Lezersbrieven

Daan Roosegaarde is niet onze Messias

Vanwaar die woede over de behandeling van Daan Roosegaarde door College Tour, vraagt designhistoricus Mienke Simon Thomas zich af. Een oud-redacteur van College Tour geeft het antwoord in de lezersbrieven van woensdag 24 februari.

Daan Roosegaarde bij College Tour.Beeld NTR

Brief van de dag

Tot mijn stomme verbazing namen zowel de tv-recensent van de Volkskrant (+) als die van de NRC het op voor Daan Roosegaarde, de ontwerper die afgelopen vrijdag tijdens de uitzending van College Tour verontwaardigd uit het beeld weg liep.

Dit naar aanleiding van een kritische vraag over zijn aandeel in de ontwikkeling van de zogeheten smogtoren. Blijkbaar verblindde hun weerzin tegen Twan Huys het vermogen van de recensent om hier toch onmiskenbaar Daan Roosegaarde voor het oog van de natie door de mand te zien vallen.

Sinds wanneer mogen er geen kritische vragen gesteld worden? Tot dat moment was de uitzending al een aaneenschakeling van vrijblijvende vragen en vooral tenenkrommende antwoorden. Na het filmpje van TU-hoogleraar Bob Ursem, die zijn aandeel in de ontwikkeling van de smogtoren opeiste, moest Roosegaarde met zijn billen bloot: een vaag en ontwijkend antwoord was nu echt niet meer mogelijk.

Maar helaas, de beledigde kunstenaar was niet langer van 'dat gezeik' gediend en vluchtte in de coulissen van zijn eigen studio-theater. Jammer, jammer, want eindelijk leek het moment gekomen waarop duidelijk zou moeten worden dat deze alom bewierookte kunstenaar van het jaar toch echt niet onze Messias is.

Dat - alle poëzie van zijn creatieve ontwerpen ten spijt - hij werkelijk niet in staat is om ons hiermee van de ondergang te redden. Het had hem gesierd dat toe te geven. En hij had hiermee een voorbeeld kunnen zijn voor alle andere, de publiciteit zoekende, social designers van het moment. Hooggestemde idealen zijn te prijzen, maar zelfkennis en bescheidenheid niet minder.

Mienke Simon Thomas, designhistoricus, Leiden

Leve het feminisme

Floris van den Berg, filosoof en feminist, bekritiseert in zijn brief van dinsdag de column van Sylvia Witteman (+) waarin ze stelt dat 'feminisme is schijt hebben aan wat mannen van je denken', omdat mannen geweld gebruiken tegen vrouwen en hen onderdrukken. Feminisme gaat volgens hem daarom over mannen.

Van den Berg mist de essentie. Wat Witteman terecht opmerkt, is dat vrouwen door zich in de positie van slachtoffer te wentelen de rolverdeling zouden bevestigen. Macht krijg je niet alleen, die wordt je ook gegeven. Door de maatschappij te reduceren tot gewelddadige, onderdrukkende mannen en passieve vrouwen, door af te wachten totdat mannen daarmee stoppen geef je mannen nog meer macht.

Feminisme gaat wel degelijk om vrouwen en die hoeven niet af te wachten tot wij hun een aalmoes geven. Door ons te ridiculiseren, te negeren, onze macht te ontkennen nemen vrouwen tenminste een deel van de macht die hen toekomt.

Marcus van Engelen, Leiden

Ander licht op euthanasie

Eindelijk een ander licht op de discussie over euthanasie. Een dramatische documentaire, maar deze laat zien, wat ik in de spreekkamer moeilijk uitgelegd krijg aan veel patiënten.

De wet geeft veel ruimte, ook bij niet geheel wilsbekwame patiënten, om euthanasie te kunnen plegen. Echter, als (huis)arts moet je met je eigen geweten verder kunnen. Ik leg dat altijd uit en krijg veel begrip als ik meld dat 'iemand doodmaken' niet niks is, maar nooit eerder hoorde ik zoveel tegengeluid via de media als na deze documentaire. Het is alsof hoger opgeleid Nederland ineens ziet, wat je in de spreekkamer bedoelt.

Het begeleiden van een patiënt in de laatste fase is een van de mooiste en dankbaarste, maar ook zwaarste taken van een huisarts. Het vergt zo af en toe een nacht piekeren en het vergt dat je kennis hebt van de richtlijnen rondom behandelingen, mogelijkheden en de wet. Het is een opluchting zo transparant te moeten en kunnen zijn over zoiets belangrijks als iemand het leven ontnemen. Begrip en terughoudendheid zijn op z'n plaats. Ik wens alle betrokkenen uit de documentaire sterkte en wijsheid en ben ze dankbaar dat er nu eindelijk een ander licht is op 'iemand aan een goede dood helpen'.

Lotte de Groot-van Wayenburg, huisarts Delden

Vanwaar verontwaardiging?

Kunstenaar Daan Roosegaarde dreigde op te stappen in de laatste aflevering van College Tour omdat hij de kritiek in filmpjes over hem een hoop gezeik vond. Op sociale media en in de media kreeg Roosegaarde veel bijval. 'Alles voor de kijkcijfers' en 'als je in Nederland je hoofd boven het maaiveld uitsteekt, wordt dat er snel afgehakt', was de teneur.

Dat die verontwaardiging zich vooral op Twan Huys en de redactie van College Tour richt, heeft te maken met een misverstand over het format. Het is geen hagiografie of ode aan de gast, maar een gesprek met een bijzondere of midden in het nieuws staande hoofdpersoon die ook door het publiek wordt bevraagd. Dat leidt inderdaad vaak tot een zaal vol bewonderaars van vaak bijzondere mensen, maar niet per se. Denk aan gasten als Willem Holleeder en Rijkman Groenink.

Als in de voorbereiding kritiek op een gast wordt geuit, wordt die kritiek natuurlijk meegenomen in het gesprek. Dat bewonderaars van de gast daar moeite mee hebben, is begrijpelijk. Maar dat ook veel journalisten erover vallen, verbaast mij. Blijkbaar is Roosegaarde zeer succesvol in het verwezenlijken van creatieve innoverende projecten, maar blijkbaar zijn er ook mensen die zich door de manier waarop hij opereert geen recht gedaan voelen. Dat hoort niet verzwegen te worden. Vreemd dat mensen die zichzelf journalist (of kritisch cabaretier) noemen daar anders over denken.

Jan Mom, Amsterdam, radiopresentator, oud-eindredacteur College Tour

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden