Dagboek: nog even en de Turken zijn failliet

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Acteurs spelen de Slag Aan De Alma (20 september 1854) na. Beeld afp

Wenen, 26 januari 1897

Vanochtend het nieuws in de Neue Freie Presse over een financiële overeenkomst met Turkije, 'onder garantie van alle grootmachten'. Ik kon het eerst niet geloven en belde Michael von Newlinski, die slechts bevestigde: 'C'est mauvais pour nous.'

Daarna bezoek van Schütz, die het evenmin gelooft. Hij heeft vernomen dat de Russische regering weigert in te gaan op het verzoek van de Franse geldschieters (die de overeenkomst willen). Om die reden zou de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, Muravjov, nu naar Parijs reizen om er zijn geloofsbrieven aan te bieden en op die manier zijn steun te betuigen aan premier Méline.

Na zo'n bezoek zou de beurs het niet wagen tegen Rusland te protesteren.

's Avonds volgen van alle kanten bevestigingen: de zaak is beklonken. De Turken krijgen om te beginnen vier miljoen pond. Daarmee zijn ze voorlopig uit de brand. Er is één positief aspect: de overeenkomst betekent een verdere groei van de staatsschuld. Die zal daardoor nog meer gehaat worden, want het geld is bij voorbaat al uitgegeven. Kortom, het zal niet lang duren voor het volgende bankroet een feit is.

Newlinski kent fraaie staaltjes van corruptie in de regering: Hassan Pasha, minister van Marine, steekt alles in zijn eigen zak. Hij verkoopt de koperen ketels van de stoomschepen en slaat de voor ziekenhuizen bestemde alcoholica op in zijn eigen kelders.

Theodor Herzl (1860-1904), Weense journalist en zionist.
Ingekort fragment uit zijn Tagebücher. Jüdischer Verlag, 1922.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.