Nieuws

D66-leider Kaag roept partijen op impasse te doorbreken, informateur Hamer heeft meer tijd nodig

D66-leider Sigrid Kaag roept de partijleiders van VVD, CDA, PvdA en GroenLinks op om de ontstane impasse in de kabinetsformatie te doorbreken. Ze vraagt hun om ‘in het landsbelang’ zo snel mogelijk met elkaar in gesprek te gaan.

D66-leider Sigrid Kaag donderdag na afloop van haar gesprek met informateur Mariëtte Hamer. Beeld ANP
D66-leider Sigrid Kaag donderdag na afloop van haar gesprek met informateur Mariëtte Hamer.Beeld ANP

‘Als leider van een progressief-liberale partij, hoop ik dat een aantal partijen elkaar kan vinden. Aan de rechterzijde denk ik dan aan VVD en CDA. En ter linkerzijde aan PvdA en GroenLinks’, zei Kaag donderdag na afloop van haar gesprek met kabinetsinformateur Mariëtte Hamer. ‘Deze combinatie van partijen werkt bijvoorbeeld al in Den Haag en in Eindhoven. Ook op provinciaal niveau kunnen we elkaar op de inhoud denk ik op veel momenten vinden. In het landsbelang zou dat mooi zijn, de verkiezingen zijn nu al meer dan tweeënhalve maand geleden.’

Kaag hield haar pleidooi nadat fractievoorzitters Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) eerder op donderdag nog hard hadden uitgehaald naar CDA-leider Wopke Hoekstra, omdat hij heeft aangegeven dat hij niet samen met het linkse duo in een nieuw kabinet wil. De linkse partijleiders verwijten hem dat hij de formatie onnodig vertraagt door niet eens met hen in gesprek te willen gaan.

‘Houd op met al die schijnbewegingen en alleen maar nee zeggen’, zei Ploumen donderdag na haar eigen gesprek met informateur Hamer. ‘Hoekstra zegt steeds: ‘vooruit met de geit’, maar ik laat het aan jullie verbeelding over of die geit ook onderweg is.’ Volgens Ploumen zijn de problemen in Nederland te groot om steeds zo te weifelen en zou het juist goed zijn om te onderzoeken of partijverschillen overbrugd kunnen worden. ‘De mensen willen horen wat we nu gaan doen.’

Ook Klaver reageerde donderdag verbolgen op de uitsluiting van Hoekstra. ‘Bij voorbaat weglopen en zeggen dat je partijen te links vindt, past niet bij de tijd waar we nu in zitten.’ Volgens de GroenLinkser zijn de uitdagingen waar Nederland voor staat ‘immens’, net zoals de verschillen tussen politieke partijen. ‘Maar de enige manier om te kijken of je eruit kan komen, is door het gesprek aan te gaan.’

Kabinetsformatie muurvast

De kabinetsformatie zit sinds dinsdag weer muurvast, nadat niet alleen Hoekstra had onthuld dat hij het ‘niet voor de hand vindt liggen’ om formatiegesprekken aan te gaan met zowel PvdA als GroenLinks, maar ook VVD-leider Rutte daarvoor steun uitsprak. Rutte zei ‘te begrijpen’ wat Hoekstra bedoelt. Maar de twee linkse partijen willen niet zonder elkaar regeren, zo herhaalden Ploumen en Klaver deze week meerdere malen.

De linkse partijleiders erkennen net als Kaag dat er tempo nodig is. Volgens de GroenLinks-leider hebben de partijen ‘een verantwoordelijkheid voor Nederland’ om in elk geval tot een eerste herstelplan te komen. Ook Ploumen vindt dat de partijen alvast aan de slag moeten met bepaalde thema’s, ondanks de onderlinge verschillen. ‘De stikstofcrisis is onder ons, de klimaatcrisis. Kinderen in sommige wijken hebben gewoon geen leraar voor de klas.’

De PvdA en GroenLinks vermoeden dat de VVD en het CDA komende week proberen te testen hoe sterk het verbond is tussen de twee linkse partijen. De liberalen en christen-democraten willen het linkse duo het liefst opsplitsen, zodat er niet een te links kabinet komt. Het effect is vooralsnog dat Ploumen en Klaver elkaar alleen maar steviger vasthouden: zij onderstreepten die houding door donderdag zelfs samen op te trekken in hun kritiek op Hoekstra.

Hamer heeft meer tijd nodig

Informateur Hamer heeft formeel tot aankomende zondag om met partijen te komen tot een herstelplan na de coronacrisis en om een selectie van partijen maken die met elkaar willen onderhandelen over een regeerakkoord. Gezien de zetelaantallen en de eerdere onderlinge uitsluitingen leek een vijfpartijencoalitie van VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks tot nu de meest logische optie bij het wagen van een eerste formatiepoging.

Maar nu de formatie vastzit, gaat Hamer de deadline van zondag niet halen, bevestigden Haagse bronnen donderdagavond laat. Zij zal vrijdag aan Kamervoorzitter Vera Bergkamp mededelen dat zij meer tijd nodig heeft voor haar werk. Betrokkenen verwachten dat het om een of twee weken zal gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden