Daar komt de bruid

Wat voor bruidsjurken kozen Juliana, Beatrix of Diana? Wat zegt een bruidsjurk eigenlijk over de bruid? En over de tijdgeest? Acht bruiden en hun jurken onder de loep.

Wie ontwerpt 'm? Hoe lang is de sleep? Al weken wordt er in de Britse kranten gespeculeerd over de bruidsjurk die Kate Middleton morgen zal dragen. Het is, zoals het hoort, tot het laatste moment een goed bewaard geheim gebleven. De jurk is van een Britse ontwerper, daar gaat iedereen wel van uit - als waity Katie voor een Frans of Italiaans modehuis gekozen zou hebben, zal chauvinistisch Engeland wel even op de achterste benen staan.


De naam die het vaakst klinkt, is die van Sarah Burton, creatief directeur bij Alexander McQueen sinds de ontwerper vorig jaar zelfmoord pleegde. Ze kwam in 1996 als stagiaire binnen bij McQueen, werd er in 2000 al hoofdontwerper van de vrouwenmode en rekent actrices Cate Blanchett en Gwyneth Paltrow tot haar klanten. Voor haar pleit ook dat ze de (één-schouder-)trouwjurk ontwierp voor de schoondochter van Charles' echtgenote Camilla Parker-Bowles - warme banden met het koningshuis heeft ze dus al.


Ook veel genoemd wordt Bruce Oldfield, grand old man van avond- en trouwjurken, ontwerper voor sterren als Barbra Streisand en Catherine Zeta-Jones en ooit favoriet van prinses Diana. Moeder en zus Middleton zijn al in zijn winkel gespot. En de grand old lady van de Britse mode, Vivienne Westwood? Zij maakt weinig kans, beweren royaltywatchers. Desgevraagd meldde Westwood dat ze 'met liefde' de bruidsjurk zou ontwerpen - als Kate Middleton eerst maar eens wat gevoel voor stijl zou ontwikkelen.


2002 Máxima Zorreguieta, trouwt met prins Willem Alexander, 2 februari

Alle vaderlandse ontwerpers hunkerden naar De Opdracht, maar Máxima koos voor het Italiaanse huis Valentino. In een roomwitte jurk van mikadozijde (een zware kwaliteit zijde is dat), met een opstaande boothals ('bénitier-hals') en zevenachtste mouwen waarin een zakdoek zat verstopt, die goed van pas kwam bij de traan. Van bovenaf bekeken was de jurk het mooist: zo was de vijf meter lange sleep goed zichtbaar en vooral hoe die was afgezet met een rand doorzichtig kant. Een kuise, klassieke jurk was het, niet sexy op z'n Zuid-Amerikaans, zoals sommigen hoopten, maar geheel volgens de regelen der koninklijke trouwkunst: lange mouwen, geen decolleté. Geen wonder - het huwelijk was al omstreden genoeg.


1995 Prinses Stéphanie Marie Elisabeth Grimaldi, trouwt met Daniel Ducruet, 1 juli

In de jaren tachtig werd Stéphanie van Monaco veelvuldig gefotografeerd in hoog gesneden badpakken die net zo onthullend waren als de jurk waarin ze op 30-jarige leeftijd trouwde met haar ex-bodyguard Daniel Ducruet. Met hem had ze al twee kinderen, Louis en Pauline, die door dit huwelijk geëcht werden. Lang mocht het sprookje niet duren - een jaar later scheidde het paar. De jongste dochter van Reinier van Monaco staat vooral bekend om het feit dat ze overal lak aan heeft -haar korte, atypische trouwjurkje is daar een lichtend voorbeeld van.


1978 Prinses Caroline van Monaco, trouwt met Philippe Junot, 28 juni

Voor ze in een lichtgrijs mantelpakje met prins Ernst van Hannover trouwde (1999) en ook nog voor ze in een goudkleurige wikkeljurk ja zei tegen Stefano Casiraghi (1983), trouwde prinses Caroline van van Monaco met playboy Philippe Junot in een witte bruidsjurk van Dior-ontwerper Marc Bohan. Hij maakte van haar een echte seventies-bruid, inclusief ingevlochten bloemen rond de oren. Geen tiara, geen parels - de sluike, halftransparante jurk met floddermouwen was niet klassiek of tijdloos zoals het een koninklijke bruidsjapon betaamt, maar ronduit hip. Nu, met de seventies-revival, wéér overigens.


1966 Prinses Beatrix, trouwt met prins Claus, 10 maart

Niks geen beroemde, buitenlandse ontwerper voor Beatrix - haar trouwjapon was van de hand van een Brabantse couturière, eigenares van modehuis Linette in Den Bosch. De zijden jurk, met prinsessenlijn, had een nauwsluitend lijfje - daaronder vermoedelijk een Cross Your Heart-beha - een gerende rok en een 5 meter lange sleep. Beatrix droeg de tiara met parels en diamanten die grootmoeder Wilhelmina in 1901 op háár huwelijk droeg en een broche uit 1858, nog van koningin Sophie. Alles heel klassiek dus - buiten werden rookbommen gegooid, binnen was er van de roaring sixties weinig te merken. Beatrix' jurk ademde vooral restauratie; alle grillen van haar moeder - Greet Hofmans, pacifisme - moesten maar gauw vergeten worden.


1947 Prinses Elizabeth, trouwt met prins Philip, 20 november

Hofontwerper Norman Hartnell liet zich voor de bruidsjurk van Elizabeth inspireren door het schilderij Primavera van Botticelli. De uitbundige bloemenranken op het gewaad van de figuur Flora staan voor wederopbloei - toepasselijk, twee jaar na het einde van de oorlog. Alle stof was nog op de bon, óók voor meisjes van koninklijken bloede. Er kwam toch een rijk bewerkte jurk, bezet met tienduizend parels die uit Amerika werden gehaald. En gemaakt van zijde van Chinese zijdewormen, zo werd benadrukt, en niet van 'vijandige' Italiaanse of Japanse. De jurk ademde eerder Hollywood dan historie - Engeland richtte zich na de overwinning optimistisch op de toekomst en Elizabeth stond symbool.


1981 Lady Diana Francis Spencer, trouwt met kroonprins Charles van Engeland, 29 juli

Ach, de trouwjurk van Diana, wie herinnert hem zich niet? Die gigantische pofmouwen (de jaren tachtig waren begonnen!), die enorme kanten kraag, al die meters taftzijde die zo vreselijk kreukten, die 7,6 meter lange sleep waar geen einde aan kwam. Door deze jurk en sleep was er in de glazen koets voor de vader van de bruid. De toen 20-jarige Diana moest moederziel alleen de tocht naar St. Paul's Cathedral afleggen. Engelse bruiloften en bruiden zijn altijd romantisch, maar deze door Elizabeth en David Emmanuel ontworpen iconische sprookjesjurk spande de kroon met zijn tienduizend met de hand gestikte pareltjes. Het ontwerp van The Dress bleef net als die van Kate Middleton tot het laatste moment geheim -de bruidsmeisjes en -jongens moesten oefenen met een nepsleep.


1937 Prinses Juliana, trouwt met Bernard van Lippe-Biesterfeld, 7 januari

Het beroemde modehuis Kühne uit Den Haag - ontwerper onbekend, die waren toen nog ondergeschikt aan het grotere geheel - maakte de jurk voor de 26-jarige bruid. Een ontwerp geïnspireerd op een 14de-eeuws gotisch Madonnabeeld dat wijst op de mystieke, religieuze inborst van Juliana. Tegelijkertijd ademt de jurk de tijdgeest van de jaren dertig met zijn op Griekse gewaden geïnspireerde draperieën en mantelsleep. Een tiara draagt ze niet, zelfs op haar bruiloft wilde Juliana zo min mogelijk koninklijke poespas. Van de jurk werd gezegd dat hij minder mooi viel omdat haar moeder, koningin Wilhelmina, haar dochter had gesommeerd er een wollen borstrok onder te dragen. Bruiloft of geen bruiloft - het was tenslotte hartje winter.


1953 Jacqueline Lee Bouvier, trouwt met John Fidgerald Kennedy, 12 september

Jackie Kennedy hoort eigenlijk niet in dit rijtje thuis; ze trouwde op 24-jarige leeftijd met een Amerikaanse senator en niet met een monarch in spe. Maar met het knappe, populaire paar had Amerika wel het gevoel een koning en koningin in huis gehaald te hebben, zeker toen Kennedy in 1960 tot president werd gekozen. Jackie hoefde zich niet te houden aan koninklijke conventies en beperkingen en koos een sexy jurk met blote hals en armen en een op de New Look van Dior geïnspireerd silhouet . De Afro-Amerikaanse Ann Lowe ontwierp de Hollywood meets Sissy-creatie, crisp and clean, meer feestjurk dan traditionele bruidsjapon, typerend voor het Amerika van de jaren vijftig dat symbool stond voor toekomst, hoop en eenheid.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden