nieuws

D66 onderzoekt vermeend seksueel grensoverschrijdend gedrag Kamerlid Sidney Smeets

Zo’n tien jonge jongens beschuldigen D66-Kamerlid Sidney Smeets (45) van seksueel grensoverschrijdend gedrag. D66 stelt een intern onderzoek in. Zo lang het onderzoek loopt, blijft Smeets aan als Kamerlid. Wel neemt hij voorlopig rust.

Sidney Smeets tijdens zijn beëdiging als Tweede Kamerlid. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Sidney Smeets tijdens zijn beëdiging als Tweede Kamerlid.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De zaak kwam aan het rollen toen de jongens dinsdagavond achter elkaar op Twitter hun beklag deden over Smeets. Een klacht van een van hun vrienden bij de vertrouwenspersoon van D66 had nergens toe geleid, waarna ze besloten de publiciteit te zoeken.

Woensdagochtend bracht D66 daarop een verklaring uit. ‘Laat ik duidelijk zijn: in onze partij is geen ruimte voor grensoverschrijdend gedrag. D66 stelt duidelijke normen aan hoe mensen binnen onze partij zich dienen te gedragen’, stelt D66-leider Sigrid Kaag daarin.

Ze neemt de berichten van de jongens ‘zeer serieus’, maar zegt ook: ‘Daarbij is zorgvuldigheid gepast, voor de persoonlijke veiligheid van eenieder die betrokken is. Als de bevindingen van het interne onderzoeksteam daar aanleiding toe geven, zullen we onmiddellijk vervolgstappen zetten.’

Smeets is naar eigen zeggen erg geschrokken van de beschuldigingen die over hem zijn gedaan. ‘In sommige berichten lees ik dat mensen contact met mij als ongewenst hebben ervaren. Dat vind ik zeer naar, want dat was niet mijn intentie. Ik heb me naar mijn beste weten altijd gedragen binnen de wetten die in Nederland gelden. Ik snap heel goed dat de partij dit serieus oppakt. Dat steun ik zeer en vanzelfsprekend werk ik mee aan alles wat van mij wordt gevraagd.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Minderjarige jongens

Een van de betrokken jongeren is de 17-jarige Sibren, van wie de achternaam is weggelaten vanwege zijn leeftijd. Hij besloot dinsdagavond samen met zijn vrienden Quinten en Jens, die op respectievelijk 17-jarige en 15-jarige leeftijd zijn benaderd door Smeets, online het grensoverschrijdende gedrag van Smeets te bespreken.

‘Ik vind het onverteerbaar dat Sidney Smeets Kamerlid is geworden', zegt de Sibren per telefoon. Zijn twitterbericht van dinsdagavond heeft inmiddels veel stof doen opwaaien. ‘Hey @kamerlidsmeets, ik weet dat je vaak contact zoekt met minderjarige jongens die net uit de kast zijn op Twitter. En nog meer verhalen. We hebben het zelfs geprobeerd aan te kaarten bij je partij’, twitterde Sibren rond 18.00 uur.

Sibren beschuldigt Smeets in een volgend twitterbericht expliciet van pedofilie: ‘Het was op links Twitter eigenlijk al publiek geheim, Sidney is een pedo.’ Daaronder heeft hij een screenshot geplaatst van geanonimiseerde vrienden van hem die zeggen dat ze een ‘zenuwinzinking kregen’ toen ze hoorde dat Smeets op 31 maart was geïnstalleerd als nieuw Kamerlid.

Zelf werd Sibren niet benaderd door Smeets, maar hij zegt namens een groep van ‘tientallen jongens die ik een beetje ken’ te spreken, die hun verhaal niet zelf durven te vertellen. ‘Het gaat om jonge jongens die in een onzekere fase van hun leven zitten. Ze voelen zich niet zo thuis op school en zoeken steun op internet. En juist dan komen ze Smeets tegen’, zegt Sibren.

Hij vindt dat het niet kan dat een oudere man die zo ‘actief jaagt op jongens die soms nog minderjarig zijn’ Kamerlid kan worden. ‘En dan is hij ook nog degene die in de Kamer moet opkomen voor lhbti-rechten, dat kan toch niet?’ Op Twitter circuleren inmiddels zo’n tien verhalen van jongens die zeggen dat Smeets hen ongewenst benaderde toen zij minderjarig waren of net de grens van 18 jaar waren gepasseerd.

Vertrouwenspersoon

Sibren voelt zich gesteund door de 24-jarige Frank Lemmers, die zich inmiddels bekend heeft gemaakt als degene die de klacht heeft ingediend bij de vertrouwenspersoon van D66.

Lemmers, die zelf ook politiek actief is voor GroenLinks, hoorde in zijn eigen vriendengroep veelvuldig hetzelfde verhaal terug over Smeets die ongevraagd jonge jongens actief benaderde op twitter. ‘Ik zat mij echt op te vreten omdat zoveel jongeren die ik ken erover spraken; dan is het ook geen toeval meer, maar systematisch. Veel van die jongeren voelden zich vies en onveilig, maar vonden het lastig om er iets tegen te doen want die man heeft macht en hij weet veel af van de wet', zegt Lemmers. ‘Ik heb daarom aangeboden om namens hen contact op te nemen met de vertrouwenspersoon. Ik vond dat dit uitgezocht en bekend moest worden bij D66.’

Dat de klacht inmiddels niet meer vertrouwelijk is, maar op straat ligt, begrijpt Lemmers wel. ‘Die man bleef gewoon zitten als Kamerlid, zelf had ik ook het gevoel dat het onderzoek een beetje op de lange baan werd geschoven.’

Hij begrijpt dat er zorgvuldig onderzoek nodig is, ‘omdat je niet zomaar iemand aan de schandpaal kunt nagelen'. Maar als er zoveel jongens tegelijk klagen en soortgelijke ervaringen delen, dan is het volgens hem ‘wel duidelijk’ dat er iets niet goed gaat. ‘Niet alles wat hij heeft gedaan is misschien strafbaar, maar dan kan het nog wel ontoelaatbaar zijn. Je kan ook een boer laten middenin de Kamer, maar dat betekent niet dat het oké is om te doen.’

Lemmers twijfelt bovendien aan Smeets’ verklaring dat hij naar zijn weten altijd ‘binnen de wetten die in Nederland’ gelden heeft gehandeld. ‘Volgens mij mag je als volwassene niet zomaar romantisch contact zoeken met een 15-jarige jongen.’

D66-partijvoorzitter Anne-Marie Spierings erkent inmiddels dat zij op 31 maart een klacht over ‘ongewenst gedrag’ heeft ontvangen en dat er sindsdien ‘meermaals contact is geweest met de melder om meer informatie te krijgen’.

Daarna hebben Spierings en D66-leider Kaag gesproken met Smeets. Nadat de jongeren dinsdagavond op Twitter hun beklag deden, hebben zij opnieuw met hem gesproken. De uitkomst is dat er een intern onderzoek komt naar Smeets’ gedrag.

Jarenlang geworsteld

Quinten, die liever niet met zijn achternaam in de krant wil, is een van jongens die met ongewenst gedrag van Smeets te maken kreeg. Inmiddels is hij 20, maar hij werd op zijn 17de ongevraagd op Twitter benaderd door Smeets.

De D66'er liet hem via een privébericht weten dat hij ‘heel knap’ was en zo ontstond er contact. 'Het ging in die tijd niet zo goed met mij. Ik was erg kwetsbaar en ik dacht dat hij misschien iemand was die ik kon vertrouwen’, vertelt Quinten per telefoon.

Smeets nam Quinten mee uit eten en ging met hem naar de film toen hij nog minderjarig was. Hetzelfde gebeurde toen Quinten net 18 jaar was geworden. ‘Hij wilde voetjevrijen in het restaurant en nodigde mij uit om te blijven slapen’.

Quinten belandde in plaats daarvan met hem in een bar, waar Quinten vrienden ontmoette en de kracht vond om te vertrekken. Het contact tussen de twee was seksueel bedoeld, bevestigt Quinten. Op Twitter heeft hij een screenshot gedeeld waarin te zien is dat Smeets over een foto van de jongen opmerkt dat hij ‘te veel kleren’ aan heeft. ‘Ik was toen welgeteld 26 dagen 18’, zegt Quinten.

Quinten heeft naar eigen zeggen jarenlang geworsteld met het idee ‘of ik hierin schuld had, of ik hem gewoon had moeten negeren toen hij mij op mijn 17de benaderde'.

Inmiddels weet hij beter: ‘Een man van in de 40 heeft op deze manier niets te zoeken in de DM’s van een jongen van 18, 17 of jonger. De machtsverhouding die dan van toepassing is op deze twee individuen is zwaar uit balans en is gevaarlijk voor de jongere'.

Het ‘doet pijn’ om te zien dat juist iemand als Smeets Kamerlid is geworden en daar moet opkomen voor lhbti-jongeren, zegt Quinten. ‘Ik denk niet dat hij de persoon is die de belangen van hen het beste kan vertegenwoordigen.’

Patroon

Jens Bosman was 15 jaar toen hij ongevraagd werd benaderd door Smeets met de vraag of hij bij hem op zijn advocatenkantoor in Amsterdam wilde langskomen. Bosman, die inmiddels 18 is, hield de boot af, maar hoorde door de jaren heen telkens hetzelfde verhaal terug in zijn vriendengroep van politiek actieve jongeren. ‘Als niemand bij D66 wist dat Smeets seksueel getinte berichtjes stuurt naar minderjarige jongens, dan hebben ze echt bananen in hun oren gehad. Het was een publiek geheim. Als hun Kandidaatscommissie ook maar een beetje screening had gedaan, dan hadden ze dit kunnen weten.’

Het stoort hem dat Smeets nu verklaart dat hij zich altijd aan de wet heeft gehouden en dat hij daarom naar zijn weten niks fout heeft gedaan. ‘Hij is advocaat en weet donders goed wat hij wel en niet kan maken. Maar hier zit een verschil tussen het legale en het ethische toelaatbare. Berichtjes sturen naar tientallen minderjarigen mag misschien van de wet, maar is het moreel ook juist? Dat hij nog in de Kamers zit, vind ik een verrekt schandaal.’

Hij krijgt bijval van andere jongens met een piepjong uiterlijk die nu ook hun verbazing uitspreken over het voortdurende Kamerlidmaatschap van Smeets. Anderen spraken over een ‘slechte dag voor jonge homo's’ toen Smeets werd geïnstalleerd als Kamerlid.

Het is de tweede keer in korte tijd dat D66 in verlegenheid wordt gebracht door klachten over seksuele intimidatie binnen de partij. In december vorig jaar werd een invloedrijke partijstrateeg onder meer beschuldigd van het stalken en insluiten van een voormalig directeur van het partijkantoor.

Extern onderzoek leverde geen bewijs op van de aantijgingen, mede omdat de melder van het incident niet wilde meewerken aan het onderzoek. Het onderzoeksbureau kreeg wel meerdere meldingen binnen van andere D66'ers die naar eigen zeggen onveilige momenten hadden meegemaakt in de partij.

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond ten onrechte vermeld dat de 17-jarige jongen Sibren toestemming had van zijn ouders om met de krant te praten. Dat blijkt een misverstand. Die zin is daarom uit dit artikel geschrapt, alsmede zijn achternaam.

NOS onderzoekt vermeend seksueel wangedrag van verslaggever

De NOS doet onderzoek naar beschuldigingen aan het adres van een eigen radioverslaggever. Dinsdag en woensdag beweerden meerdere jongens op Twitter dat hij seksueel getinte berichten naar minderjarigen heeft gestuurd (grooming) en dat hij zich in sommige gevallen aan hen heeft opgedrongen.

‘We zien de berichten over onze verslaggever’, schreef de hoofdredactie van de NOS woensdagmiddag op Twitter. ‘Dit is voor alle betrokkenen een complex en precair onderwerp. Het heeft onze volle aandacht.’ Ook op de Fontys Hogeschool voor journalistiek is een klacht binnengekomen over de verslaggever.

De beschuldigingen volgden kort nadat D66-Kamerlid Sidney Smeets eveneens van grooming werd beschuldigd. Op het sociale mediaplatform melden jongeren dat ze zich gesterkt voelen om hun verhaal te doen, nu anderen hen voorgingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden