Dagje proefstuderen heeft nauwelijks effect op uitval

Veel aspirant-studenten zijn dit jaar voor het eerst verplicht om voor het begin van hun opleiding een dag te 'proefstuderen'. Maar het doel, de studieuitval terugbrengen, wordt hierdoor nauwelijks gehaald. Dit blijkt uit een eerste evaluatie van de Universiteit Utrecht.

Vwo'ers maken hun eindexamen.Beeld anp

Per dit studiejaar heeft minister Jet Bussemaker van Onderwijs de 'studiekeuzecheck' wettelijk verankerd, om het aantal uitvallers in het hoger onderwijs terug te brengen. Dat betekent dat universiteiten en hogescholen studenten kunnen verplichten bijvoorbeeld deel te nemen aan proefstudeerdagen, een gesprek te voeren of een vragenlijst in te vullen. Onderwijsinstellingen zijn op hun beurt verplicht deze mogelijkheden aan te bieden als een student daarom vraagt.

De druk op studenten om een juiste studiekeuze te maken, wordt nog groter door de invoering van het sociaal leenstelstel per 2015, waarmee de basisbeurs verdwijnt en studenten meer schulden moeten maken.

Van alle eerstejaarsstudenten die in 2012 zijn begonnen aan een opleiding aan een hogeschool of universiteit is na een jaar ruim eenderde gestopt: 24 procent van hen is veranderd van studie en 12 procent is uitgevallen.

Matchingdag
De Universiteit Utrecht had als eerste vorig jaar al het verplichte proefstuderen geïntroduceerd. In 2013 volgden alle aankomende studenten daar voorafgaand aan hun studie verplicht een college en maakten ze een toets bij hun gekozen opleiding. In de eerste helft van dit jaar bleek 13,8 procent van de studenten uitgevallen. Het jaar ervoor, zonder matchingprocedure, had 14,7 procent van de studenten in het eerste jaar de studie gestaakt. Een reden van het geringe effect is dat maar weinig studenten nog van gedachten veranderen als ze eenmaal een studie hebben gekozen, ook als tijdens de matchingdag blijkt dat de opleiding niet bij hen past.

Matchingdecaan Theo Wubbels van de Universiteit Utrecht vindt dat uit het licht afgenomen percentage uitvallers wel degelijk blijkt dat de matchingprocedure succesvol is geweest. 'Op een studie als geowetenschappen is het aantal uitvallers met wel 15 procent verminderd. De studenten waarderen het enorm. Zij worden zo geholpen een goede keuze te maken.'

Uit een rondgang van de Volkskrant blijkt dat er grote verschillen zijn tussen de 'studiekeuzechecks' op de verschillende universiteiten en hogescholen. Op de Universiteit van Amsterdam volgen alle aankomende studenten een verplichte onderwijsweek, met huiswerk, colleges en een afsluitende toets.

De Erasmus Universiteit Rotterdam daarentegen stelt het proefstuderen niet verplicht. Wel hebben alle aankomende studenten een vragenlijst moeten invullen. Gerard Hogendoorn, coördinator aansluiting vwo op het wetenschappelijk onderwijs: 'Het doel om uitval terug te dringen wordt met dergelijke activiteiten niet gehaald. Het komt bijna niet voor dat studenten hun keuze gaan heroverwegen als wij hen het niet-bindende advies geven dat de richting niet goed bij hen past.'

Aan sommige onderwijsinstellingen, zoals de Universiteit Leiden, is zelfs het invullen van de vragenlijst voor aankomende studenten niet verplicht.

Vandaag in de Volkskrant: 'Proefcollege, prima, maar dan nog de juiste conclusie'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden