Achtergrond Rob Jetten

D66-leider Rob Jetten wil ‘met sloophamer’ ongelijkheid tegengaan

In de strijd om progressieve kiezers probeert de nieuwe D66-fractievoorzitter Rob Jetten het linkse profiel van zijn partij verder op te poetsen. In de zogenoemde Kerdijklezing in Den Haag verkondigde Jetten maandag dat hij de tweedeling in het onderwijs en op de arbeidsmarkt ‘met de sloophamer’ wil vernietigen, en dat ‘het kapitalisme van zichzelf gered moet worden’ door meer democratische controle en hogere belastingen.

Rob Jetten (D66) tijdens het Klimaatdebat in de Tweede Kamer.

Jetten (31) profileert zich sinds zijn aantreden als fractievoorzitter vooral als voorvechter van een ambitieus klimaatbeleid, maar in zijn lezing legde hij juist de nadruk op sociaal-economische thema’s.

Jetten borduurde in zijn speech veelal voort op voorstellen die ook al in het D66-verkiezingsprogramma stonden, maar zeker in toon en woordkeuze schoof hij nadrukkelijk op naar links. Als een verrassing komt dat niet. De D66’er moet tijdens de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen vooral de strijd aangaan met GroenLinks, Partij voor de Dieren en PvdA – drie partijen die volgens kiezersonderzoeken meerdere zetels kunnen afpakken van de regeringspartij. 

Kansen voor iedereen

Jetten meent dat ‘de Nederlandse belofte van vrijheid en waardigheid lang niet voor iedereen is vervuld.’ Volgens de nieuwe fractievoorzitter mist de onderkant van de samenleving ‘zekerheid’ en ‘kansen om het lot in eigen hand te nemen’ – een thema waar een partij als de PvdA ook op hamert.

Volgens Jetten is zekerheid ‘erfelijk’ geworden, ook omdat hogeropgeleiden vaak royale schenkingen en erfenissen van hun ouders krijgen. Jetten wil daarom een ‘progressievere vermogensbelasting’, waardoor vermogens boven het miljoen zwaarder worden belast.

Net als GroenLinks en PvdA wil Jetten ook dat multinationals meer belasting gaan betalen, onder andere via een Europese dividendbelasting en een digitax voor grote internetbedrijven als Facebook en Amazon. De D66’er vindt daarnaast dat de politiek meer weerwerk moet bieden aan het grote bedrijfsleven. ‘Over politiek Den Haag valt de schaduw van een stille macht, de macht die zich sms’jes aan de premier denkt te kunnen permitteren. Ik sta voor een échte vrije markt met duidelijke spelregels en een strenge marktmeester die hard durft op te treden. Dat is dus de overheid.’

Onbehagen

Jetten maakt zich verder zorgen over de tweedeling ‘tussen mensen met wortels in Nederland en mensen met wortels elders’. De opvolger van Pechtold toonde daarbij begrip voor mensen die soms ‘onbehagen ervaren over migratie’. ‘Dat onbehagen voel ik zelf soms ook.’ Volgens Jetten denken homo’s zoals hijzelf tegenwoordig wel twee keer na voor ze hand-in-hand over straat lopen. ‘Uit angst voor negatieve reacties en soms agressie. Die angst wordt vaak geprojecteerd op mensen met een migratieachtergrond.’

Tegelijkertijd ondervinden veel mensen met een migratieachtergrond zelf ‘miskenning en uitsluiting’, aldus Jetten. Hij wil daarom een harde aanpak van discriminatie. Ook pleit hij voor ‘een nieuwe opvatting van wat ons Nederlander maakt’. Waarden als openheid, tolerantie en verdraagzaamheid moeten daarbij leidend zijn.

Jetten, die in oktober Pechtold opvolgde, moet de komende weken proberen het verlies van zijn partij bij de Provinciale Statenverkiezingen te beperken. Donderdag schuift hij aan bij het RTL-televisiedebat. Daar moet Jetten de degens kruisen met onder andere Klaas Dijkhoff, Jesse Klaver en Thierry Baudet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.