Reportage Gerard Sanderink

‘Cybercharlatan’ Van Rijbroek stort bedrijven van Twentse ondernemer Sanderink in bestuurlijke chaos

Het is een opmerkelijke zaak die woensdag voor de rechtbank in Almelo diende. Een liefdesdrama met verstrekkende gevolgen voor het bedrijvenimperium van de schatrijke en excentrieke Twentse ondernemer Gerard Sanderink. En met Rian van Rijbroek als spil. Het rommelt in de top.

Gerard Sanderink verschijnt bij de rechtbank in Almelo. Beeld Arie Kievit

De Twentse multimiljonair Gerard Sanderink, topman van ict-bedrijf Centric en het beursgenoteerde bouwbedrijf Oranjewoud en verantwoordelijk voor 16.000 werknemers en een omzet van 2,5 miljard, loopt woensdag de rechtbank in Almelo binnen. Hij doet laconiek over de rechtszaak waarvoor hij zich moet melden. Zijn voormalig geliefde Brigitte van Egten, ook werkzaam in zijn bedrijven, heeft hem aangeklaagd vanwege smaad en laster. Vervelende zaak? Ach, zegt Sanderink, en maakt een wegwerpgebaar. ‘Ik doe bijna alleen maar vervelende zaken.’ En vervelend is het momenteel in de top van zijn imperium. Recent vertrokken al twee topmannen. 

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Dik zestien jaren deelden Sanderink en Van Egten alles. Zij zorgde voor hem toen hij ziek was en is tot op heden directeur van meerdere van zijn bedrijven. Maar op 11 november vorig jaar kreeg Van Egten ineens een bizar telefoontje van haar geliefde. Het was een zondag en normaal kwam Sanderink dan altijd even langs. Nu niet. Misschien was de kerkdienst uitgelopen, dacht ze nog. En toen belde hij.

Afrikaanse criminelen en AIVD

Ineens kreeg ze allemaal woeste beschuldigingen naar haar hoofd geslingerd, vertelt Van Egten aan de rechter. Ze zou miljoenen hebben verduisterd. Ze zou onder invloed staan van Afrikaanse criminelen. Bedrijfsgeheimen zouden via haar op een computerserver in Gambia zijn beland. Er zouden beelden zijn van haar met compromitterende lichamelijke activiteiten met Afrikanen. Dat was allemaal aan het licht gekomen door uiterst geheim onderzoek. De AIVD, Amerikaanse inlichtingendiensten, gesynchroniseerde iPhones, gehackte iClouds; alles komt voorbij in het gesprek, aldus een geëmotioneerde Van Egten.

Sanderink heeft dan inmiddels allemaal onderzoeken laten instellen om de fraude uit te zoeken. En, zo krijgt Van Egten in dat gesprek te horen, hij heeft daarvoor ook Rian van Rijbroek ingeschakeld, zelfbenoemd cybersecurity-expert. In de weken daarna vertelt Sanderink allerlei mensen binnen zijn bedrijf over de vermoedens van fraude. En Van Egten heeft het gevoel dat ze in een boek van Kafka is beland.

Daarom zit ze nu hier bij de rechter. Ze eist dat Sanderink alle ‘smaad en laster’ rectificeert bij iedereen aan wie hij het verteld heeft.

Rian van Rijbroek

Over de rol van Van Rijbroek wil Sanderink weinig zeggen. Al erkent hij dat hij de vrouw heeft ingehuurd om onderzoek te doen. Boekenonderzoek, zegt hij later desgevraagd op de gang. Want ze is niet alleen een technisch expert, aldus Sanderink. ‘Ze heeft van heel veel dingen verstand’. Zijn advocaat noemt tijdens het kort geding alle kritische berichten in de media over Van Rijbroek ‘pure stemmingmakerij’.

Bronnen binnen zijn bedrijf zeggen dat het helemaal mis is sinds deze vrouw vorig jaar ineens het leven van de Twentse ondernemer binnen raasde. In korte tijd vertrokken twee topmanagers. Het blinde vertrouwen dat Sanderink in Van Rijbroek heeft, leidde tot hun vertrek, vertellen betrokkenen.

De beschuldigingen aan het adres van Van Egten passen precies bij het soort verhalen en doembeelden waarmee Rian van Rijbroek furore maakte en die haar de naam cybercharlatan opleverde: een mix van technologische termen, fantasieën en onverifieerbare verhalen over operaties van geheime diensten.

Willem Vermeend

Eerder dook Van Rijbroek op aan de zijde van oud-minister en voormalig staatssecretaris Willem Vermeend, door wie ze toegang kreeg tot media en zakelijke relaties. Ze schreven samen een boek, dat later vanwege plagiaat uit de handel werd genomen. En nu is Van Rijbroek ineens opgedoken bij Sanderink. Al wil hij niet bevestigen dat ze een intieme relatie hebben. ‘Ik ken haar. Daar wil ik het bij laten.’

Maar hij is wel diep onder de indruk van haar kennis op het gebied van cybersecurity. Hij betaalt in januari dit jaar de presentatie van haar nieuwe boek ‘Unhacked’ in het Amstel Hotel en nodigt belangrijke contacten en klanten van hem uit om ook kennis te maken met dit boek. Werknemers van Centric hebben inmiddels allemaal het boek gekregen en account managers moeten het boek naar klanten meenemen. Als ze dat niet doen, kan dat wel eens vervelende gevolgen hebben voor hun carrière, melden bronnen aan de Volkskrant. 

Tegen de Volkskrant doet Sanderink daarna niet moeilijk over zijn bewondering voor Van Rijbroek. Als een van de weinigen in Nederland zou zij weten hoe de wereld van de cybersecurity in elkaar zit. Volgens Sanderink zou er binnen Centric – dat deze week nog een groot it-contract bij De Nederlandsche Bank binnen wist te slepen – geen enkele twijfel bestaan over de kennis en kunde van Van Rijbroek.

Nepdeskundige

Dat het boek door experts unaniem afgefakkeld wordt en het schrijfsel haar reputatie als ‘nepdeskundige’ nog eens versterkt, kan Sanderink niet deren. Centric-ceo Karim Henkens werd kort na de boekpresentatie het eerste slachtoffer van de crisis. Het officiële verhaal is dat hij opstapte vanwege ‘persoonlijke omstandigheden’, maar volgens ingewijden werd hij door Sanderink ontslagen omdat hij zich uitsprak tegen Van Rijbroeks groeiende rol. Zijn weigering om zijn vijftig belangrijkste contacten voor de boekpresentatie uit te nodigen, speelde hierbij ook een rol, bevestigt Van Egten tijdens het kort geding.

Sanderink lijkt tijdens het kort geding wat terug te krabbelen. Voor een aantal dingen die hij in emotie heeft gezegd, heeft hij al excuses aangeboden. Sanderink belooft alle beschuldigingen binnen drie weken te rectificeren. Als er tenminste niets uit de onderzoeken is gekomen.

Hele vermogen

Na het kort geding staan Sanderink en Van Egten ineens weer naast elkaar. Zij legt nog eens uit waarom er via haar telefoon echt niets op een server in Gambia kan zijn beland. Ze turen samen op haar telefoon. Sanderink mompelt wat. En dan kijkt Van Egten hem in de ogen en zegt: ‘Gerard, ik heb niets gedaan. Dat weet je toch?’

Van Rijbroek is overigens recent benoemd tot penningmeester van de nieuwe stichting Technology & Cybersecurity Gerard Sanderink. In deze stichting zal het hele vermogen van Sanderink na diens overlijden terechtkomen. Ze reageerde niet op een mail met vragen van de Volkskrant. Ook Henkens wil niet ingaan op de redenen van zijn plotselinge vertrek.

Het Sanderink-imperium

Gerard Sanderink (1948) startte eind jaren zeventig zijn eerste ict-bedrijf en begon in 1992 met de Sanderink Groep, later omgedoopt tot Centric. Met deze ict-aanbieder is Sanderink buitengewoon succesvol. De inmiddels schatrijke en excentrieke Tukker breidt zijn imperium daarna uit met de aankoop van ingenieursbureau Oranjewoud. 

Gezamenlijk hebben Centric en Oranjewoud (waaronder ook Strukton valt) een omzet van bijna 2,5 miljard euro. Wereldwijd zijn er meer dan 16.000 werknemers. Centric heeft ruim vierduizend werknemers, van wie 2.900 in Nederland. Het is een van de grootste ict-dienstverleners in Nederland. In 2017 was de omzet 468 miljoen euro en bedroeg de winst 21,3 miljoen. Naast Sanderink Investments (Centric, Oranjewoud, Strukton, Antea) is er nog een tweede andere poot: Sanderink Holding. Hieronder valt onder meer Dutch Solar Systems, waarvan Van Egten (nog) directeur is. Quote schatte Sanderinks vermogen in 2017 op 530 miljoen euro.

Rian van Rijbroek Beeld Rob Pluijm

‘Cybercharlatan’ Rian van Rijbroek is terug, met weer een boek over ‘cyber’

Begin dit jaar presenteerde Van Rijbroek haar nieuwe boek Unhacked in de chique ambiance van de Spiegelzaal in het Amsterdamse Amstel Hotel. De aanwezigen waren tevreden: ‘Ik snapte niets van haar verhaal, maar het lijkt me uiterst relevant.’ Maar beveiligingsexperts zijn zeer kritisch over het boek.

Interview met Willem Vermeend
Willem Vermeend is mede-auteur van een boek van Van Rijbroek waarin plagiaat zou zijn gepleegd. De Volkskrant interviewde de oud-minister vorig jaar: 
‘Aantoonbare onjuistheden? Dat is uw opvatting.’

Betrouwbare Mannetjes
Als een scholier die niet geleerd had stotterde ‘cyberexpert’ Rian van Rijbroek zich door de overhoring heen, schreven de Betrouwbare Mannetjes destijds.

Het boek van Van Rijbroek en Vermeend
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden