisch onderzoek onderging. Hij droeg toen een baard, die later is afgeschoren. Volgens Sanchez was hij moe, maar verkeert hij in goede gezondheid. De beelden werden door Irakese aanwezigen ontvangen met gejuich. Een aantal van hen schreeuwde: 'Dood aan Saddam' en 'Lang leve Iraki'.

De voormalige Iraakse leider is sinds zijn aanhouding 'spraakzaam en coöperatief', zo liet Sanchez weten. Waar Hussein gevangen zit, is niet bekend.

President Bush waarschuwde de Irakezen in een korte televisietoespraak dat de arrestatie van Saddam Hussein niet betekent dat er een einde aan het geweld in hun land komt. Hij kondigde aan dat Saddam zal worden geconfronteerd met de gerechtigheid 'die hij miljoenen mensen onthield'. 'U zult nooit meer hoeven te vrezen voor het bewind van Saddam Hussein', zo liet Bush het Iraakse volk weten. 'Voor de grote meerderheid van de Iraakse burgers die als vrije mannen en vrouwen willen leven, brengt deze gebeurtenis de verdere verzekering dat de martelkamers en de geheime politie voorgoed weg zijn'. Ten slotte bedankte de president het Amerikaanse leger voor zijn succesvolle missie.

De Britse premier Tony Blair heeft laten weten zeer blij te zijn met Saddams arrestatie. George Robertson, secretaris-generaal van de NAVO, noemde de aanhouding van Hussein is 'uitstekend nieuws' dat zal helpen de situatie in Irak te stabiliseren. De Iraaks interim-minister van Buitenlandse Zaken, Zebari, deelde die mening. Hij verwacht dat de aanhouding een 'dramatische effect zal hebben op de veiligheid' in zijn land. 'Dit is het mooiste nieuws, het beste nieuws. Wij hebben zo lang moeten wachten', zei hij. Hij verwacht dat de moraal van de aanhangers van Saddam een zware slag krijgt.

Nadat het nieuws over de aanhouding van Hussein bekend was geworden, gingen talrijke Irakezen de straat op om de gevangenneming te vieren. In Bagdad vuurden inwoners vreugdeschoten in de lucht af. Anderen reden toeterend door de hoofdstad en maakten het V-teken. Ook in Kirkuk in het Koerdische gedeelte van Irak en in de door sjiieten bewoonde havenstad Basra in het zuiden gingen duizenden de straat op. 'We vieren feest alsof het om een bruiloft gaat. We zijn eindelijk van die misdadiger verlost', aldus een inwoner van Kirkuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden