Dakloze jongens bandieten, meisjes meestal weglopers

Onderzoeker Maaskant onderscheidt bandieten, weglopers, dissidenten, verschoppelingen. Jeremy is een bandiet, al ziet hij dat niet zo. ‘Ik ben weggegaan, dan ben ik toch een wegloper?’..

Bandiet, wegloper, dissident of verschoppeling. Kleine kans dat een dakloze jongere uit Rotterdam ooit een van deze termen zal gebruiken om aan te geven welk type zwerver hij is.

Het is de indeling die onderzoeker Jos Maaskant van de gemeente Rotterdam maakte na een onderzoek naar honderden dossiers van zwerfjongeren in Rotterdam. Aan de gekozen namen moet niet te veel waarde worden gehecht, zegt hij. ‘Ik heb geprobeerd de profielen zo goed mogelijk in één woord te vatten.’

De bandiet is bijna altijd een jongen die is opgegroeid in een gebroken gezin. Hij pleegt delicten en gebruikt drugs. De dissident is gevlucht uit een gezin met veel problemen, of door ouders uit huis gezet. Vaak is hij of zij mishandeld.

Weglopers zijn bijna altijd meisjes die zelf besluiten het ouderlijk huis te verlaten. De verschoppeling is er het slechtst aan toe: na een moeizame jeugd met veel contact met de hulpverlening belandt deze jongere met psychiatrische problemen vaak langdurig op straat.

Karo (21) vindt de beschreven types erg herkenbaar. Ze zijn allemaal wel eens voorbij gekomen in opvanghuis Dak-boven-je-hoofd in Spijkenisse, waar ook Karo sinds een paar maanden woont. Ze vindt zichzelf een typische wegloper. Op haar zeventiende had ze zoveel ruzie met haar moeder dat ze met haar vriendje ging samenwonen. Na een jaar ging het uit. Hulpverleningsorganisatie Entree hielp haar met het aanvragen van een uitkering en zette haar op de wachtlijst van het opvanghuis. ‘Ondertussen sliep ik veel bij vriendinnen, want thuis, dat ging niet.’

Ook Estelle (22), die niet met haar echte naam in de krant wil, heeft veel kenmerken van een wegloper. Ze kon slecht met haar ouders overweg. ‘Ik was een lastig kind, ik luisterde nooit.’ Ze vond een huisje boven een bakkerij, een baan als secretaresse, en leek het op haar achttiende best goed te redden alleen. Maar ja, Estelle wilde kleding kopen, en ze wilde met vakantie. Ze sloot leningen af, betaalde geen rekeningen meer, en had ineens 8000euro schuld.

Om met een vriendje samen te wonen in een andere stad, zegde ze haar baan op. Maar die relatie ging uit en Estelle was terug in Spijkenisse, zonder huis, zonder geld, en met de enorme schuld. Via crisisopvang van het Leger des Heils belandde ze in hetzelfde opvanghuis als Karo.

Hulpverlener Joke Kurvers van Pension Maaszicht in Rotterdam vindt het nuttig dat er gedegen onderzoek is gedaan naar de geschiedenis van de bewoners van het opvanghuis.

Neem Jeremy (20). Zijn ouders zijn gescheiden. Hij begon op zijn zestiende flink te blowen. Met ‘verkeerde vrienden’ ging hij ‘verkeerde dingen’ doen. Van wiet stapte hij over naar xtc en speed, en zijn vader verzocht hem vriendelijk het huis te verlaten. Nu is hij afgekickt. Maaszicht noemt hij zijn laatste kans. ‘Als ik dit verkloot, sta ik echt op straat.’

Volgens de indeling van Maaskant is Jeremy een bandiet, al ziet hij dat zelf niet zo. ‘Ik ben zelf uit huis weggegaan, dan ben ik toch een wegloper?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden