Daags voor ingang Turkijedeal protesteren vluchtelingen tegen 'deportaties'

In Griekenland is de spanning onder vluchtelingen over het terugsturen naar Turkije dit weekeinde hoog opgelopen. Op diverse plaatsen protesteerden vluchtelingen over de onvrijwillige 'deportaties' die volgens het EU-akkoord met Turkije vandaag moeten beginnen.

Beeld epa

'Als ik word teruggestuurd, gooi ik mezelf en mijn familie in de zee. We worden van hel naar hel gestuurd', zei Mustafa, een Syrische vluchteling op het eiland Chios tegen een Frans persbureau. Op dat eiland waren vrijdag al honderden vluchtelingen door het prikkeldraad van het detentiekamp gebroken en naar de haven getogen om te eisen dat ze verder konden reizen naar Athene. 'Vrijheid, vrijheid', scandeerden ze.

Ook in de haven van Piraeus in Athene, waar inmiddels duizenden vluchtelingen zijn gestrand, was het onrustig en raakten onder anderen Syriërs en Afghanen met elkaar slaags. In Idomeni aan de grens met Macedonië weigeren 11 duizend vluchtelingen al weken categorisch naar opvangkampen in de regio te worden vervoerd. Met onder meer wegblokkades eisen ze dat de Balkanroute weer opengaat.

De Griekse autoriteiten houden bij de uitvoering van het EU-akkoord rekening met fors verzet en geweld en zeggen op iedere migrant die wordt teruggestuurd één politieagent in te zetten. Volgens het Griekse persbureau ANA vertrekken vandaag 250 migranten vanuit Lesbos naar de Turkse havenstad Dikili op schepen die het Europees grensbewakingsagentschap Frontex heeft gecharterd. Tot en met woensdag zullen in elk geval 750 vluchtelingen worden teruggestuurd vanaf de Egeïsche eilanden.

Op de eilanden Lesbos, Chios, Kos en Samos zitten naar schatting zesduizend migranten vast in overvolle opvangkampen die sinds 20 maart, na het akkoord met Turkije, zijn omgedoopt tot detentiekampen. De omstandigheden in de kampen zijn volgens hulporganisaties erbarmelijk. Ook zou nog steeds onvoldoende mankracht beschikbaar zijn om de migranten überhaupt de vraag voor te kunnen leggen of ze vrijwillig naar Turkije willen terugkeren of asiel willen aanvragen in Griekenland.

Volgens een Griekse migratiewoordvoerder hebben de EU-lidstaten nog maar 200 van de beloofde 2.300 deskundigen gestuurd. 'We wachten nog steeds op tolken en advocaten, ik heb zelfs nog geen mensen van Frontex hier gezien', zei Giorgos Kyritsis tegen The Observer. Hij benadrukte dat Griekenland kiest voor de 'zachte aanpak'. 'Mensen die wanhopig zijn, neigen tot geweld. Maar we moeten ze niet als criminelen behandelen, deze mensen zijn de oorlog ontvlucht.'

Menselijk gezicht

Ook de burgemeester van Lesbos, Spiros Galinos, toonde zijn menselijke gezicht. 'Niet de vluchtelingen zijn het probleem, maar de bommen die op hun huizen vallen', zei hij tegen lokale media.

In Duitsland durfde minister Thomas de Maizière van Binnenlandse Zaken alvast vooruit te lopen op het succes van de Europees-Turkse deal, nu het aantal migranten dat de Duitse grens passeert is teruggevallen van duizenden tot 140 per dag. 'Ik durf te zeggen dat we de piek van de migratiecrisis achter de rug hebben', zei hij tegen Der Tagesspiegel am Sonntag.

De Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken Sebastian Kurz vindt dat Oostenrijk 'een belangrijke rol heeft gespeeld in het vinden van de oplossing van de migratiecrisis', zo citeerde persbureau AP hem. Door de sluiting van de Balkanroute zijn inmiddels 52 duizend vluchtelingen gestrand op het vasteland in Griekenland. Onduidelijk is wat Europa met deze groep voor ogen heeft. Van de beloofde herverdeling van 160 duizend vluchtelingen vanuit Griekenland en Italië naar andere lidstaten is zo goed als niets terechtgekomen.

Libië

Ook zullen vluchtelingen naar verwachting andere routes kiezen, vooral vanuit het uiterst instabiele Libië. Volgens vluchtelingenorganisatie UNHCR is het aantal vluchtelingen daar de afgelopen drie maanden met 18 duizend bijna verdubbeld ten opzichte van een jaar eerder. Een Europese deal met Libië is onwaarschijnlijk zolang het land onbestuurbaar is. De onrust in Libië is afgelopen week alleen maar verder toegenomen nadat de VN een nieuwe eenheidsregering naar het land hebben gestuurd, die door de meeste partijen in Libië niet wordt erkend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden