Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

D66 raakt wethouders kwijt, maar is wel een onderkoning rijker

Uw politieke nieuwsbrief

Het nieuwe college van de Friese gemeente Opsterland. Beeld Twitter

Goedemiddag, vandaag kon D66 zich na het verliezen van een klein leger aan wethouders troosten met de benoeming van een partijlid tot onderkoning van Nederland. Ex-minister van Defensie Hennis lijkt intussen toe aan een nieuwe internationale baan - en een goed woordje van de premier kan haar daarbij helpen.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen. Deze dagelijkse nieuwsbrief liever per mail ontvangen? Regel het hier. Gratis!

ANALYSE VAN DE DAG
D66 gewipt uit gemeentebestuur

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart vielen D66 en PvdA bijna even ver terug. Beide partijen haalden een kleine 3 procent minder stemmen op dan bij de verkiezingen van 2014. Toch verspeelden de lokale D66-filialen veel vaker hun plek in het gemeentebestuur - waardoor de verkiezingsklap nog harder aankomt.

Dat - en veel meer - komt naar voren uit een onderzoek van de Volkskrant naar de nieuwe colleges van burgemeester en wethouders (B&W) in Nederland na de verkiezingen. Data-journalist Thomas de Beus zocht minutieus uit hoeveel en welke partijen er een plekje in het gemeentebestuur wisten te verwerven.  

Daarbij valt het verval bij D66 op. In de onderzochte gemeenten keert D66 nog slechts in 35 procent van de colleges terug. Na de verkiezingen van 2014 nam de partij nog plaats in 59 procent van de colleges. De PvdA verloor ook wethouders, maar wist de schade met een terugval van 12 procent veel beter te beperken.

Hoe dat komt, daar heeft D66-voorzitter Letty Demmers nog geen pasklaar antwoord op. 'Het verschil met de PvdA in het aantal coalitiedeelnamen is iets wat we gaan evalueren.' De SP verloor procentueel nog meer macht (29% minder collegedeelnames), maar die partij deed wel in veel minder gemeenten mee.

Intussen zetten de vele lokale partijen hun verkiezingswinst om in gemeentelijke macht. In totaal 330 lokale partijen staan nu aan het roer. Hun opmars is niet meer te stuiten, denkt hoogleraar regionaal bestuur Marcel Boogers. 'Lokale partijen zijn beter in het onderhouden van een persoonlijke band met de kiezer.’

Benieuwd of de winnaars in uw gemeente zijn beloond met bestuurlijke macht? Laat de Volkskrant daar nou net een handige tool voor hebben ontwikkeld.

BENOEMING VAN DE DAG
De Graaf wordt de onderkoning

De nieuwe vicevoorzitter van de Raad van State Thom de Graaf. Beeld ANP

De kogel is door de kerk: D66'er Thom de Graaf wordt de nieuwe vicevoorzitter van de Raad van State. Minister van Binnenlandse Zaken en partijgenoot Kajsa Ollongren geeft hem de voorkeur boven ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, die ook in de race was om 'onderkoning' van Nederland te worden. De Graaf volgt Piet Hein Donner (CDA) op, die later dit jaar met pensioen gaat.

Bij het uitgaan van de ministerraad toonde Ollongren zich tegenover het ANP opgetogen over de benoeming van De Graaf, een D66-senator die eerder onder meer fractievoorzitter van zijn partij en minister en vicepremier in het kabinet-Balkenende II was. 'Hij is zeer gekwalificeerd en ik heb er veel vertrouwen in dat hij het vicepresidentschap op gezaghebbende wijze zal uitvoeren.'

Dat De Graaf een partijgenoot is, speelde volgens Ollongren geen rol bij de benoeming. 'Dat was uiteraard geen criterium'.  De minister sprak naar eigen zeggen met twee andere kandidaten, waarvan zij de identiteit niet kwijt wilde. Een van hen was in ieder geval Dijsselbloem. Hij ziet de prestigieuze positie als vicevoorzitter van de hoogste bestuursrechter van het land aan zich voorbij gaan.

GERUCHT VAN DE DAG
Vertrekt Hennis naar Irak?

Voormalig minister van Defensie Jeanine Hennis. Beeld Freek van den Bergh

Voormalig VVD-minister Jeanine Hennis wordt mogelijk gezant voor de Verenigde Naties in Irak. Dat melden bronnen rond het Binnenhof aan RTL Nieuws, dat ook noteert dat Nederland druk bezig zou zijn met een lobby om Hennis benoemd te krijgen. Premier Rutte zou secretaris-generaal Guterres al hebben gewezen op de kwaliteiten van de vrouw die tussen 2012 en 2017 deel uitmaakte van zijn kabinet.

Klopt het nieuws, dan is Hennis de tweede VVD'er in korte tijd voor wie Rutte een nieuw baantje probeert te regelen. Twee weken geleden lekte uit dat de premier zijn best deed om Halbe Zijlstra een hoge functie bij de Wereldbank te bezorgen. Een poging die mogelijk te snel komt: pas enkele maanden geleden stapte Zijlstra op nadat de Volkskrant onthulde dat hij had gelogen over een bezoek aan Poetin. 

Wat dat betreft maakt Hennis, die in oktober 2017 aftrad na een kritisch rapport over de rol van Defensie bij het overlijden van twee militairen door een defecte mortiergranaat, al meer kans. Met vijf jaar als minister van Defensie in haar tas beschikt zij in ieder geval over de ervaring die een VN-gezant in Irak nodig heeft.

CONFERENTIE OP KOMST
Dierenpartijen komen bijeen

Toen WNL haar vorige maand vroeg waarom zij sinds november niet bij ook maar één debat in de Kamer aanwezig was geweest, verweerde Marianne Thieme zich door te wijzen op haar werk om een internationale dierenbeweging op te zetten. 

Dit weekend zet de leider van de Partij voor de Dieren die woorden kracht bij: in Den Haag ontvangt Thieme een groot deel van de 19 soortgelijke partijen die sinds de oprichting van de PvdD in 2002 over de hele wereld zijn ontstaan. 

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.