Dalrymple is beter in het afbreken dan in het opbouwen

De reactie van Theodore Dalrymple op de situatie in Engeland (Opinie & Debat, 12 augustus) kan niet anders omschreven worden dan als bijtend. Hij snijdt hier en daar absoluut hout. Het geïnstitutionaliseerde nihilisme in Engeland onder alle lagen van de bevolking is mij de afgelopen jaren als frequent bezoeker en tijdelijk inwoner niet ontgaan. Een welvaartsstaat die mensen elke vorm van initiatief ontneemt, zodat er letterlijk generaties opgroeien die niet of nauwelijks gewerkt hebben voor hun geld, wat de doodsteek is voor elk gevoel van eigenwaarde.


Alleen is ook Dalrymple een kind van zijn tijd: hoewel zijn analyses vaak verrassend politiek incorrect zijn en daarmee verfrissend, ontbreekt het ook hem aan een gefundeerd positief verhaal. Hij bestrijdt de in zijn ogen maatschappelijke lethargie en het nihilisme met dezelfde middelen van botheid en ongecultiveerdheid als de onverschillige cultuur waartegen hij ageert. Waarom Amy Winehouse postuum zo'n schop na geven? Uiteraard, ze was een miserabel individu en de canonisering van haar persoon na haar dood evenals de walgelijke vergelijkingen met andere veel te vroeg overleden '27-ers' roepen vragen op over de staat van onze cultuur. Maar waarom niet de tragedie inzien van de onnodige dood van een mens?


Dalrymple is van de Cassandra-school in de politiek: die waarschuwt de hele tijd voor de naderende doemwereld, voornamelijk om dan achteraf te kunnen constateren: 'Didn't I say so?' Het is een vorm van afbraakconservatisme die louter aangeeft wat er teloor gaat aan traditie, maar ons niet inlicht over wat er misschien te winnen valt als we tradities eerbiedigen.


Een van de wezenlijke problemen in onze samenleving is niet zozeer de opkomst van een nieuw conservatisme in de politiek, maar een feitelijk gebrek daaraan.


Wat moet doorgaan voor het huidige conservatisme (zie ook de Amerikaanse conservatieven, die elke vorm van christelijke naastenliefde hebben ingeruild voor een superieure hatelijkheid), is in feite niets anders dan eenzelfde intellectuele armoede die men ter linkerzijde van het politieke spectrum volstrekt terecht bekritiseert.


Het is redelijk schokkend om te zien dat een van de voornaamste conservatieve intellectuelen van deze tijd (Dalrymple geniet het nodige aanzien vanwege zijn scherpe, essayistische stijl) nauwelijks uitkomt boven het niveau van: 'Dit gaat er allemaal fout in de wereld'. Waar is de verwondering, de grotere lijn, de visie over waar het heen moet met de wereld als de trend die we nu volgen niet de juiste is?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden