Dallas aan de Seine

Deze week staat een van de rijkste kunsthandelaren ter wereld voor de Franse rechter op beschuldiging van belastingontduiking. Een nieuwe climax in de soap van de familie Wildenstein, vol luxe, decadentie, verraad en ontrouw.

Alex Wildenstein in 2004Beeld Simon Roberts / Rex Features

Hij is een van de rijkste en bekendste kunsthandelaren ter wereld. Maar deze week staat Guy Wildenstein (70), specialist in oude meesters, in Parijs voor de rechter. De Franse fiscus eist 550 miljoen euro van hem, omdat hij bezittingen voor de belastingdienst zou hebben verzwegen.

'Dallas aan de Seine', wordt de zaak in de Franse media genoemd. Het verhaal gaat over veel meer dan belastingfraude, het is een saga van luxe en decadentie, van echtscheiding en ontrouw, van familieleden die elkaar verraden, van hardnekkige verhalen over collaboratie met de nazi's.

Guy Wildenstein is geen kleine krabbelaar. Volgens de aanklacht verzweeg hij onder meer het bezit van een ranch in Kenia waar de film Out of Africa werd opgenomen, een appartement in New York, een eilandje dat tot de Maagdeneilanden behoort, een renstal met paarden, een privéjet en schilderijen van Bonnard, Courbet en Picasso. Het verweer van zijn advocaten: de bezittingen zijn met een slimme, maar legale constructie weggezet op de Kaaimaneilanden en andere belastingparadijzen.

Guy Wildenstein (R) en zijn advocaten Herve Temime en Eric Dezeuze verlaten de rechtbank in Parijs op 4 januari 2016.Beeld anp

Rijke familie

Guy Wildenstein behoort tot de vierde generatie van een dynastie van kunsthandelaren. Het bedrijf is eind 19de eeuw opgericht in Parijs en sinds de Tweede Wereldoorlog ook in New York actief.

Vanaf de jaren zestig staat Guy's vader Daniel aan het roer. Hij regeert de firma met harde hand, maar is buiten werktijd een playboy, goede klant van de onlangs overleden hoerenmadam Madame Claude. Daniel vindt het geen probleem om zijn zoon Alec, Guy's broer, in de betaalde liefde te initiëren. 'Ik kende Madame Claude sinds ik vijftien en een half was', aldus Alec (in 2008 overleden) in het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair. 'Mijn vader en ik hadden groot respect voor haar.'

Aan het eind van de vorige eeuw wordt het vermogen van de Wildensteins geschat op 5 miljard dollar. Nog nooit heeft een familie zo veel geld verdiend in de kunsthandel, schrijft Vanity Fair. De Wildensteins lopen er niet mee te koop. Met de pers wordt nooit gepraat. 'Beter een idioot dan een kletskous', is het devies van Georges Wildenstein, Guy's opa.

Deze week staat Guy Wildenstein (70), specialist in oude meesters, in Parijs voor de rechterBeeld anp

Bedrogen vrouwen

Het discrete imperium wordt aan het wankelen gebracht door vrouwen: ex-vrouwen en aangetrouwde weduwen die zich bedrogen voelen door de Wildensteins. In 1998 verschijnt de eerste barst. Alec is getrouwd met Jocelyne, die vanwege een reeks minder geslaagde cosmetische ingrepen wereldberoemd wordt als de Catwoman. Jocelyne, ook wel 'het monster van Wildenstein' genoemd, betrapt Alec in een bed met een veel jongere vrouw. Het komt tot een scheiding, waarbij Jocelyne ontevreden is over de alimentatie die haar geboden wordt.

De bedrogen echtgenote slaat terug. Ze praat in de media over de fiscale praktijken van de Wildensteins, hun patserige gedrag en vooral hun schimmige transacties in de oorlog. Zo brengt The New York Times een verhaal dat de Wildensteins handelen in kunst die tijdens de oorlog door de nazi's gestolen is van Joden. Guy Wildenstein ontkent de beschuldigingen, die echter hardnekkig blijven circuleren, ook in andere media.

Stiefmoeder Wildenstein

De problemen beginnen pas goed in 2001, als patriarch Daniel Wildenstein overlijdt. Guy en zijn broer Alec maken hun stiefmoeder Sylvia - Daniels tweede vrouw - wijs dat hun vader berooid gestorven is vanwege een belastingschuld. Ze halen haar over om afstand te doen van haar erfenis. Vervolgens verklaren ze tegenover de Franse fiscus dat de erfenis 40,9 miljoen euro waard is. Dubbel bedrog, volgens de aanklacht: in werkelijkheid is de erfenis veel meer waard.

Sylvia Wildenstein, voormalig onderofficier in het Israëlische leger, besluit terug te vechten. In 2005 oordeelt de rechter streng over de wijze waarop de broers hun stiefmoeder hebben behandeld. Ze hebben het vertrouwen beschaamd van een vrouw die 'enigszins verzwakt was door haar leeftijd, door het overlijden van de man die veertig haar jaar haar partner was geweest en over wie zij net een tiental dagen had gewaakt in de kliniek waar hij aan kanker was geopereerd en zich in een coma bevond', aldus de rechter.

Vervolging Guy Wildenstein

Door de strijd van Sylvia komt ook het fortuin van de Wildensteins onder de aandacht van de Franse autoriteiten. Aanvankelijk kan Guy Wildenstein op politieke protectie rekenen, schrijft de linkse krant Libération. Hij is goed bevriend met Nicolas Sarkozy, die 'mijn vriend Guy' in 2009 het Légion d'Honneur geeft, een hoge onderscheiding.

Volgens Libération weet de Franse staat al in 2009 dat Wildenstein op grote schaal de belasting ontduikt. Maar in Frankrijk moet de minister van Begroting toestemming geven voor vervolging. De minister van 2007 tot 2010 is Eric Woerth, tevens penningmeester van de UMP (onlangs omgedoopt tot Republikeinen), de partij van Sarkozy waarvan Guy Wildenstein een van de oprichters en grootste donateurs is.

Wildenstein wordt pas aangeklaagd door Woerths opvolger, nadat een huiszoeking nieuwe belastende feiten heeft opgeleverd. Vijf jaar later dreigt het doek te vallen voor de befaamde kunsthandelaar. Zijn stiefmoeder Sylvia, die de zaak aan het rollen bracht, zal de ontknoping niet meer meemaken. Zij is in 2010 overleden.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden