Cyprusdebat - 'Er is geen sprake van blauwdrukken, was het maar zo eenvoudig'

Meer dan een week verkeerde Cyprus op de rand van de afgrond en heel Europa in onzekerheid. De Nederlandse minister van Financiën is in Brussel voorzitter van de vergadering van de 17 ministers van Financiën van de eurolanden. Vandaag legde hij in de Tweede Kamer verantwoording af over het nieuwe noodpakket waarover gisteren een akkoord werd bereikt. Volkskrant.nl deed live verslag, lees het debat hier terug.

Minister Dijsselbloem van Financiën Beeld ANP

26 maart 2013, 17:56

Pauze

Dijkgraaf sprak als laatste in eerste termijn aan de kant van de Kamer. De voorzitter schorst de vergadering tot 20.00 uur. Daarna volgt Dijsselbloem met zijn beantwoording.

Noch als Eurogroepvoorzitter noch als minister van Financiën laat Jeroen Dijsselbloem zich van zijn stuk brengen. Viel gisteren de hele Europese Unie over hem, vandaag mocht hij zich verantwoorden in de Tweede Kamer.

Onder zijn toeziend oog was eerst voorgesteld de grote én kleine Cypriotische spaarders te belasten. Later draaiden alleen nog de grote spaarders met tegoeden van meer dan 100.000 euro op voor de probleembanken en werden de kleine spaarders ontzien, maar het precedent 'de spaarder is zijn geld niet zeker' was geschapen. Tot overmaat van ramp liet de voorzitter van de Eurogroep zich ook nog ontvallen dat deze aanpak model staat voor toekomstige reddingsoperaties. De minister zaaide onrust, meenden de critici.

De minister bleef onverstoorbaar onder de kritiek, ook toen hij vanavond de kritiek wederom moest pareren, ditmaal vanuit de Kamer. 'Wat een blamage!', hekelde PVV-Kamerlid Tony van Dijck het optreden van Dijsselbloem in Brussel. 'De minister had de kans laten liggen zijn mond te houden', zei het Europagezinde Kamerlid Wouter Koolmees van D66. De volledige oppositie vond dat de minister onrust had veroorzaakt onder Europese spaarders.

Dijsselbloem wilde echter geen woord terugnemen van wat hij gisteren in interviews had gezegd. Nee, hij had niet gesproken over blauwdrukken of in het Engels 'templates', wel had hij gesproken over een verschuiving van aanpak. In de toekomst zal het vaker voorkomen dat zij die het risico namen ook voor de kosten zullen opdraaien, in plaats van de belastingbetaler. Dat is een nieuwe richting van aanpak, maar het is nog geen 'template'. Dijsselbloem: 'Er is geen sprake van blauwdrukken. Was het maar zo simpel. Elke situatie vereist een specifieke aanpak.'

Over de inhoud van het pakket bestonden geen grote meningsverschillen in de Tweede Kamer. De meeste partijen kunnen leven met de nieuwe noodaanpak waarin de twee grootste banken van Cyprus flink op de schop gaan. PVV en SP waren wel uitgesproken tegen: de PVV omdat die partij niets met de EU te maken wil hebben, de SP omdat die partij twijfelt aan de noodzaak van een noodlening van 10 miljard euro. Andere partijen wilden weten hoe het geld in het noodpakket precies wordt verdeeld over banken en de Cypriotische staat en wat wordt gedaan aan witwaspraktijken op het eiland.

In de komende weken worden de maatregelen verder uitgewerkt door de Trojka van EU, ECB en IMF. Circa half april moet er een Memorandum of Understanding zijn waarin afspraken met Cyprus worden vastgelegd. Tegen die tijd wordt die overeenkomst voorgelegd aan de nationale parlementen. Ook de Tweede Kamer zal er dan over moeten stemmen. Duidelijk is in elk geval dat het kabinet voor dit akkoord genoeg steun heeft bij de oppositie.

26 maart 2013, 20:53

Staatssecretaris Weekers

Na minister Dijsselbloem spreekt ook staatssecretaris Weekers van Financiën. De staatssecretaris bezet in Brussel de Nederlandse stoel in de Eurogroep omdat Dijsselbloem voorzitter van die raad is. De staatssecretaris verhaalt nogmaals wat er besproken werd in de vergaderingen van de Eurogroep en hoe werd gekomen tot de verschillende maatregelenpakketten. De verschillende Kamerleden bevragen de staatssecretaris nogmaals over het initiële voorstel om tegoeden onder de 100.000 euro te belasten.

Staatssecretaris Weekers (links) naast minister Dijsselbloem Beeld ANP

26 maart 2013, 20:46

Minister van Financiën

'De minister heeft de kans gemist om zijn mond dicht te houden, zei de heer Koolmees. Dat vind ik de meest bijzondere opmerking die ik ooit van een parlementariër heb gehad', zegt Dijsselbloem. Daarmee rondt de minister zijn beantwoording in eerste termijn af.

26 maart 2013, 20:24

Minister van Financiën

Dijsselbloem spreekt nu over de interviews die hij gisteren gaf. 'Cyprus is een uitzonderlijk geval. Ook in de redding van Cyprus onderscheidt het zich van eerder reddingen, bijvoorbeeld van SNS. Bij de Cypriotische banken was weinig te halen bij aandeel- en obligatiehouders. Gegeven de omvang van de problemen was het onvermijdelijk dat we ook de onverzekerde deposito's boven de 100.000 belasten.' Dat moeten we in de toekomst zoveel mogelijk proberen te voorkomen, zegt de minister, tegelijkertijd meent hij ook dat de aanpak verlegd moet worden van de belastingbetaler naar diegenen die de risico's namen. 'In een uiterst uitzonderlijke geval geldt dat ook voor onverzerkerde deposito's.' De werkwijze is volgens Dijsselbloem terecht. 'De enige manier om de financiële risico's terug te leggen maar ook een preventief signaal te geven aan de sector. Die lijn heb ik uitgedragen en zal ik blijven uitdragen.'

Dijsselbloem verdedigde zich op deze manier tegen de kritiek die hij gisteren kreeg op interviews waarin hij zou hebben gesproken over een nieuw model voor de toekomst. Critici vonden dat hij daardoor twijfel zaaide onder spaarders. De minister vindt de aanpak te verdedigen omdat zij die risico nemen daar ook voor opdragen. 'Leidt dat tot onrust onder sommigen? Ja, maar paniek op de beurzen? Ik heb het vandaag niet gezien.'

De discussie gaat nu over het woord 'template' (blauwdruk) dat gisteren in het nieuws aan de minister werd toegeschreven. 'Zodra wij doorhadden dat daar kritiek op bestond, een woord dat ik niet heb gebruikt, toen dat mij in de mond werd geschoven is een korte verklaring uitgegeven dat ik het woord niet heb gebruik en het ook niet zie als een blauwdruk. In elke situatie zal de vormgeving anders zijn. Er is geen sprake van blauwdrukken, was het maar zo eenvoudig.'

Minister Dijsselbloem in de Tweede Kamer Beeld ANP

26 maart 2013, 20:08

Minister van Financiën

Tony van Dijck van de PVV vraagt zich af waarom de Eurogroep geen onderpand heeft gevraagd aan Cyprus, bijvoorbeeld in de vorm van gasbaten. 'Over gasbaten kan ik pas meer zeggen in april wanneer er een memorandum of understanding is. Wij hebben vanuit de banken een miljardenbijdrage zekergesteld. Daarmee hebben we het aanvankelijke bijdrage van 17 miljard teruggebracht naar 10 miljard.'

De minister spreekt nu over wanneer de banken opengaan en wat voor kapitaalrestricties er zijn. 'Het zal gebeuren in overleg met experts van de Trojka. Er wordt gekeken naar om de banken zo snel mogelijk maar wel op verantwoorde manier te openen.'

Dijsselbloem besteedt kort aandacht aan de mogelijkheid van een exit van Cyprus uit de eurozone. 'Dat is nooit onze inzet geweest bij het overleg. De inzet was een aanpak van Cyprus, maar wel binnen de eurozone.' Het eiland zou met een exit in grote problemen komen, zegt de minister. 'De bankensector zou worden weggevaagd en het land zou volledig berooid achterblijven.'

Minister Dijsselbloem in de Tweede Kamer Beeld ANP

26 maart 2013, 19:50

Minister van Financiën

Nu spreekt de minister over Rusland. 'Er is tussen de eurozone en Rusland verschillende keren contact geweest over wat zij zouden kunnen bijdragen. Het is niet zo dat Russische betrokkenheid niet goed zou zijn.' De minister zegt dat het gesprek met Rusland alleen gericht was op het versoepelen van de voorwaarden van een uitstaande lening aan Cyprus van 2,5 miljard euro. Andere mogelijkheden waren er niet, zegt Dijsselbloem.

Volgens Dijsselbloem was het herstructureren en ontbinden van Laiki Bank en Bank of Cyprus een week geleden nog niet aan de orde. Een week later was er echter geen andere mogelijkheid meer en kon de Laiki Bank niet meer gered worden. 'De politieke keuzemogelijkheid werd in die week flink beperkt.'

De minister zegt te kunnen garanderen dat de onrust op Cyprus niet zal overslaan op Griekenland. De Europese Commissie ziet hierop toe, zegt Dijsselbloem.

Minister Dijsselbloem in de Tweede Kamer, op de achtergrond staatssecretaris Weekers Beeld ANP

26 maart 2013, 19:40

Minister van Financiën

Het zwaartepunt van de problemen zit in de bankensector, in tegenstelling tot Griekenland waar de staat grote financiële problemen had, zegt Dijsselbloem tegen SP-Kamerlid Merkies. Om die reden is er gekozen voor het korten van spaarders en niet van houders van Cypriotische staatsobligaties.

De PVV en de SP begrijpen niet waarom de investeerders die risico namen, namelijk de obligatiehouders van Cypriotische staat, niet gekort worden. 'Nee', zegt Dijsselbloem. 'De risico's zaten bij de grote spaarders in de bankensector. Laten we nou niet doen alsof de eurozone geld van de spaarders afpakt. De verliezen zouden veel groter zijn als banken zouden zijn omgevallen. Dat zou zijn gebeurd als wij niet zondag tot deze afspraak waren gekomen.'

De minister zegt dat er ook een plan komt om het land te ondersteunen bij de wederopbouw van de economie. 'Daar moet ongelooflijk veel gebeuren. Veel kleinere banken blijven bestaan, alleen de allergrootste banken worden geherstructureerd. Daar moet een nieuwe toekomst aan worden gegeven. De Europese Commissie zal daar bijstand verlenen.' Dijsselbloem zegt dat ook het IMF technische expertise zal blijven bieden.

Op vragen van Van Hijum (CDA) zegt Dijsselbloem dat hij niet kan bevestigen of geld is weggesluist via Londen of Moskou. Hij zegt ook niet te kunnen verzekeren dat dat niet is gebeurd. Of dat zo is, zal donderdag blijken wanneer de Cypriotische banken weer opengaan.

Staatssecretaris Weekers en minister Dijsselbloem in de Tweede Kamer Beeld ANP

26 maart 2013, 19:27

Minister van Financiën

Op vragen van Carola Schouten (ChristenUnie) zegt de minister het depositogarantiestelsel voor tegoeden tot 100.000 euro in de toekomst te kunnen garanderen. Dat is namelijk afgesproken in de eurogroep. Hij benadrukte daarbij wel dat dit een verantwoordelijkheid is van iedere minister en lidstaat zelf.

Dijsselbloem vergelijkt de aanvankelijke heffing op tegoeden onder de 100.000 euro met de rendementen die Cypriotische spaarrekeningen opleverden. Hij rekent voor dat de eenmalige heffing van 6,75 procent zou zijn over spaartegoeden die tussen de 5 en de 10 procent rente ontvingen. 'Daarmee wil ik deze storm enigszins relativeren. Desalniettemin vind ik de nieuwe oplossing beter.'

De minister gaat verder over de oplossing die nu voorligt. Het Nederlandse parlement zal daar pas over stemmen als het akkoord verder is ingevuld en er een memorandum of understanding is. Dijsselbloem legt uit hoe het steunpakket is opgebouwd. 'Het bedrag zal met name gebruikt worden voor financiering van de overheid, een buffer voor tegenvallers en het herkapitaliseren van enkele banken.' De minister zegt dat andere banken 'relatief gezond zijn'. 'Het programma wordt niet gebruikt voor herkapitalisering van de Bank of Cyprus of de Laiki Bank.'

De Laiki Bank wordt uit elkaar gehaald, ontbonden en ten delen geïntegreerd in de Bank of Cyprus, vertelt de minister. 'Dat proces is nu gaande. Daarna wordt een bail-in, een bijdrage, gevraagd van de grote spaarders van de Bank of Cyprus. De tegoeden boven de 100.000 euro zijn daarom op dit moment bevroren.'

Minister Dijsselbloem van Financiën in de Tweede Kamer Beeld ANP

26 maart 2013, 19:16

Minister van Financiën

Minister Dijsselbloem reageert op vragen van D66-Kamerlid Wouter Koolmees. 'Waar zit de bulk van het geld op Cyprus? Dat zat in die twee grote banken in deposito's.'

Jesse Klaver van GroenLinks zegt: 'Door ook spaartegoeden onder de 100.000 euro te belasten, dat voelt alsof het depositogarantiestelsel werd aangetast. Wat zou de minister anders doen in de toekomst?'

Dijsselbloem: 'Ja, er ontstond veel discussie en verwarring. Maar het is niet zo dat de eurozone opnieuw in crisis is geraakt door de suggestie van eenmalige heffing op Cypriotische spaartegoeden.'

De minister maakt een opmerkelijke kanttekening: 'We gaan in dit debat wel heel vrij om met het begrip spaarders. Het overgrote deel van de Cypriotische tegoeden heeft niets te maken met spaarders.'

Tony van Dijck van de PVV verwijt de minister heel gevaarlijke dingen te hebben gedaan: 'Spaarders in Europa zijn niet meer veilig. U heeft zich dat kennelijk niet gerealiseerd en dat is op zijn minst naïef.' Dijsselbloem: 'Als we de aanpak van de PVV hadden gevolgd zou de bankensector op Cyprus zijn omgevallen. Naar schatting zit 30 miljard onder de grens van 100.000 euro. Die mensen hadden waarschijnlijk geen cent meer terug te zien. Dat is het verschil tussen de aanpak van de eurogroep en de aanpak die de PVV hier week in week uit voor pleit.'

Van Dijk reageert: 'Wij kiezen voor de Nederlandse burger, niet voor de Cypriotische burger. Uw oplossingsrichting is alleen maar verder het putje in.'

Dijsselbloem: 'De aanpak van de PVV voor de eurocrisis zou zijn: de handen in de lucht steken en zeggen 'u zoekt het maar uit'. Wat zou dat hebben gedaan met het vertrouwen in de euro en onze financiële instellingen? Dat vertrouwen zou helemaal zijn weggeslagen.'

Minister Dijsselbloem en GroenLinks-Kamerlid Klaver Beeld ANP

26 maart 2013, 19:02

Minister van Financiën

De vergadering wordt hervat. Minister Dijsselbloem beantwoordt de vragen uit de Kamer. Hij grijpt terug naar het debat in de Kamer dat vooraf ging aan het crisisberaad van de Eurogroep over Cyprus. 'De uitkomst van de vergadering vrijdag in de Eurogroep paste in de lijn van het debat met de Tweede Kamer.'

De minister reconstrueert de gang van zaken van vorige week. Hij zegt: 'Ik ben in principe niet tegen het belasten van vermogen.' Maar het heikele punt bij het eerste voorstel was het belasten van alle spaarders, ook kleine spaarders met een vermogen van minder dan een ton.

Volgens Dijsselbloem was de vermogensheffing een uitkomst waarop Cyprus aandrong in het Eurogroepdebat. 'De Cypriotische regering zei deze oplossing te kunnen verdedigen. Er was geen sprake van dwingen.'

Dijsselbloem legt uit dat het depositogarantiestelsel door lidstaten zelf wordt gegarandeerd en dus nog niet op Europees niveau een garantie is. De lidstaten zijn er zelf voor verantwoordelijk dat tegoeden tot 100.000 euro niet worden aangetast. 'Als er twijfel was over het depositogarantiestelsel op Cyprus dan is dat de verantwoordelijkheid van Cyprus zelf die deze situatie in feite ook heeft laten ontstaan.' Het was Cyprus zelf die aandrong op het belasten van kleine en grote spaarders.

Staatssecretaris Weekers en minister Dijsselbloem in de Tweede Kamer Beeld ANP

26 maart 2013, 17:56

Pauze

Dijkgraaf sprak als laatste in eerste termijn aan de kant van de Kamer. De voorzitter schorst de vergadering tot 20.00 uur. Daarna volgt Dijsselbloem met zijn beantwoording.

26 maart 2013, 17:50

SGP

Elbert Dijkgraaf van de SGP bedankt minister Dijsselbloem voor zijn bijdrage aan een oplossing voor Cyprus. 'In de veelheid der raadgevers is de overwinning', citeert Dijkgraaf uit de Bijbel. 'Nou dan moet het wel goedkomen. De minister heeft ervaren veel raad te krijgen.' Dijkgraaf heeft maar één vraag: 'Krijgt Cyprus met dit pakket een eerlijke kans op een toekomst in de euro?'

Volgens Dijkgraaf heeft Cyprus naast de bankensector alleen nog het toerisme om op te varen. Als de bankensector wordt ingekrompen, blijft er weinig over. 'Daarom wacht het eiland een andere toekomst dat Nederland of Duitsland.' Om die reden pleit hij voor een eigen munt voor Cyprus. 'Geef ze een eigen munt in combinatie met een Marshallplan.'

Hij concludeert: 'Is de minister bereid te werken aan een eigen munt voor Cyprus in combinatie met een Marshallplan?'

SGP-Kamerlid Elbert Dijkgraaf Beeld ANP

26 maart 2013, 17:41

VVD

'Ook de VVD-fractie heeft nog een aantal vragen', zegt Kamerlid Mark Harbers. 'Hoe zal het aanpakken van het witwassen precies gaan en welke hervormingen en bezuinigingen moet Cyprus doorvoeren?' Harbers wil van de minister weten of het noodprogramma voor Cyprus door het Cypriotische parlement zal komen.

Harbers: 'Het is goed dat er een noodpakket ligt dat valt binnen alle voorwaarden die door het Nederlandse parlement zijn gesteld. Wij wilden een bail-in, het is een bail-in geworden. Wij wilden het IMF aan boord, het IMF is aan boord. Wij wilden een herstructurering van banken en die komt er.'

PVV'er Tony van Dijck wil weten of de VVD instemt met de noodlening 'ongeacht de vraag of het geld ooit terugkomt'. Harbers zegt dat in de memorandum of understanding wel moet staan dat de schuldhoudbaarheid van Cyprus dusdanig zal zijn zodat het geld op termijn terug kan komen.

Ook CDA'er Van Hijum en GroenLinks-Kamerlid Klaver willen weten of 10 miljard echt 10 miljard zal zijn. Harbers stelt dat de VVD alleen wil meedoen met een pakket waarbij het IMF aan boord blijft en waarbij Cyprus de lening ook daadwerkelijk kan terugbetalen.

VVD-Kamerlid Mark Harbers Beeld ANP

26 maart 2013, 17:31

SP

SP-Kamerlid Arnold Merkies begint met een positieve noot: 'De kleine spaarders worden ontzien.' Maar meteen volgt de kritiek. Hij vraagt zich af of het feit dat kleine spaarders in een eerder voorstel wel belast zouden worden, een precedent schept voor toekomstige ingrepen in Europa. 'Het gaat om het effect van de woorden van Dijsselbloem op het vertrouwen van spaarders wanneer in de toekomst weer een land moet worden gered.'

Merkies is er niet van overtuigd dat de noodlening van 10 miljard nodig is. 'We weten niet waar het voor wordt gebruikt en of het genoeg is voor de schuldhoudbaarheid. Tekent u dan niet gewoon een blanco cheque?' Ook wil hij weten: 'Hoe levensvatbaar zijn de Cypriotische banken nog?'

PVV'er Van Dijck wil weten of de SP nu wel of niet instemd met de noodlening. Merkies: 'Wij stemmen er niet mee in omdat we niet weten waar het geld naartoe gaat en of het wel zo hoog moet zijn.'

Nijboer (PvdA) vraagt: 'Zo kennen we de SP weer, overal tegen. Maar bent u ook ergens voor?' Merkies: 'Zeker, ik ben blij dat de kleine spaarders worden ontzien. Maar voor de rest weet je eigenlijk heel veel niet. De PvdA is het eens met de contouren van het plan. Dat is net zoiets als een auto kopen waarbij je er thuis achterkomt dat er geen moter inzit.'

SP-Kamerlid Arnold Merkies Beeld ANP

26 maart 2013, 17:26

50Plus

Norbert Klein spreekt namens 50Plus. Hij vindt dat het vertrouwen is aangetast door het voorstel om spaarders te belasten voor het noodpakket voor Cyprus. 'De overheid verandert de regels tijdens het spel door spaarders te gaan belasten.' Ook 50Plus vraagt naar de mogelijkheid van een tweede staatssecretaris van Financiën (net als D66 dat wil). Daarmee rondt hij af.

50Plus-Kamerlid Norbert Plus Beeld ANP

26 maart 2013, 17:19

PvdA

PVV'er Tony van Dijck vindt dat Nijboer van de PvdA een 'te grote broek aantrekt'. 'U komt op voor de belastingbetaler maar inmiddels is er al 430 miljard aan noodsteun uit de portemonnee van de belastingbetaler weggegeven.' Nijboer: 'Zo simpel als de PVV de wereld voorstelt, zo is het niet. Uiteindelijk gaat het om de stabiliteit van de eurozone.'

Nijboer vervolgt zijn betoog. 'Hoe moet het verder met de Cypriotische economie. Waar moet het land straks de boterham mee verdienen?' Ook de PvdA'er wil weten waar de 10 miljard euro uit het noodfonds eigenlijk aan wordt besteed.

Hij rondt af. 'Minister, de PvdA-fractie roept u op: houd koers. Laat u niet ringeloren. Hervorm omwille van de economie.'

Nijboer, PvdA Beeld ANP
Minister Dijsselbloem in de Tweede Kamer Beeld anp

26 maart 2013, 17:08

PvdA

Namens de PvdA spreekt Henk Nijboer: 'Het getuigt van gezond verstand dat mensen die risico's nemen ook meebetalen. De stappen worden eindelijk gezet, maar het heeft veel te lang geduurd.' De PvdA is te spreken over het noodpakket. Nijboer wordt geïnterrumpeerd door Jesse Klaver van GroenLinks. 'Is er geen kritiek te leveren op het proces, bijvoorbeeld dat voorheen werd voorgesteld dat kleine spaarders belast zouden worden?'

Nijboer: 'We wisten allemaal dat spaarders een bijdrage zouden moeten leveren aan Cyprus. Ik vind het goed dat de kleine spaarder is ontzien, maar het was aan de Cyprioten zelf om invulling te geven aan de private bijdrage. Er is nu een betere invulling gevonden.'

CDA'er Van Hijum wil weten of Nijboer het goed vindt dat de minister 'een stevige steen in de vijver heeft gegooid'. Nijboer: 'Wij staan er volledig achter dat spaarders die risico nemen ook een bijdrage leveren.'

Schouten (ChristenUnie): 'Vindt de heer Nijboer dat er mogelijk angst of zorgen is ontstaan bij spaarders in Europa?' Nijboer: 'Ik zie toch voornamelijk zorgen in de pers en bij analisten, bij mensen die eigenlijk beter zouden moeten weten. Die zouden moeten weten dat je op de blaren moet zitten als je risico neemt.' Schouten is niet tevreden over het antwoord: 'Het gaat hier over de kleine spaarders die in het eerste plan belast zouden worden. Hij moet toch onderkennen dat dat het vertrouwen heeft aangetast?' Nijboer: 'Ik heb al gezegd dat ik het nieuwe plan beter vind dan het eerste plan.'

Vervolgens heeft Arnold Merkies van de SP een interruptievraag: 'Je zaait toch paniek door niet uit te sluiten dat de tegoeden van kleine spaarders veilig zijn?' Nijboer: 'We hebben in Europa afgesproken dat tegoeden tot 100.000 euro gegarandeerd zijn.'

Henk Nijboer van de PvdA Beeld ANP

26 maart 2013, 17:02

Partij voor de Dieren

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren is zeer kritisch en bezorgd. 'Er is sprake van Europees paniekvoetbal. We worden steeds afhankelijker van de koers die anderen wensen te varen, waarbij we maar weinig weten van de vaardigheden en de democratische legitimatie.' De Partij voor de Dieren vindt dat de euro een mislukt project is en dat er bij de invoering van de gemeenschappelijke munt grote fouten zijn gemaakt.

Thieme: 'Het overeindhouden van de euro is pure symptoombestrijding. Dit is vergelijkbaar met de situatie om tijdens een dronken bui alle deuren van de buren open te zetten en alle portemonnees op straat leeg te schudden. En elkaar te vragen alles samen te delen. Het verschil is dat je de meesten van je buren nog wel kent.'

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren Beeld ANP

26 maart 2013, 16:54

GroenLinks

Voor GroenLinks spreekt Kamerlid Jesse Klaver. 'Veel commotie over het pakket dat er nu ligt, maar ik vraag me af hoe groot de commotie was geweest als de private sector niet had bijgedragen.' Zijn kritiek is niet zozeer op het huidige noodpakket, maar gaat over het eerdere voorstel dat vorige week werd gedaan, waarin ook kleine spaarders belast zouden worden. 'Ik denk dat het kwalijk is dat dit is voorgesteld. Mijn vraag is dan: wiens voorstel was dit? En waarom heeft de voorzitter van de Eurogroep dit voorstel toegestaan?'

Klaver wil weten hoe het staat met de schuldhoudbaarheid van Cyprus. Volgens kredietbeoordelaar Moody's is de kredietwaardigheid van Cyprus nog steeds zeer slecht.

Klaver rond af met een citaat uit de Bijbel: 'U ziet de splinter in het oog van uw broeders, maar de balk in uw eigen oog ziet u niet.' Hij kijkt daarbij naar Kamerlid Dijkgraaf van de SGP. 'Heb ik hem goed geciteerd zo?' Dijkgraaf knikt.

GroenLinks-Kamerlid Jesse Klaver Beeld ANP

26 maart 2013, 16:44

ChristenUnie

'Een paar maanden geleden zat hij nog in ons midden in de Tweede Kamer. Nu openen de buitenlandse journaals met hem', zegt Carola Schouten van de ChristenUnie over Dijsselbloem. Ze spreekt haar respect uit voor de manier waarop Dijsselbloem zijn rust behoudt, maar ze heeft ook kritiek. 'De minister suggereert dat hij precies weet waar hij mee bezig is, maar is dat ook zo?'

Net als haar voorgangers stelt zij vragen over het korten van vermogens boven de 100.000 euro. 'Dit hangt als een precedentwolk boven Europa. Sluit de minister nu wel of niet uit dat in nieuwe situaties spaarders weer moeten betalen?'

Schouten wil weten hoe tot het bedrag van 10 miljard is gekomen. 'Ik ben zo vrij om te denken dat er geen analyse is. Er is voor dat bedrag gekozen omdat het het maximale was dat we konden lenen.' En, wil ze weten: 'Zal er dus geen extra lening naar Cyprus gaan?'

De ChristenUnie is kritisch over het Europese project en vraagt naar de mogelijkheden van het opstellen van een exitclausule. Schouten ziet de kloof tussen zuid en noord groter worden. 'Waarom is Cyprus gered. Omwille van het land zelf of omwille van de euro. In dat laatste geval, is de prijs dan niet te hoog?'

CU-Kamerlid Carola Schouten Beeld anp

26 maart 2013, 16:35

D66

Wouter Koolmees spreekt voor D66. 'De woorden van de voorzitter van de Eurogroep worden op een goudschaaltje gewogen. Dijsselbloem heeft de kans laten liggen zijn mond te houden, dat had veel onrust kunnen voorkomen.' Koolmees herhaalt dat Dijsselbloem enerzijds zei dat het model voor Cyprus ook voor andere landen kan gaan gelden, en anderzeids zei dat de situatie in Cyprus uniek was en zeker geen blauwdruk voor toekomstige interventies.

Koolmees: 'Op hoofdlijnen is de gekozen oplossing goed verdedigbaar. D66 is ervoor dat aandeelhouders en onverzekerde spaarders meebetalen, maar de spelregels moeten wel van te voren voor iedereen duidelijk zijn.'

SGP-Kamerlid Elbert Dijkgraaf interrumpeert: 'U zegt dat dit wel een goede deal is. Heb ik dat goed begrepen?' Koolmees antwoordt dat inderdaad diegenen die risico's nemen met geld mogen meenemen. 'Maar het punt is, daar is nog geen overeenstemming over, dat is nog geen beleid.' De D66'er zegt dat in de toekomst het belasten van grote spaarders en aandeelhouders beleid zou moeten worden. 'Mensen die grote risico's nemen, betalen ook de rekening. Dat vind ik terecht.'

Tot slot vraagt Koolmees aan Dijsselbloem wat hij van het idee vindt om een tweede staatssecretaris van Financiën te benoemen om de werkdruk wat te verlichten.

D66-Kamerlid Wouter Koolmees Beeld anp

26 maart 2013, 16:27

PVV

'Wat een blamage. Wat een wanvertoning!' Zo begint de inbreng van PVV'er Tony van Dijck. Hij verwijt Dijsselbloem een vertrouwenscrisis te hebben veroorzaakt door voor te stellen om ook kleine spaarders te belasten voor het Cypriotische noodpakket. Van Dijck zegt iedere dag wel een motie van wantroouwen in te kunnen dienen tegen het kabinet, maar dat vandaag niet te zullen doen. 'Weer is een blanco cheque getekend. De Nederlanders mogen werken tot ze erbij neervallen. Ze worden uitgeknepen als citroenen. De euro is geen geld, de euro kost ons geld.'

GroenLinks-kamerlid Jesse Klaver interrumpeert: 'Deze langspeelplaat kennen we allemaal. Maar wat vindt u ervan dat private spaarders miljarden gaan meebetalen?'

Van Dijck draagt als oplossing aan dat Cyprus uit de euro zou moeten vertrekken. Hij geeft IJsland als voorbeeld van een land met een eigen munt dat opkrabbelde na financiële malaise. De PVV'er gaat verder. 'Geen spaarder in Europa is meer veilig. We moeten zo snel mogelijk uit de euro.'

PVV'er Tony van Dijck Beeld ANP

26 maart 2013, 16:25

CDA

Als eerste spreekt Eddy van Hijum van het CDA. Hij heeft veel vragen aan de minister. Hij wil weten wat de precieze inhoud van het noodpakket nu is en in welke verhouding de miljarden naar de Cypriotische overheid en naar de Cypriotische banken gaan. Hij vraagt aan Dijsselbloem of die zich ervan bewust is dat zijn woorden grote invloed kunnen hebben omdat hij voorzitter is van de Eurogroep.

CDA-Kamerlid Eddy van Hijum Beeld ANP

Eerst stelde de Eurogroep voor grote én kleine spaarders te belasten. Toen dat op fel protest stuitte in Cyprus, en in de rest van Europa, werd ruim een week naarstig naar een alternatief gezocht. Dat alternatief werd in de nacht van zondag op maandag gevonden. De belangrijkste maatregel: grote spaarders moeten lappen. De Cypriotische Laiki Bank verdwijnt. Grote spaarders bij de Bank of Cyprus moeten tientallen procenten van hun vermogen inleveren.

Gevoelige klappen op een klein eiland die tot onrust leiden in de gehele eurozone. De Nederlandse minister van Financiën speelde een essentiële rol in het geheel als voorzitter van de Eurogroep. Maar terwijl zijn zetel in die vergadering in Brussel wordt bezet door staatssecretaris Frans Weekers, is het Dijsselbloem die in Nederland als minister verantwoording moet afleggen over wat in Brussel is besloten.

Volg hier het debat live.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden