Dalai lama uitnodigen helpt Tibetanen niet

Waarom is het geen goed idee om de dalai lama uit te nodigen naar Den Haag te komen? Het lijkt op het eerste gezicht een sympathiek plan, dat Groen Links met steun van VVD en SP koestert: de icoon der onderdrukte Tibetanen een vorstelijk onthaal geven in het Nederlandse parlement,...

Het is echter contraproductieve symboolpolitiek. Het levert wat leuke beelden op van Femke Halsema en Jan Marijnissen naast een vriendelijke, wat giechelige man in een gele jurk, maar geen Tibetaan schiet er iets mee op. Want hoe meer de spiritueel leidsman zich in het buitenland laat fêteren, hoe verder hij van zijn doel afraakt.

Het is verstandiger hem te beschermen tegen de pre-Olympische piek in belangstelling voor zijn persoon, omdat de partij waarmee de boeddhistische prelaat tot een vergelijk wil komen iedere keer als hij in het westen op tv verschijnt, of het nu naast George Bush is of naast Femke Halsema, in een woedestuip schiet.

Daar is die vent weer die China uit elkaar wil trekken, die huichelaar die vrede zegt te preken, maar ondertussen zijn achterban Chinezen laat vermoorden, ratelt de propagandamachine in Peking dan weer.

Ha! De dalai lama niet uitnodigen is dus een knieval maken voor de grove intimidatie van de Chinese regering, zullen sommige Tibet-sympathisanten dan meteen zeggen.

Was het maar zo eenvoudig. Het gaat erom wat je wilt bereiken. Als je de Tibetanen – en andere mensen die klem zitten in China’s autoritaire systeem – effectief wilt steunen, moet je nu eenmaal ook rekening houden met de gevoelens en opvattingen van de zittende macht, al verwerp je de methodes van die partij nog zo.

Het alternatief is de ramkoers en dat is zeker in het geval van Tibet een doodlopende weg. De slecht georganiseerde opstand van medio maart in Lhasa – horden jonge mannen die op Chinezenjacht gingen, met zeker negentien doden tot gevolg – was er een voorproefje van. Het was een tactische ramp voor de Tibetaanse regering in ballingschap, die zijn militante jongerenbeweging niet onder controle had en nu op de blaren moet zitten.

De dalai lama is zo een prelaat geworden met een levensgroot probleem. Zijn doel is een vergelijk met Peking waardoor Tibet binnen China meer culturele autonomie krijgt en hij in zijn nadagen – hij is 72 jaar – terug kan keren naar zijn geboortestreek. Peking voelde daar voor de rellen van maart al weinig voor, maar er liep via tussenpersonen wel een gesprek over condities. Dat is door de onlusten stilgevallen, en wie denkt dat tv-optredens de dalai lama een steun in de rug geven, begrijpt de mentaliteit van de bestuurders in Peking niet.

Olympische Spelen of niet, Peking zal de komende maanden geen haarbreed toegeven aan de dalai lama. Dat zou namelijk alleen maar andere etnische minderheden op een idee kunnen brengen – en dat, zo is Pekings bange redenering – kan de bijl zijn aan de wortel van het Chinese rijk.

Pas als het olympische circus voorbij is, komt er misschien weer wat ruimte voor toenadering. Als Zijne Heiligheid verstandig is, slaat hij een eventuele uitnodiging uit Den Haag of Europa op dit moment dus beleefd even af. Hij kan zijn tijd ook beter gebruiken voor belangrijker zaken: de neuzen in eigen kring weer allemaal dezelfde kant op krijgen, bijvoorbeeld.

Hans Moleman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.