Curaçao vol ongeloof na moord

Zondag werd in Willemstad de leider van de grootste politieke partij doodgeschoten. Helmin Wiels genoot veel populariteit, maar werd ook al een tijd beveiligd.

VAN ONZE CORRESPONDENT JEAN MENTENS

WILLEMSTAD - 'Corruptie is een virus dat met krachtige middelen moet worden bestreden, want het ondermijnt de democratie. Bestuurders moeten met strenge wetgeving in het gareel worden gehouden.' Dat zei de bekende Curaçaose politicus Helmin Wiels nog niet zo lang geleden in een interview met de Volkskrant. Hij kreeg het bijna voor elkaar, maar toen werd hij doodgeschoten.

Op Curaçao is men vol ongeloof over de aanslag op de geliefde maar ook gehate leider van de grootste politieke partij Pueblo Soberano (PS). Terwijl hij zondag met vrienden op het strand van de volksbuurt Marie Pompoen een biertje dronk, vuurden twee mannen vijf kogels op Wiels (54) af. De politie is op zoek naar de daders. Wiels werd bedreigd en al enige tijd beveiligd.

'Als we passiemoord en roofmoord uitsluiten, dan is dit een politieke moord op een man die door corruptie te bestrijden een bedreiging vormde voor mensen met geld of macht', zegt jurist en voormalig Statenlid Glenn Camelia. Hij formeert op dit moment het door Wiels gewenste politieke kabinet, nadat een takenkabinet een paar weken geleden volgens afspraak is afgetreden.

Wiels was in Nederland bekend van zijn rauwe pleidooi voor onafhankelijkheid, maar hij begreep goed dat die status voor Curaçao op korte termijn niet haalbaar was. Hij stelde veel PS-kiezers die hem graag hoorden fulmineren tegen Nederland teleur, want oog in oog met de macht matigde Wiels direct zijn anti-Nederlandse toon.

Blijven aansturen op een breuk met Nederland zou te veel politieke weerstand opleveren. Dat zou hem afhouden van zijn voornaamste plan: het uitwieden van de geïnstitutionaliseerde corruptie op het eiland. Wiels vond dat de middelen van de gemeenschap de laatste twintig jaar zijn verkwanseld aan megaprojecten die niets of weinig hebben opgeleverd.

'De bankiers en ontwikkelaars hebben gemeenschapsgeld geïnvesteerd in projecten die roemloos ten onder zijn gegaan. De grote accountantsbureaus zoals KPMG, Deloitte, Price Waterhouse Cooper en Ernst & Young hebben jarenlang jaarrekeningen goedgekeurd van overheidsbedrijven die er steeds slechter voorstonden en dat heeft geleid tot een debacle, zei hij. Hij was niet te beroerd er meteen voorbeelden bij te noemen. Een obligatielening van 300 miljoen dollar voor het nutsbedrijf Aqualectra, waarbij het rendement voor de klant onzichtbaar bleef. De BOO elektriciteitscentrale die moest worden gebouwd. Dat zou voor werkgelegenheid zorgen, de tarieven zouden dalen en continue stroomtoevoer zou worden gegarandeerd. Er is niets van terechtgekomen; de centrale is niet meer dan een hoop roest.

'De luchthaven, het ziekenhuis: het zijn allemaal projecten waarop Wiels slechts de aandacht kon vestigen toen hij nog in de oppositie zat, maar eenmaal aan de macht verordoneerde hij het ene na het andere onderzoek om de onderste steen boven te krijgen', zegt Glenn Camelia, 'Het was Wiels opgevallen dat bij die projecten het eiland telkens een paar miljonairs meer telde, maar dat de bevolking er uiteindelijk niets van merkte.'

Een paar dagen voor zijn dood had de vermoorde politicus een grootscheeps onderzoek aangekondigd naar mogelijke malversaties bij het telefoonbedrijf UTS, een nv van de overheid. Er werden blijkbaar illegaal loterijnummers verkocht via de telefoon.

Camelia is nu als formateur met de screening begonnen van mogelijke ministers die over een paar weken moeten aantreden in het nieuwe kabinet. 'Ik vind dat de Statenleden de morele plicht hebben het werk van Wiels voort te zetten.'

In zijn kruistocht spaarde Wiels niemand, ook zijn eigen Pueblo Soberano niet. Toen de PS participeerde in een regering die werd geleid door Gerrit Schotte, aarzelde hij geen moment om de coalitie onder druk te zetten door verdachte handelingen van regeringspartners in zijn goed beluisterde radioprogramma scherp te bekritiseren en ministers of de premier voor rotte vis uit te maken. Hijzelf bleef steevast volksvertegenwoordiger. Politiek personeel, geleverd door de PS, vloog de laan uit als er een vermoeden bestond van corruptie of vriendjespolitiek.

Uit de succesvolle screening van de ministers voor het net afgetreden takenkabinet blijkt dat de invloed van Wiels toenam. Door het kabinet-Schotte gesloten deals die waren omgeven met de geur van corruptie werden door het takenkabinet teruggedraaid. 'Door Wiels is iets aan het schuiven gegaan op Curaçao', zegt Camelia. 'En het valt niet meer tegen te houden.'

Koning en kabinet geschokt door moord

De moord op Helmin Wiels heeft koning Willem-Alexander 'zeer aangegrepen'. Dat schreef hij maandag aan de waarnemend gouverneur van Curaçao, Adèle van der Pluijm-Vrede. 'Bij mijn inhuldiging en beëdiging zei ik vorige week dat in het Koninkrijk der Nederlanden iedereen zijn stem mag laten horen en op voet van gelijkwaardigheid méébouwen. Helaas is het een markante medeburger niet langer gegeven hier invulling aan te geven.'

Premier Mark Rutte noemde Wiels 'een gedreven politicus. Een man die vocht voor zijn idealen, stond voor zijn zaak en bovenal hart had voor zijn land Curaçao.'

Wiels had begin maart nog een ontmoeting met Rutte. Bij die gelegenheid zei Wiels in een interview met de Volkskrant dat er op Curaçao, na het vertrek van de omstreden premier Gerrit Schotte, 'nu eindelijk rust in de tent' was. Hij kreeg daarvoor complimenten van minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties). Die zei maandag 'diep geschokt' te zijn door de liquidatie van Wiels.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden