Dame in de tram

Bernard Sijtsma (1939-1991) publiceerde tussen 1971 en 1983 negen boeken bij drie uitgevers maar bereikte daarmee nooit een groter publiek. Toen vrijwel de gezamenlijke literaire kritiek in 1981 zijn brieven aan Gerard Reve (Lieve Gerard) uiterst negatief besprak, raakte Sijtsma 'in een vernietigende neerwaartse spiraal'.


Zo luidt het in het (anonieme) biografische portretje in de verhalenbundel 'Aber gnädige Frau', waarin gezinspeeld wordt op 'herontdekking en rehabilitatie'.


Of dat met deze bundel gaat lukken is de vraag. De eindredactie is slordig uitgevoerd, de biografie minimaal, de bibliografie mag die naam niet hebben, in het voorwoord houdt Nop Maas zich kritisch op de vlakte, en paginacijfers in de inhoudsopgave waren best wel prettig geweest.


Blijkbaar heeft de samensteller veel waarde gehecht aan ongepubliceerd materiaal - zeven van de twaalf bijdragen. Dat zijn echter niet de sterkste van de bundel, uitgezonderd 'Zingen voor een dode vrouw', een van de twee portretten van verzetsvrouw en cabaretière Uut Hulsing. Het tweede is het titelverhaal, en is beduidend minder geslaagd, onaf. Dat geldt ook voor 'Bij de Meester', Sijtsma's gekunstelde verslag van zijn eerste bedevaart naar Gerard Reve. Die tekst werd twee jaar geleden al apart uitgegeven maar mocht ook nu blijkbaar niet ontbreken, en werd zelfs gepromoveerd tot ondertitel.


De andere verhalen zijn die van een schrijver die vooral verteller wilde zijn, en die ook streefde naar een verrassende plot, zoals in 'Een klassevijand'. Sijtsma is het best op dreef als hij heel gewone mensen het woord geeft. Het mooiste is daarom 'Een reisje langs de Rijn'. Een huwelijksverleden in een notendop, verteld door een oudere dame in een Amsterdamse tram.


Bernard Sijtsma: 'Aber gnädige Frau' - Het eerste bezoek aan Gerard Reve en andere verhalen.

Uitgeverij Elettra; 213 pagina's; € 21,95. ISBN 978 90 77871 09 6.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden