Dagboek

David Koker zit sinds drie maanden gevangen in het SS-concentratiekamp Vught.

Vught, 2 mei 1943

Wij hebben deze week gehad de geschiedenis met de Duitse SS-er Menne Saathof, die ons uit de lege barak jaagde, waar wij lijsten maakten en kookten. Wij zijn zo gejaagd. Tijd om iets te doen voor onszelf vinden wij haast niet. In een geforceerd uitzuinigen van elk vrij momentje lees ik Niels Lyhne uit, dat op den duur een bepaald stuntelige indruk maakt, maar toch, in zijn primitiviteit en zijn ongevormde, ik zou haast zeggen, wijsheid, een grote indruk nalaat.

Vanmorgen moesten mensen stenen sjouwen en werden daarbij geslagen.

Ik sprak hier ook Kurt, een kleermaker uit Berlijn, die drie jaar tuchthuis had, en vijf jaar Konzentrationslager. Hij was bij het crematorium in Sachsenhausen en had vijftig opdrachten per dag. Hij vertelde hoe hij als gewone Häftling gejaagd werd, onder, op, over tafels en kasten, uren lang, vluchtend steeds maar voor het lieve lijfsbehoud. Jetzt pfeife ich auf mein Leben. 's Nachts moesten zij rollen door de modder en 's morgens in hun natte goed aantreden. Medelijden heeft hij niet meer; als je je kameraden naast je van honger ziet sterven, geef je ze geen boterham [...] Nu is het echter anders geworden: je moet je omstellen, want nu ben je met vrouwen en kinderen in één kamp. Hij is dan ook erg goed voor de kinderen en steelt levensmiddelen voor ze. Als hij zich in het kinderkamp vertoont, vliegen de kinderen op hem af en roepen: Kurt. Als er een nieuw transport aankomt en hij is toevallig in de registratiezaal, dan zegt hij: Na Kinder, das ist was für mich!

David Koker stierf in 1945, 23 jaar oud, op transport naar Dachau. Dagboek geschreven in Vught verscheen in 1977 bij Van Oorschot, met een inleiding van zijn studievriend Karel van het Reve.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden