Cultuuradvies pakt bevoogdend uit

VANZELFSPREKEND gaat bij het advies van de Raad voor Cultuur, zoals dat maandag werd gepresenteerd, alle aandacht uit naar de gezelschappen die moeten verdwijnen....

Dat theatergroepen als Carrousel, Orkater, De Appel en Maatschappij Discordia moeten verdwijnen, wordt door de gedupeerden meestal als volslagen willekeurig en arbitrair aangeduid. De raad is niettemin consistent in zijn oordeel: bij alle genoemde groepen vindt men dat de artistieke noodzaak voor continuering ontbreekt. De taak is volbracht, het is mooi geweest - dat is de opvatting over De Appel en Maatschappij Discordia. Bij Orkater en Carrousel heeft de raad er geen vertrouwen in dat de geconstateerde artistieke stilstand de komende vier jaar wordt omgezet in vernieuwing.

De vrijgekomen gelden worden gebruikt om groepen als Dood Paard en 't Barre Land tot het bestel toe te laten, jonge theatermakers die al een paar jaar stonden te trappelen. Aus Greidanus (De Appel) moet plaats maken voor Oscar van Woensel (Dood Paard), Matin van Veldhuizen (Carrousel) geeft ruimte aan Ellen Walraven ('t Barre Land).

Nieuw voor oud, het is een logische ontwikkeling. Maar het betekent in dit geval ook dat het theateraanbod zal verschralen. Al vaker is gesteld dat er in Nederland te veel theater wordt geproduceerd, en erger nog, te veel matig en slecht theater. Sanering kan dus geen kwaad, maar juist groepen als Orkater en De Appel bedienen een - voor theaterbegrippen - groot en breed publiek.

Orkater doet dat met de stukken van Alex van Warmerdam, met origineel muziektheater en door de kermis (De Parade) op te gaan. De Appel bedient in het eigen theater in Den Haag een groot publiek dat niet zo van experimenten houdt, maar dat zich wel wil laten verrassen door iets dat men goed kent. Na een paar jaar van verwarring door het vertrek van Erik Vos lijkt de groep juist nu te beseffen dat de ramen open moeten. Daarom worden volgend seizoen regisseurs van buiten aangetrokken, gaat men theater maken op locatie en wordt samengewerkt met een orkest.

Het stopzetten van de subsidie van De Appel heeft ook iets kruideniersachtig. Het rijk neemt maar 30 procent van de subsidie voor zijn rekening, de gemeente Den Haag de overige 70 procent. Den Haag heeft overigens al laten weten zich niet neer te leggen bij het opheffen van De Appel.

De Raad voor Cultuur deelt niet alleen plussen en minnen uit. Nieuw zijn de strafkortingen die veelvuldig worden toegepast. Hiermee houdt de raad zich nadrukkelijk ook beleidsinhoudelijk met de theaterplannen bezig.

Zo krijgt het Nationele Toneel straf (zes ton minder) omdat er het afgelopen jaar veel gedoe is geweest in de artistieke leiding van het gezelschap en Ger Thijs het veld moest ruimen. Ook wordt gerept over de wisselende kwaliteit van de voorstellingen. Dus bescheidenheid past het gezelschap, zo vindt de raad. Ivo van Hove krijgt bij zijn aantreden bij Toneelgroep Amsterdam drie ton minder, mede omdat de raad het aantrekken van gastregisseurs als Mirjam Koen en Johan Simons geen goed idee vindt.

Theater van het Oosten, dat onder leiding komt van de jonge Rob Ligthert, ziet zich geconfronteerd met een korting van zes ton omdat de groep zich eerst in alle bescheidenheid een plek moet zien te verwerven. Het zijn misschien begrijpelijke aanbevelingen, maar ook wel erg bevoogdend.

En ondanks alle aandacht voor jong: zo heel erg hip is de raad ook weer niet. Acht jaar te laat wordt flinke subsidie toegekend aan het duo Kas & De Wolf, dat volgens kenners zijn gouden jaren al weer achter de rug heeft, en aan Mug met de Gouden Tand, dat op televisie weliswaar voortreffelijk bezig is (Hertenkamp), maar in het theater de laatste jaren vrijwel onzichtbaar is geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden