Dag van de peren

Vandaag 204 jaar geleden was het tridi, dag van de peren, 3 Brumaire, het jaar 2. Niks 1793, van oktober werd ook al niet gerept, om over de dag maar te zwijgen....

Na de Franse Revolutie moest het ook maar afgelopen zijn met een jaartelling die herinnerde aan het Christendom. Met z'n zondag die stond voor het kerkbezoek of de vrijdag voor het vasten. Bovendien impliceerde de jaartelling dat de geboorte van Jezus de belangrijkste gebeurtenis was in de geschiedenis en de revolutionairen dachten daar duidelijk anders over.

Op 5 oktober 1793 werd in Frankrijk de christelijke jaartelling afgeschaft. Die zou gewoon vervangen worden door planning. Er moest geteld worden vanaf de eerste dag van de Franse Republiek, 22 september 1792.

Elk jaar was verdeeld in twaalf maanden van dertig dagen, waardoor er vijf dagen overbleven, in een schrikkeljaar zes dagen. Elke maand werd verdeeld in drie décades, 'weken' van tien dagen, elke dag werd verdeeld in tien naamloze delen en ook die werden weer in tienen verdeeld.

Patriotten schreven gedurende drie weken data als 'de vijfde dag van de derde décade van de eerste maand van het tweede jaar'. Maar het was - zelfs voor de patriotten - te verwarrend. De dichter Fabre d'Eglantine ontwierp daarop de poëtische naamgeving waaraan de Revolutionaire Kalender het beste wordt herinnerd.

Het republikeinse jaar verdeelde hij in vieren, gelijk aan de seizoenen. Het jaar begon met de drie maanden van de herfst: Vendémiaire, Brumaire en Frimaire, genoemd naar respectievelijk de wijnoogst, mist en kou. Winter volgde met Nivose, Pluviose en Ventose (sneeuw, regen en wind). Het voorjaar begon met Germinal (ontkieming), Floréal (bloei) en de rijpende velden van Prairial. En de zomermaanden waren Messidor (oogst), Thermidor (warmte) en Fructidor (fruit). Hierna kwamen de vijf, of zes, overgeschoten dagen.

De dagen van de décade waren primidi, duodi, tridi, enzovoorts tot en met decadi, de Republikeinse zondag. Zoals elke christelijke dag was opgedragen aan een heilige, werd aan elke Republikeinse dag een voorwerp uit de natuur gekoppeld. Alle vijfde dagen herinnerden aan dieren, alle tiende dagen aan agrarische werktuigen. En zo werd de dag waarop dit allemaal werd vastgesteld, tridi, 3 Brumaire in het jaar 2, de dag van de peren. Anno 1997 is dat ook in Frankrijk weer gewoon vrijdag 24 oktober 1793.

Stoofpeertjes

Nodig voor vier personen: 1 kilo geschilde en desgewenst in parten verdeelde stoofpeertjes, 1 fles (niet te dure) rode wijn, 100 gram suiker, 2 vanillestokjes, 1 stuk pijpkaneel, 3 kruidnagels, scheut rode bessensap.

Doe de peertjes in een ruime pan. Doe alle ingrediënten erbij de peren en breng aan de kook. Na ongeveer een half uur zijn de peren gaar.

Nanda Troost

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden