Nieuws DAF

DAF overtreedt sancties tegen Iran en betaalt 1,5 miljoen euro boete

Vrachtwagenfabrikant DAF heeft 63 vrachtwagens geleverd aan Iran en daarmee de Amerikaanse sancties tegen dit land geschonden. Paccar, de Amerikaanse moedermaatschappij van DAF, betaalt in de VS 1,7 miljoen dollar (1,5 miljoen euro) om aan vervolging te ontkomen. Kan dit andere Nederlandse bedrijven ook overkomen?

Vrachtwagens op het terrein van auto- en vrachtautofabrikant DAF Trucks in Eindhoven. Beeld ANP XTRA

Dat blijkt uit een bericht van Ofac, het Amerikaanse bureau dat toeziet op naleving van de sancties die Amerika uitvaardigt tegen andere landen. Paccar betaalt niet alleen een schikking, maar moet ook maatregelen treffen om herhaling te voorkomen. Zo heeft het bedrijf nu een fulltime controleur (compliance officer) in huis.

De 63 aan Iran geleverde vrachtwagens leverden DAF in totaal 5,4 miljoen dollar op. De grootste pluk, 51 stuks, werd in juni en oktober 2014 besteld door een DAF-dealer in Hamburg. Die meldde via DAF’s bestelsysteem aanvankelijk dat de trucks voor een Iraanse klant bestemd waren. DAF wees de dealer erop dat leveren aan Iran helemaal niet mocht. Nog dezelfde dag was dat probleem hersteld: plotseling waren de wagens bestemd voor een niet met name genoemd bedrijf in Rusland. De specificaties van die 'Russische’ wagens waren exact hetzelfde als de aanvankelijk uit Iran gekomen specificaties. Uiteraard gingen ze, zodra ze geleverd waren, rechtstreeks naar Iran.

Een order van tien vrachtwagens liep via een onafhankelijke DAF-dealer in Bulgarije. DAF’s eigen mensen brachten de dealer in contact met de uiteindelijke koper in Iran.

Een kleinere order liep via DAF Trucks Frankfurt, een dealer in eigendom van DAF. Een klant annuleerde een bestelling van twee trucks, waarop de dealer op zoek ging naar een andere koper. Dat werd een Nederlandse handelaar. Bij DAF wisten ze dat de wagens voor Iran bestemd waren: dat stond op de rekeningen.

Nederlandse boetes

Er zijn niet veel Nederlandse bedrijven die beboet zijn vanwege de Amerikaanse sancties tegen Iran. Ondernemersorganisatie VNO-NCW zegt dat de handel met Iran nagenoeg tot stilstand is gekomen, en dat er dus weinig kans is dat Nederlandse bedrijven tegen de Amerikaanse sancties aan lopen. De woordvoerder zegt dat bij VNO-NCW niets bekend is over boetes in verband met de anti-Iraanse sancties.

Op de site van Ofac zijn er wel een paar te vinden. In 2006 was ABN Amro de klos voor 40 miljoen dollar. In 2007 kreeg Aviation Services International in Heerhugowaard, ook bekend als Delta Logistics, een boete van 1 miljoen dollar opgelegd wegens het verkopen van vliegtuigonderdelen en speciale film aan Iran. Het bedrijf mocht zeven jaar lang geen zaken meer doen in de Verenigde Staten. ING kreeg in 2012 veruit de grootste boete: 619 miljoen dollar wegens zakendoen met onder meer Cuba en Iran. In 2016 ging Fokker Services voor de bijl omdat het Iraanse Fokker-toestellen in onderhoud had en voorzag van Amerikaanse onderdelen: een boete van 21 miljoen dollar.

Toen in 2015 Iran en de westerse mogendheden een akkoord sloten over het Iraanse nucleaire programma, leken de sancties te worden verlicht. Maar vorig jaar trok de Amerikaanse president Trump zich weer uit dat Iran-akkoord terug, en daarmee waren de sancties weer terug.

Europese ruilhandel

De Europese Unie wil zich niet uit de Iran-deal terugtrekken en probeert het akkoord te redden. Om het eigen Europese bedrijfsleven mogelijkheden te geven zaken te doen met Iran, zette Europa een apart systeem op, Instex, dat ruilhandel met Iran zou moeten faciliteren. De Amerikaanse sancties treffen niet de louter Europese bedrijven, als ze maar geen Amerikaanse onderdelen, grondstoffen, medewerkers, accountants of banken gebruiken. Vooral die banken zijn een heel moeilijk punt: geen bank in de wereld die wil worden afgesneden van zakendoen in de VS. Door een ruilhandelsysteem op te zetten, kunnen de banken buiten handelstransacties blijven, was het idee. Ook Rusland zou eraan willen meedoen.

Een mooi plan, maar er zijn tot nu toe voor zover bekend nauwelijks transacties op Instex gedaan. Enkele dagen geleden werd bekend dat Frankrijk 15 miljard euro wil steken in Instex.

Europese Unie wil toch zaken blijven doen met Iran en omzeilt Amerikaanse sancties

De Europese Unie gaat een systeem van ruilhandel opzetten om zaken te kunnen blijven doen met Iran, ook nu de Verenigde Staten het sanctieregime tegen Teheran hebben aangescherpt. Ruilhandel moet het atoomakkoord dus redden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden