Cultuur

Wat moet je doen als je in Nederland bewindspersoon voor cultuur wordt?..

Al sla je me dood.

In sommige landen schijn je er onder bepaalde politieke omstandigheden nog wel ' s een soort eer mee te kunnen inleggen. In het Frankrijk van De Gaulle was dat bijvoorbeeld het geval met André Malraux, die alle beroemde Parijse monumenten liet zandstralen. En later, in het Frankrijk van de vroege Mitterrand, met Jack Lang die (tevergeefs overigens) alle Amerikaanse films en televisieseries probeerde te boycotten.

Ik heb altijd volgehouden dat van de naoorlogse Nederlandse kunstministers Elco Brinkman nog de beste was.

Om twee redenen.

In de eerste plaats trof hij het dat vlak voor zijn tijd Beatrix was aangetreden als staatshoofd. Beatrix boetseerde, Beatrix nodigde kunstenaars ten paleize, aan Beatrix hing – voor ' t eerst in de geschiedenis van de Oranjes, in feite – een geur van cultuurvriendelijkheid. En Brinkman (wiens vrouw trouwens landschapwaterverfjes maakte die heel goed leken) wilde daar graag bij horen.

Het heeft niet tot gedenkwaardige Malraux-of Langachtige culturele daden geleid, maar onder Lubbers-I bereikte hij wel dat op toneel, muziek, ballet en literatuur niet of nauwelijks werd bezuinigd. Wat voor Nederland net zo'n prestatie was als alle openbare gebouwen zandstralen.

Maar belangrijker nog was het feit – tweede reden – dat hij ontzag had voor de kunst, of er diep in z'n hart misschien wel een beetje bang voor was.

Is Medy van der Laan bang voor kunst?

Je krijgt niet de indruk.

'Ambtenaar van het Jaar' was ze in 2002, wat op zichzelf natuurlijk nog niks hoeft te zeggen: ik ken een zeer muzische ambtenaar. Voordien werkte ze een poosje bij het Directoraat Politie van Binnenlandse Zaken. Maar ik ben ook wel eens een muzische politieagent tegengekomen, dus dat zegt nog altijd weinig. En je kunt wel volhouden dat ze, anders dan Beatrix in de jaren van Brinkman, geen cultuur uitstraalt, maar met een ijzerenheinig uiterlijk kun je waarschijnlijk toch heel mooi de Mondscheinsonate spelen of de Notenkrakerssuite dansen. Al heb ik nooit gehoord dat Medy een van de twee wel eens heeft gedaan.

En dat ze de 'ontdekking' schijnt te zijn van Thom de Graaf is in dit verband natuurlijk ook niet echt een aanbeveling.

In het afgelopen etmaal zag ik haar twee maal op televisie.

De eerste keer was op maandagavond bij Barend & Van Dorp. Aan de orde was de onthulling, in NRC Handelsblad, dat men bij de publieke omroep in het algemeen en bij de christelijke verenigingen in het bijzonder, kinderen, echtgenotes, neven, nichten en overige familieleden op grote schaal karweitjes, baantjes, functies en dure opdrachten toespeelt.

Vóór ze daar als staatssecretaris op mocht reageren, werd haar naar haar kijkersvoorkeur gevraagd – en wat bleken haar favoriete programma's?

Kopspijkers, 'zo nu en dan een leuke documentaire', en Villa Felderhof.

Ik bedoel: ambtenaar van het jaar, Directoraat Politie van Binnenlandse Zaken, ontdekt door Thom de Graaf, en schik hebben in Rik Felderhof – bij mekaar opgeteld is het mogelijk nog altijd geen wettig, of zelfs maar overtuigend bewijs, maar waarmee, edelachtbare, kan ik u dan in godsnaam wel overtuigen?

Daags na haar bekentenis werd ze naar de Kamer geroepen voor het vragenuurtje: wéér vanwege het nepotisme van Ton Verlind en Andries Knevel. Moeilijk had ze het niet, de vragen kwamen van Bert Bakker, het was een D66 ééntweetje, en ze waren het er meteen over eens dat Hilversum een 'integriteitscode' nodig heeft.

En ik zag wat je moet doen als je in Nederland bewindspersoon voor cultuur, dus eigenlijk vooral voor televisie bent geworden.

Met helemaal niks zijn ze in Den Haag al dik tevreden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden