Column

'Daan Roosegaarde in Zomergasten: het jongetje dat nooit is opgehouden met spelen'

De laatste Zomergasten van dit seizoen zal de ogen van velen hebben geopend, schrijft columnist Martijn Simons. 'Daan Roosegaarde stortte je drie uur lang van de ene in de andere waanzinnige, bizarre of grappige uiting van wat er op aarde mogelijk is en bestaat.'

Daan Roosegaarde bij Zomergasten Beeld VPRO

De laatste Zomergasten van dit jaar stuurde de kijker uiteindelijk de ruimte in. Het laatste fragment dat kunstenaar (hier kom ik op terug) Daan Roosegaarde toonde, ging over het Overview-effect. De sensatie die je ervaart wanneer je vanuit de ruimte naar de aarde kijkt. Het kosmische perspectief, noemde een van de astronauten in de film het.

Roosegaarde stortte je drie uur lang van de ene in de andere waanzinnige, bizarre of grappige uiting van wat er op aarde mogelijk is en bestaat. Van de gigantische megapolis die een mierenkolonie bouwt tot de geodetische koepel van uitvinder en cultheld Buckminster Fuller, en van zoiets alledaags als de roltrap tot superavantgardistisch 3D-printen met woestijnzand.

Eerst even over dat zogenaamde kunstenaarschap. Roosegaarde zou zich nooit zo noemen. Hij 'maakt dingen'. Of zoals hij later zegt: 'Ik weet precies wat ik ben, ik weet alleen niet wat voor woord er voor is.'

 
Een onbevangen blik en een tomeloos optimisme moet hij hebben, alsof hij nog niet is aangeraakt door de volwassenheid die bij elk onhaalbaar lijkend plan in zijn oor fluistert: dat gaat nooit lukken.

Al vanaf het tweede fragment, uit Blue Planet, waarin surrealistische, lichtgevende onderwaterdieren voorbij zweefden, dieren die voor Roosegaarde de basis werden van het project Smart Highway (te zien op zijn site, wist ik ook precies wat voor gast het was die met grote ogen tegenover Wilfried de Jong zat, jongensachtig ondanks de Maarten van Rossem-achtige coltrui.

Roosegaarde is het jongetje dat nooit is opgehouden met spelen. Simpel. Een onbevangen blik en een tomeloos optimisme moet hij hebben, alsof hij nog niet is aangeraakt door de volwassenheid die bij elk onhaalbaar lijkend plan in zijn oor fluistert: dat gaat nooit lukken. Een soort Joe Speedboot. Wil je vliegen? Dan bouw je een vliegtuig en gebruik je een bevroren rivier als startbaan. Iets soortgelijks doet Roosegaarde. Hij ziet iets (lichtgevende kwallen bijvoorbeeld), droomt, denkt groot en gaat aan de slag. Hij is, in zijn eigen woorden 'een vrijwillige gevangene van zijn eigen verbeelding'.

En andere jongetjes herkennen zulke types. In dit geval Wilfried de Jong, die er heerlijk ontspannen bij zat en met Roosegaarde een gast had in wie hij iets herkende en door wie hij zich opnieuw de ogen liet openen voor wat er om hem heen gebeurt, op aarde, en hoe verbazingwekkend dat kan zijn. In een van de fragmenten die we zagen, een TedX-lezing van ontwerper Philippe Starck, noemt de Fransman de 'duty of vision'. Ieder mens moet zijn ogen openen, niet slechts voor zich op de grond en naar de neuzen van zijn schoenen kijken, maar schuin omhoog, naar de wereld. Zo ontwikkelen we, zo komen we verder. Weg van de mening, op naar het voorstel, zoals Roosegaarde het verwoordde.

 
En andere jongetjes herkennen zulke types. In dit geval Wilfried de Jong, die er heerlijk ontspannen bij zat

Zo werden uiteindelijk niet alleen Wilfrieds ogen opnieuw geopend, maar ongetwijfeld die van velen, en zullen zij voortaan wanneer ze langs de ventilatieroosters van de metro wandelen en juist op dat moment de warme lucht voelen die uit het onderaardse omhoog wordt geblazen, denken aan Air Bear, een glimlach om hun mond.

Air Bear? Kijk maar Supergaaf!

Martijn Simons is schrijver en columnist. Afwisselend met schrijver Martine de Jong recenseert hij Zomergasten voor Volkskrant.nl.

Twitter: @MartijnSimons

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden