nieuwsEuropees asielbeleid

D66: EU moet nu echt werk maken van verdeelsleutel asielzoekers

Aan de buitengrenzen van de Europese Unie moeten ‘ontvangstcentra’ komen voor migranten die zich in Europa willen vestigen. D66 ontvouwt woensdag het plan hiervoor en loopt daarmee vooruit op het asiel- en migratiepact dat de Europese Commissie later deze maand presenteert.

Het vluchtelingenkamp Moria op Lesbos.Beeld AFP

In semi-gesloten centra, die alleen met toestemming kunnen worden verlaten, vindt registratie plaats en wordt binnen een week een eerste selectie gemaakt welke asielaanvragen kansrijk zijn en welke niet. Asielzoekers met kans op een status moeten volgens D66 vanuit de ontvangstcentra worden verdeeld over ‘volwaardige opvangcentra’ in de EU-lidstaten, waar zij een vaste (‘eenvormige’) procedure doorlopen. Kansloze asielzoekers krijgen een verkorte individuele procedure in de lidstaat van aankomst.

Het zogenoemde Compact voor asiel en migratie van de Europese Commissie zou al met Pasen rond zijn, maar heeft veel meer tijd gekost dan de nieuwe commissie had gedacht. ‘Nieuw beleid wordt geblokkeerd door individuele lidstaten’, concludeert D66 in het partijplan dat door de Haagse en Europese fractie gezamenlijk is opgesteld. Plannen van de vorige Commissie voor een sterker EU-asielsysteem liepen steeds stuk op het eigen beleid van de lidstaten en politieke onwil.

Doorbreken gebrek aan solidariteit

De herverdeling van vluchtelingen met kans op een status vanuit vooral Griekenland is al jaren de grootste hindernis voor een gezamenlijk Europees asielbeleid. Met name Centraal- en Oost-Europese landen werken er niet aan mee. D66 wil dit gebrek aan solidariteit doorbreken - een voornemen dat overigens ook al voorkomt in het regeerakkoord van het derde kabinet-Rutte uit 2017, waarvan D66 deel uitmaakt. Ook daarin wordt de ‘gedeelde internationale verantwoordelijkheid’ benadrukt.

D66 stelt nu tussen de EU-landen ‘een permanent verdelingsmechanisme voor op basis van de omvang van de bevolking, het bruto binnenlands product en bestaande links met een lidstaat (familiebanden of taal)’. Met deze ‘verdeelsleutel’ moet elke lidstaat meedoen. Landen die dat weigeren, worden gekort op EU-subsidies en verliezen zeggenschap over Frontex (grensbewaking) en het toekomstige EU Agency for Asylum.

Dood in de pot

Om de Europese impasse te doorbreken, stelt D66 ook de werkwijze van de Europese Raad (van nationale regeringen) aan de kaak. ‘Omdat het allemaal zo gevoelig ligt, wordt met unanimiteit gewerkt’, zegt D66-europarlementariër Sophie in ’t Veld. ‘Maar de EU-verdragen vereisen dat helemaal niet. Er kan op dit onderwerp gewoon worden gewerkt met democratische meerderheidsbesluiten. Nu komt de Raad tot niets en dat is de dood in de pot voor de EU.’

Zij vindt dat de Europese Commissie de oren niet moet laten hangen naar een minderheid van de landen, zoals Hongarije, waar ook de rechtsstaat in het geding is. Het Europees parlement heeft inmiddels ingestemd met het verplicht overnemen van asielzoekers tussen lidstaten. De Commissie zou een vergelijkbaar ‘ambitieniveau’ moeten hebben en niet moeten zwichten voor onenigheid tussen lidstaten. Wie niet solidair is, verdient het sancties opgelegd te krijgen.

LEES OOK

D66-Kamerlid Maarten Groothuizen lanceerde eerder dit jaar een plan voor legale migratieroutes, om arbeidsmigratie te faciliteren. Dwars tegen de trend binnen de regeringscoalitie in. 

Het kabinet Rutte-III had veel ambities op asielbeleid, maar is sinds 2017 niet veel opgeschoten. De coalitiepartijen zijn onderling te verdeeld, is de analyse in dit artikel. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden