Dagboekfragment: Bakken in motorolie is geen goed idee

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Compleet verwoeste huizen in de binnenstad van Rotterdam, in mei 1940. Beeld null
Compleet verwoeste huizen in de binnenstad van Rotterdam, in mei 1940.

Linschoten, 22 februari 1945

De Duitsers halen overal alles weg. Ze graven de kabels uit de grond, ze breken de spoorlijnen op, halen de draden voor de elektrische trein eraf, stelen de telefoon-draden, halen uit de kantoren de schrijfmachines, stoelen en tafels. Kortom, alles wat los en vast zit in Nederland en wat enige waarde heeft, verdwijnt naar onze oosterburen, waar het stukgebombardeerd wordt.

Er zijn hier sinds september tegen de zestig bommen gegooid, binnen een straal van twee kilometer. Een tijd geleden kwam een knorrende V-1 over, erg onregelmatig werkend, boven ons dorp hield hij er even mee op, maar gelukkig plofte hij weer verder.

Den Haag: de prijs van een liter melk is 12 gulden, een ei 5 gulden, een mud tarwe 4.500 gulden, een doosje lucifers 2,50 gulden, een kilo suiker 70 gulden, een kilo paling 80 gulden; voor zover je het krijgen kunt. Iemand heeft zijn huis al verkocht voor eten.

De mensen stoken hun kachels met vloerzeil, nachtkastjes, stukken asfalt van de straten en andere brandbare dingen. De Duitsers hebben bevel gekregen om te schieten op de mensen die bomen van de straten omzagen, en ze dóén het ook, maar toch zijn er bijna geen bomen meer in de stad.

Net was hier de vroegere chauffeur van mijn grootmoeder uit Utrecht. Hij vertelde dat zijn vrouw zo ziek geworden was omdat ze een boterham had gegeten, gebakken in motorolie.

Maarten Reinink (1928-1974), neuroloog en psychoanalyticus, hield als scholier een dagboek bij. Ingekort fragment uit Dagboek voor New York. Landgoed Linschoten/ Thoth, 2001.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden