Opinie Onderwijs

Cynische onderwijsminister Van Engelshoven (D66) is zelf een hollebolle gijs

Minister Ingrid van Engelshoven tijdens het jaarlijkse topontbijt met topvrouwen en -mannen van Nederlandse organisaties. Beeld ANP

De minister van OCW, Ingrid van Engelshoven (D66), heeft docenten en studenten beloofd dat er geïnvesteerd wordt in het onderwijs, maar feit is een daaraan tegengestelde reeks van bezuinigingen. Op de sectorbrede onderwijsstaking van 15 maart zal ook de academische gemeenschap staken, omdat het water haar aan de lippen staat en zij kopje onder dreigt te gaan wanneer investeringen uitblijven.

Zo wordt er grof bezuinigd op het onderwijs, minstens 212 miljoen euro. Voor universiteiten komt daarbij dat de bekostiging per student sinds 2000 met 25 procent is afgenomen (omgerekend zo’n 5.000 euro per student), waardoor de klap extra groot is. Deze situatie maakt dat docenten en onderzoekers vaak structureel en onbetaald over moeten werken en een (zeer) hoge werkdruk ervaren. Dat alles zet de kwaliteit en toegankelijkheid van het hoger onderwijs onder druk. En dat terwijl 2018 het eerste jaar zou zijn waarin flink geïnvesteerd zou worden in het hoger onderwijs, doordat het geld van de afgeschafte basisbeurs is vrijgekomen. De belofte die is gemaakt naar de ‘schuldengeneratie’ wordt dus gebroken: zij hebben én geen basisbeurs meer én genieten niet kwalitatief beter of toegankelijker onderwijs middels investeringen.

De onderwijsbezuinigingen staan in het regeerakkoord, dat voor Van Engelshoven fungeert als een vast excuus om niet te hoeven investeren. Met het kinderpardon hebben we reeds gezien dat aanpassingen van het regeerakkoord wel degelijk mogelijk zijn. Ook haar eigen partij, D66, stelt dat het regeerakkoord ‘het beginpunt is voor politieke samenwerking, niet het eindpunt van het denken’. Met andere woorden, het regeerakkoord is niet in steen gebeiteld en wijzigingen zijn wel degelijk mogelijk.

Dat investeringen nodig zijn, is geconcludeerd door onder andere de Sociaal Economische Raad in 2003, de Commissie-Veerman in 2010, de Werkgroep Profilering en Bekostiging in 2011, de Koninklijke Nederlandse Akademie van de Wetenschappen in 2013, het Van-de-Donkrapport in 2017 en de Vereniging van Universiteiten in 2018. Ook het OESO dringt al jaren aan op meer geld voor het onderwijs.

De minister lijkt het oneens te zijn met die commissies wanneer zij stelt dat academici ‘de logica van Hollebolle Gijs hebben, die propte en schrokte en nog van honger niet kon slapen’. Deze cynische sprookjesretoriek doet geen recht aan de harde realiteit waar docenten en onderzoekers dagelijks mee geconfronteerd worden. Ondertussen klotst in Nederland het geld tegen de plinten. Zo heeft het CBS laten zien dat het overheidssaldo sinds 2002 niet zo hoog is geweest als nu, namelijk 16 miljard euro, dat is 900 euro per Nederlander! Het onderwijs en onderzoek in Nederland is ontzettend doelmatig, wat betekent dat een kleine investering vaak al een grote impact heeft. Door in deze situatie te impliceren dat universitaire medewerkers gierig en ondankbaar zijn die nooit genoeg hebben, lijkt de minister met haar ‘onderwijspartij’ zelf een hollebolle gijs.

Een toekomstbestendig hoger onderwijsbestel is ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling van Nederland als kennismaatschappij en voor zijn burgers. Voor de emancipatie is het noodzakelijk dat mensen die willen studeren kwalitatief goed en toegankelijk onderwijs genieten. Docenten die dat onderwijs verzorgen en onderzoekers die de wetenschap bedrijven hebben recht op eerlijke werkomstandigheden. Studenten is beloofd dat zij zouden profiteren van een kwaliteitsimpuls met het afschaffen van de basisbeurs en dat geld is er in overvloed. Goed onderwijs is niet gratis, beste Ingrid van Engelshoven, maak uw beloftes waar en investeer!

Geertje Hulzebos (26) is oud-LSVb-voorzitter en zet zich in voor WOinActie. Zij heeft pedagogie en filosofie gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam en begint aankomend academisch jaar met de master Onderwijswetenschappen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.